Σχέδιο Β

Σχέδιο Β

Το Σχέδιο Β συγκροτήθηκε σε πολιτική κίνηση τον Μάιο του 2013. Σχέδιο Β σημαίνει σε πρώτο στάδιο την αποχώρηση από τη ζώνη του ευρώ, που στην πορεία μπορεί να οδηγήσει όχι μόνο σε έξοδο από την κρίση και απαλλαγή από τα δεσμά των δανειστών, αλλά να αποτελέσει την αρχή για μια νέα Ελλάδα.

URL Ιστότοπου:

Ο κατήφορος δεν έχει τέλος για την κυβέρνηση Σύριζα- ΑΝΕΛ

Ο  κατήφορος   δεν έχει  τέλος  για την   κυβέρνηση   Σύριζα-  ΑΝΕΛ

( 113  νέα προαπαιτούμενα)

του Τάσου Σταυρόπουλου

  • Η  τρόικα  και η κυβέρνηση  Τσίπρα  αποφάσισαν  να τιμήσουν  τον Γεράσιμο   Αρσένη.  Το 1985  ο τότε  τσάρος  της οικονομίας  και υπουργός της κυβέρνησης Ανδρέα  Παπανδρέου πέρασε  από τη Βουλή το άρθρο 4  του ν.   1365, σύμφωνα με το οποίο χρειαζόταν αυξημένη  πλειοψηφία  50%+ 1 των μελών των σωματείων ,  προκειμένου  να αποφασίσουν  απεργία.   Ήταν  φανερό ότι  η κυβέρνηση ήθελε  να σταματήσει  τις απεργίες που είχαν ξεσπάσει τότε ενάντια στην πολιτική λιτότητας  της κυβέρνησης Ανδρέα  Παπανδρέου.  Ο  νόμος  αυτός ξεχάστηκε,  δεν μπόρεσε  να εφαρμοστεί. Τώρα τον επαναφέρει  η τρόικα  μέσω  της κυβέρνησης  Σύριζα,  για την οποία οφείλουμε να παραδεχθούμε ότι έχει το προσόν να περνάει  μέτρα  που  μια κυβέρνηση της ΝΔ    είναι αδιανόητο να περνούσε και μάλιστα «αβρόχοις ποσίν».  Στο   69ο  προαπαιτούμενο,  στα πλαίσια της  νέας   αξιολόγησης,   διαβάζουμε:    Αγορά εργασίας: «Ως βασικό προαπαιτούμενο για την επόμενη αξιολόγηση, θα απαιτείται η ψήφιση του 50% των μελών των πρωτοβάθμιων σωματείων για να προκηρυχθεί απεργία».
  • Ανάμεσα στα 113 προαπαιτούμενα  επισημαίνουμε: μείωση της φαρμακευτικής δαπάνης, πλήρης  ανατροπή των κοινωνικών επιδομάτων, αύξηση των ωρών διδασκαλίας  για τους εκπαιδευτικούς, απλοποίηση της εργατικής νομοθεσίας, ευθυγράμμιση(!)  των επιδομάτων για τη βαριά  και ανθυγιεινή εργασία  με τον ευρωπαϊκό κανονισμό, ιδιωτικοποιήσεις κάθε δημόσιας περιουσίας, τροποποίηση του κώδικα πολιτικής δικονομίας , του πτωχευτικού νόμου, για να εξασφαλίζουν τα δικαιώματα των δανειστών, εξορθολογισμός των εκπαιδευτικών επιδομάτων (διάβαζε κατάργηση), μεταρρύθμιση των οικογενειακών επιδομάτων (διάβαζε κατάργηση), μεταρρύθμιση  των παροχών αναπηρίας  (  ετοιμάζονται για κατάργηση των αναπηρικών  συντάξεων).   
  • Μια  εύλογη  απορία:  Κανένας  Βουλευτής  του Σύριζα  -ΑΝΕΛ   δεν έχει τσίπα, για   να αντιδράσει  σ’ αυτόν τον εξευτελισμό;

Νέες μορφές δουλείας και μαζικής μετανάστευσης των εργαζομένων

Νέες μορφές δουλείας  και μαζικής μετανάστευσης των εργαζομένων χωρίς την μετακίνηση τους, στην εποχή της  παγκοσμιοποίησης

-http://pass-world.gr/psifiaki-ergasia-gig-oikonomia-kai-tropoi-antistasis/">

Το 48% του πληθυσμού παγκοσμίως είναι πλέον online

Σχεδόν ο μισός πληθυσμός του πλανήτη συνδέεται πλέον με κάποιο τρόπο στο Διαδίκτυο, ενώ οι χρήστες του Internet παγκοσμίως έχουν αυξηθεί κατά περίπου 888% σε σχέση με το 2000, υποστηρίζει το website Internet World StatsΔιεθνή Ενωση Τηλεπικοινωνιών (UIT), που εδρεύει στη Γενεύη, 3,9 δισεκατομμύρια άνθρωποι, από τα 7,4 δισεκατομμύρια που αριθμεί ο πλανήτης, δεν έχουν πρόσβαση στο διαδίκτυο.

Εντυπωσιακό είναι το γεγονός ότι ραγδαία έχουν αυξηθεί οι χρήστες του παγκόσμιου Ιστού από το 2000, ακόμα και σε αναπτυσσόμενες περιοχές του κόσμου. Στην Αφρική για παράδειγμα, οι χρήστες του Διαδικτύου αυξήθηκαν κατά 7.288% σε σχέση με τις αρχές της χιλιετίας, ενώ σημαντική αύξηση σημειώθηκε και στη Λατινική Αμερική (1.972,4%), αλλά και την Μέση Ανατολή (3.842,4%).

 

ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΤΟΥ ΠΛΑΝΗΤΗ ΧΡΗΣΤΕΣ TOY ΧΡΗΣΤΕΣ TOY ΑΥΞΗΣΗ %
INTERNET TO 2000 INTERNET TO 2016 2000-2016
ΑΦΡΙΚΗ 4.514.400 333.521.659 7288,0%
ΑΣΙΑ 114.304.000 1.766.289.264 1445.3 %
ΕΥΡΩΠΗ 105.096.093 614.974.023 485.2 %
ΜΕΣΗ ΑΝΑΤΟΛΗ 3.284.800 129.498.735 3842.4 %
ΒΟΡΕΙΑ ΑΜΕΡΙΚΗ 108.096.800 320.067.193 196.1 %
ΛΑΤΙΝΙΚΗ ΑΜΕΡΙΚΗ 18.068.919 374.461.854 1972.4 %
ΩΚΕΑΝΙΑ/ΑΥΣΤΡΑΛΙΑ 7.620.480 27.508.287 261.0 %
ΣΥΝΟΛΟ ΤΟΥ ΠΛΑΝΗΤΗ 360.985.492 3.566.321.015 887.9 %
Πηγή: Internet  World Stats, Στοιχεία την  10 Ιουλίου 2016

Αξίζει πάντως να σημειωθεί ότι το Διαδίκτυο χρησιμοποιείται από συνολικά 1.766.289.264 ανθρώπους στην Ασία, όχι μόνο γιατί εκεί βρίσκονται μερικές χώρες με τεράστιο πληθυσμό (Κίνα, Ινδία), αλλά και επειδή η τεχνολογική ανάπτυξη στα κράτη της περιοχής, είναι ταχύτατη τα τελευταία χρόνια. Το μεγαλύτερο μέρος αυτής της ψηφιακής ανάπτυξης έρχεται από την Αφρική, την Ασία και τη Νότια Αμερική: περιοχές όπου τα εισοδήματα είναι χαμηλά και η καλά αμειβόμενη εργασία σπανίζει. Δεν είναι λοιπόν έκπληξη που πολλοί από αυτούς τους νέους χρήστες του Internet στρέφονται σε διαδικτυακές πλατφόρμες εργασίας για να βρουν μια δουλειά σε αυτό που αποκαλείται πλέον «gig economy». Πλατφόρμες όπως το Fiverr, το Freelancer και το Upwork φέρνουν σε επαφή εργαζόμενους με πελάτες ανεξάρτητα από το γεωγραφικό σημείο όπου βρίσκεται ο καθένας. Για πρώτη φορά στην ιστορία έχουμε μαζική μετανάστευση εργατικής δύναμης, χωρίς απαραίτητα να μεταναστεύουν οι ίδιοι οι εργαζόμενοι. Αυτή η νέα παγκόσμια αγορά εργασίας επιτρέπει στους εργαζόμενους από χώρες με χαμηλούς μισθούς να βρουν δουλειές και εισοδήματα που δεν θα είχαν αλλιώς τη δυνατότητα να εξασφαλίσουν. Για αυτόν τον λόγο, οι κυβερνήσεις της Κένυας, της Νιγηρίας, των Φιλιππίνων και άλλων χωρών, έθεσαν σε εφαρμογή φιλόδοξα προγράμματα προκειμένου να σπρώξουν τους πολίτες τους να εγγραφούν σε πλατφόρμες gig εργασίας. Από την πλευρά τους, οι συγκεκριμένες πλατφόρμες ισχυρίζονται ότι φέρνουν μια επανάσταση στην αγορά εργασίας, βγάζοντας τους ανθρώπους από τη φτώχεια. Η πραγματικότητα όμως δεν είναι έτσι..

Τι είναι η «gig οικονομία»

Σύμφωνα με το λεξικό του Κέμπριτζ, «η gig οικονομία είναι μια μέθοδος εργασίας που βασίζεται στη λογική ότι οι εργαζόμενοι έχουν προσωρινές δουλειές ή κάνουν διαφορετικά κομμάτια μιας δουλειάς και πληρώνονται χωριστά, αντί να έχουν σχέση μισθωτής εργασίας». Για να γίνει πλήρως κατανοητό το νόημα της gig οικονομίας, το καλύτερο παράδειγμα μας το δίνει η εταιρεία Uber. Σε 40 χώρες ηεταιρία Uber, για παράδειγμα, σχεδίασε κατά παραγγελία ένα είδος τεχνολογίας προκειμένου να αναγκάζει τους εργαζόμενους να παραβιάζουν τις κρατικές ρυθμίσεις εργασίας. Αν δούμε το πράγμα με πολύ «στεγνή» προσέγγιση, δεν είναι τίποτα περισσότερο από μια διαδικτυακή εφαρμογή που φέρνει σε επαφή ανθρώπους με αυτοκίνητα και ανθρώπους που χρειάζονται κάποιον να τους πάει κάπου. Ωστόσο η εταιρεία αυτή είναι μια από τις ταχύτερα αναπτυσσόμενες επιχειρήσεις στον κόσμο γι’ αυτήν «εργάζονται» χιλιάδες άνθρωποι, καθώς η σταδιακή επέκτασή της και εκτός ΗΠΑ έχει προκαλέσει αναταραχή στα απανταχού συνδικάτα ταξί. Πολύ χοντρικά, η Uber λειτουργεί ως εξής: Κάτοχος αυτοκινήτου ελέγχεται από την εταιρεία αν καλύπτει κάποια βασικά χαρακτηριστικά και στη συνέχεια καταχωρίζεται στο «μητρώο» της εταιρείας.Οποτε αυτός το επιθυμεί ή και όποτε τον βολεύει, μέσω της διαδικτυακής εφαρμογής της Uber μετατρέπει το ιδιωτικό του αυτοκίνητο σε «ταξί» αντί αμοιβής, ενώ και οι χρήστες της εφαρμογής ανά πάσα στιγμή μπορούν να δουν ποιοι συνεργάτες της εταιρείας είναι κοντά τους και μπορούν να τους μεταφέρουν στον προορισμό τους. Η Uber δεν είναι εργοδότης αυτού που προσφέρει το αυτοκίνητό του για τη μεταφορά άλλων ανθρώπων: αυτό που κάνει, είναι να διαχειρίζεται την παροχή και ζήτηση μεταφορικών υπηρεσιών και να καθορίζει το κόμιστρο, το οποίο χρεώνεται απευθείας στην πιστωτική κάρτα του επιβάτη. Ο οδηγός, επίσης, δεν λαμβάνει μισθό, αλλά επίσης δεν είναι υποχρεωμένος να εργαστεί για συγκεκριμένο χρόνο π.χ. οκτάωρο αλλά μόνο όσο ο ίδιος  επιθυμεί. Σταδιακά η Uber δημιούργησε και άλλες ανάλογες υπηρεσίες όπως την Uber Taxi σε συνεργασία με επαγγελματίες οδηγούς και επεκτάθηκε ραγδαία σε περισσότερες από 40 χώρες του κόσμου. Ενα μεγάλο μέρος της επιτυχίας της το οφείλει στο γεγονός ότι πλασάρεται ως ενδιάμεσος δύο συμβαλλομένων θεωρώντας εικονικά ως αυτοαπασχολούμενους τους εργαζομένους της.

Το καθεστώς μειώνει κάθετα το εργασιακό κόστος της αφού της επιτρέπει να μην πληρώνει εισφορές και να εξοικονομεί μια σειρά από δαπάνες όπως ο κατώτατος μισθός, οι εργοδοτικές εισφορές, το επίδομα αδείας, ασθένειας και έτσι να υπερτερεί των ανταγωνιστών της. Η Uber όπως και μια σειρά άλλων εταιρειών από τον χώρο των ταχυμεταφορών υπηρεσιών διανομής έτοιμου φαγητού, καθαρισμού έως τον τομέα των κατασκευών εκμεταλλεύονται βασικά την υψηλή ανεργία στον σύγχρονο κόσμο, την αποδυνάμωση των συνδικάτων, την ψηφιοποίηση και τις τεχνολογικές αλλαγές προκειμένου να επιβάλει ένα νέο μοντέλο απασχόλησης.

Το μοντέλο αυτό εκλαμβάνει ούτε λίγο ούτε πολύ απλούς κακοπληρωμένους εργαζόμενους ως… επιχειρηματίες. Μελέτες προβλέπουν μάλιστα ότι πολύ γρήγορα, ώς το 2020, το 40% των εργαζόμενων στις ΗΠΑ θα απασχολούνται με τους όρους αυτού του μοντέλου ως ψευδοαπασχολούμενοι. Στη Βρετανία, ήδη περίπου μισό εκατομμύριο άνθρωποι εργάζονται και εκλαμβάνονται λανθασμένα ως αυτοαπασχολούμενοι. Εξ αυτών οι 40.000 είναι οι οδηγοί της Uber. Ομως οι εργαζόμενοι της Uber, όπως και οποιασδήποτε άλλης εταιρείας της gig economy, δεν είναι ούτε αυτοαπασχολούμενοι ούτε ανεξάρτητοι. Υποχρεώθηκαν σε αυτό το καθεστώς απασχόλησης επειδή δεν είχαν άλλη επιλογή εργασίας και όχι επειδή το ήθελαν. Η Uber είναι αυτή που καθορίζει τις διαδρομές που θα ακολουθήσουν, τις τιμές που θα χρεώσουν, η Uber τούς κατευθύνει πώς θα εργαστούν, η Uber τούς επιβάλλει πειθαρχικές διαδικασίες αν παραβούν τους όρους της. Οι άνθρωποι αυτοί δεν είναι επιχειρηματίες, όπως τους θέλει η Uber και η gig economy.

To πιο ανησυχητικό είναι η μαζική υπερπροσφορά εργασίας σε ορισμένες από τις μεγαλύτερες gig πλατφόρμες εργασίας. Το 90% περίπου των ανθρώπων που εγγράφονται σε αυτές δεν βρίσκουν ποτέ δουλειά. Αυτή η υπερπροσφορά ασκεί μια πτωτική πίεση στους μισθούς και τις συνθήκες εργασίας. Ενας εργαζόμενος στην Κένυα γνωρίζει ότι αν διεκδικήσει υψηλότερο μισθό, ένας άλλος εργαζόμενος από την Ινδία ή τις Φιλιππίνες μπορεί εύκολα να τον αντικαταστήσει. Είναι μια αγορά εργασίας για τους αγοραστές.

Η διαδικτυακή gig εργασία είναι, επίσης, εγγενώς επισφαλής. Σπάνια υπάρχει κάποιο είδος εργασιακής ασφάλισης, και ένας/μια εργαζόμενος/η που αρρωσταίνει, μένει έγκυος, ή πολύ απλά χρειάζεται μια άδεια, χάνει το εισόδημά του. Επειδή οι περισσότεροι εργαζόμενοι ζουν σε χώρες με περιορισμένη κοινωνική ασφάλιση, όταν δεν τα καταφέρνουν να παραμείνουν στη διαδικτυακή gig οικονομία, αντιμετωπίζουν σοβαρούς κινδύνους διαβίωσης. Επειδή οι εργαζόμενοι στο διαδίκτυο στερούνται ασφάλειας και επειδή η απειλή του ανταγωνισμού είναι συνεχής, πολλοί μπαίνουν στον πειρασμό να δουλεύουν εξαιρετικά μεγάλες βάρδιες. Πολλές ώρες ξοδεύονται καθημερινά για την εύρεση και την υποβολή αιτήσεων για τέτοιου είδους «αποσπασματικά κομμάτια εργασίας». Όταν αυτός ο απλήρωτος χρόνος συνδυάζεται με τον χρόνο που χρειάζεται ένας εργαζόμενος για να ικανοποιήσει τα αιτήματα των πελατών του, ο συνολικός εργάσιμος χρόνος της εβδομάδας μπορεί να φτάσει τις 70-80 ώρες, συμπεριλαμβανομένων νυχτερινών βαρδιών. Δεν προκαλεί έκπληξη ότι προκειμένου να αυξήσουν τον αριθμό των πληρωμένων «κομματιών εργασίας», οι εργαζόμενοι προσπαθούν να ολοκληρώσουν τα καθήκοντά τους με ολοένα και πιο εντατικό ρυθμό, προκειμένου να προχωρήσουν στο επόμενο «κομμάτι» ή να επιστρέψουν στην αναζήτηση επιπλέον εργασίας. Το να δουλεύει κανείς με εντατικό ρυθμό, όντας καθισμένος για πολλές ώρες μπροστά από έναν υπολογιστή, μπορεί να έχει οδυνηρές συνέπειες, ενώ η επιβράβευση είναι μόλις λίγα δολάρια την ώρα.

Παρ’ όλα αυτά, η διαδικτυακή gig εργασία αυξάνεται κατά 25% κάθε χρόνο. Ετσι ολοένα και μεγαλύτερος αριθμός εργαζομένων παγκοσμίως θα βρεθεί σύντομα να κάνει μια τέτοια δουλειά. Καθώς αυτή η αγορά επεκτείνεται, χρειάζεται να σκεφτούμε τρόπους που να υπηρετούν όχι μόνο αυτούς που τα καταφέρνουν μέσα σε αυτό το σύστημα (τους πιο επιτυχημένους εργαζόμενους), ούτε μόνο της πολυεθνικές αυτούς που αισχροκερδούν, αλλά και τους κολασμένους .

Τα οικονομικά στοιχεία της ψηφιακής εργασίας (Digital labor)

Η ακριβής εκτιμήση του μεγέθους της αγοράς είναι δύσκολη. Η Upwork εκτιμά ότι η συνολική αξία της αγοράς ψηφιακής εργασίας το 2013 ήταν 1,6 δισ. δολάρια και προβλέπεται να φτάσει τα 47 δισ. δολάρια μέχρι το 2020. Το 2012, η Massolutions εκτίμησε ότι ο παγκόσμιος αριθμός των ψηφιακών εργαζομένων αυξάνεται κατά περισσότερο από 100% ετησίως, με κεφάλαια ύψους 300 εκατ. δολαρίων να έχουν επενδυθεί σε αυτή την αγορά μόνο το 2011. Ταυτόχρονα ο αριθμός των πλατφορμών αυξάνεται ραγδαία. Το Crowdsourcing.org παρέχει έναν κατάλογο με 2.967 πλατφόρμες ψηφιακής εργασίας κυρίως στις ΗΠΑ αλλά και στο Ηνωμένο Βασίλειο. Οι ευρωπαϊκές πλατφόρμες είναι συχνά μικρότερες: η γερμανική Twago της Γερμανίας προσφέρει 569.000 ειδικευμένους ψηφιακούς εργαζόμενους και πάνω από 86.000 projects αξίας 450.435.050 ευρώ. Στον σύγχρονο επιχειρηματικό κόσμο το περιβάλλον εργασίας είναι πλέον βραχυπρόθεσμο και μετρούμενο ωριαία.

Στόχος η εξαθλίωση και φτωχοποίηση στο βωμό του υπερκέρδους

H αλλαγή λέγεται Gig και είναι η παγκοσμοποίηση το ζητούμενο από τις πολυεθνικές με δεσπόζουσα θέση επιχειρήσεις. Στα όπλα εφαρμογής ή 4η βιομηχανική επανάσταση, η ψηφιακή σύγκληση ,το πλαστικό χρήμα και η στοχευμένη φτωχοποίηση μέσω ανεργίας των εργαζομένων.

  • Εργασιακά δικαιώματα μηδενικά
  • συντάξεις μη ανταποδοτικές μηδενικές, κράτος κοινωνικής πρόνοιας μηδενικό συνθέτουν το νέο μείγμα εργασιακών σχέσεων. Στην χώρα μας, περιγράφεται σαν εξτρατζήδες. Το ζούμε διακριτικά με τα 8μηνα voutcher με ταπεινή ανταμοιβή κάτι σαν φιλοδώρημα. 
  •  Η διάλυση των εργασιακών δικαιωμάτων στο στόχαστρο των διεθνιστών υποστηρικτών της παγκοσμιοποίησης προσπαθεί πάση θυσία να απόφυγει μαζικά φαινόμενα απεργίας όπως τον Σεπτέμβρη του 2016 στην Ινδία. με 180,000,000 απεργούς. Το Intuit με μελέτη του προέβλεψε ότι μέχρι το 2020, το 40 % των Αμερικανών εργαζομένων θα είναι ανεξάρτητοι εργολάβοι (εξτρατζήδες). Η νέα γενιά ανέργων προτιμά το κάτι από το τίποτα. Η νέα γενιά «ελεύθεροι επαγγελματίες» (freelancer) πλέον όπως στα υπόγεια του κάθε ταχυφαγείου σκοτώνεται αλλά και στα ιδιόκτητα μηχανάκια μεταφοράς ανασφάλιστων μικροδεμάτων, γεγονός που δείχνει το σχεδιαζόμενο μέλλον ευγλωτα. Η νέα γενιά οφείλει και πρέπει να πάρει την τύχη στα χέρια της. Η αυταπασχόληση (μπλοκάκια) δίνει προσχηματικά μια μορφή ανεξαρτησίας την ίδια στιγμή διαλύουν την όποια κοινωνική συνοχή εξυπηρετώντας τους αυτοσκοπούς τους. Οι πεινασμένοι εξτρατζήδες και η GIG οικονομία είναι αδύνατον να συνυπάρξουν χωρίς την συνενοχή και την συναίνεση εκμαυλισμένων και προσκυνημένων πολιτικών και κυβερνήσεων του κόσμου.

Νίκη κατά της «gig economy»

Δεν νίκησαν απλώς μια μεγάλη εταιρεία, μια πολυεθνική αξίας 62,5 δισ. δολαρίων, έναν πανίσχυρο εργοδότη, αλλά ένα ολόκληρο επιχειρηματικό μοντέλο πάνω στο οποίο επιχειρεί να στηριχτεί η εκμετάλλευση της εργατικής δύναμης στον 21ο αιώνα και η ακόμη μεγαλύτερη εξαθλίωση του ανθρώπου. Ο λόγος για τους Γιασίν Ασλάμ και Τζέιμς Φάραρ, δύο οδηγούς της Uber στη Βρετανία που οδήγησαν τον περασμένο Ιούλιο την καλιφορνέζικη εταιρεία μεταφορών στο δικαστήριο επίλυσης εργασιακών διαφορών για το καθεστώς απασχόλησης που τους επέβαλε. Αντιμετωπίζοντάς τους ως αυτοαπασχολούμενους και όχι ως κανονικούς εργαζόμενους, η Uber στερούσε από τους δύο οδηγούς και χιλιάδες ακόμη συναδέλφους τους βασικά εργασιακά δικαιώματα όπως τον ελάχιστο κατώτατο μισθό, το επίδομα αδείας, τις εισφορές για την ιατροφαρμακευτική τους περίθαλψη, τις εργοδοτικές συνταξιοδοτικές εισφορές. Οι δύο οδηγοί, που ουκ ολίγες φορές έφτασαν εξαιτίας αυτού του καθεστώτος να αμείβονται με 5 στερλίνες την ώρα ωρομίσθιο αρκετά χαμηλότερο του κατώτερου των 7,2 στερλινών που ισχύει στη Βρετανία κατήγγειλαν στο δικαστήριο ότι δέχονταν τρομακτικές πιέσεις από την εταιρεία προκειμένου να εργάζονται επιμηκυμένα ωράρια και να αποδέχονται κούρσες που δεν επιθυμούσαν. Υπήρχαν «επιπτώσεις» από την εταιρεία αν ακύρωναν μια μεταφορά, τόνισαν. Το δικαστήριο με μια απόφαση σταθμό (που πιθανότατα θα επηρεάσει τη ζωή εκατομμυρίων εργαζομένων στον πλανήτη) έκρινε ότι οι δύο οδηγοί της Uber… με καμία κυβέρνηση δεν είναι αυτοαπασχολούμενοι και ότι θα πρέπει να αμείβονται με τον «ελάχιστο μισθό διαβίωσης» που ισχύει στη Βρετανία. Στην απόφασή του ο Βρετανός δικαστής ήταν ξεκάθαρος: «Ο ισχυρισμός της αμερικανικής εταιρείας ότι η Uber είναι ένα μωσαϊκό 30.000 μικρών επιχειρήσεων που συνδέονται σε μια κοινή πλατφόρμα είναι γελοίος. Οι οδηγοί δεν μπορούν να διαπραγματευτούν με τους επιβάτες, τους προσφέρονται διαδρομές και τις αποδέχονται υπό τους όρους της Uber». Η απόφαση αποτελεί αναμφισβήτητα καταλύτη για τους αγώνες των εργαζομένων. Στη Βρετανία βρίσκονται σε εξέλιξη ακόμη τέσσερις δικαστικές διαμάχες μεταξύ εταιρειών κούριερ και δικυκλιστών part-timers που παλεύουν να αναγνωριστούν ως εργαζόμενοι με πλήρη δικαιώματα και όχι ως ψευδοαπασχολούμενοι και επιχειρηματίες. Σε μια εποχή που τα επίσημα συνδικάτα έχουν απομαζικοποιηθεί, οι κυβερνήσεις ψηφίζουν εξαθλιωτικές για την ανθρωπότητα εμπορικές συμφωνίες τύπου CETA και TTIP, η νίκη των δύο οδηγών της Uber, είναι καθοριστική. Οχι απλά γιατί δημιουργεί δικαστικό προηγούμενο χρήσιμο στον αγώνα των κολασμένων ντελιβεράδων με τα «παπιά» αλλά γιατί χαράσσει μονοπάτι, δημιουργεί φωτεινό παράδειγμα δείχνοντας ότι τίποτε δεν έχει ακόμη χαθεί στον αγώνα για μια πιο δίκαιη κοινωνία.

Μια απάντηση της αριστεράς

Οι καταναλωτές, οι ελεγκτικοί μηχανισμοί, οι πλατφόρμες, οι εργαζόμενοι, έχουν ο καθένας έναν ξεχωριστό ρόλο να διαδραματίσουν ένα μηχανισμό άμυνας και την επιβολή ενός δικαιότερου κόσμου εργασίας. Συγκεκριμμένα:

  • Καταρχάς οι καταναλωτές: εσείς, εμείς, ως χρήστης του Internet, έχουμε σημαντική ευθύνη σε αυτόν τον κόσμο εργασίας. Τις τελευταίες δεκαετίες, το κίνημα του δίκαιου εμπορίου προέτρεψε εκατομμύρια ανθρώπους να αποφεύγουν τον καφέ, τα διαμάντια ή τα αθλητικά παπούτσια που παράγονται κάτω από αθέμιτους όρους εργασίας. Δεν υπάρχει κανένας λόγος να μην έχουμε αντίστοιχη ηθική επίγνωση όταν χρησιμοποιούμε μια μηχανή αναζήτησης ένα λογισμικό σύστημα ή ένα μέσο κοινωνικής δικτύωσης. Ολα αυτά συντηρούνται από πραγματικούς εργαζόμενους στον ψηφιακό κόσμο. Με άλλα λόγια, χρειαζόμαστε ένα κίνημα καταναλωτών ανθρώπινων συνθηκών εργασίας.
  •  Οι ελεγκτικοί μηχανισμοί μέχρι στιγμής, στο μεγαλύτερο μέρος αυτού του είδους της εργασίας περνά απαρατήρητη. Οι φόροι πληρώνονται σπάνια, οι εισφορές καθόλου και οι εργαζόμενοι δεν αισθάνονται ότι έχουν τη δύναμη ή τη θεσμική υποστήριξη για να καταγγείλουν τη μη πληρωμή των μισθών τους.

Η αλλαγή αυτού του καθεστώτος, προϋποθέτει επίσης ότι οι κυβερνήσεις σε χώρες όπως η Ινδία, οι Φιλιππίνες, η Νότια Αφρική, θα εστιάσουν στη διαδικτυακή εργασία θα ενισχύσουν και ιδανικά θα προσαρμόσουν περαιτέρω τις υπάρχουσες εργατικές νομοθεσίες. Xρειάζεται, όμως, να έχουμε κατά νου ότι είναι μόνο μια χούφτα χώρες οι ΗΠΑ, η Ινδία, η Μεγάλη Βρετανία, ο Καναδάς και η Αυστραλία  που εκμεταλλεύονται το μεγαλύτερο μέρος της ψηφιακής εργασίας. Πρέπει, λοιπόν πρώτα από όλα σε αυτές τις χώρες να ενισχυθούν τα διεθνή κριτήρια προστασίας της εργασίας.

  •  Επειδή όλες σχεδόν οι μεγάλες διαδικτυακές πλατφόρμες εργασίας είναι ιδιωτικές εταιρείες, δεν ενδιαφέρονται για τη διασφάλιση των δικαιωμάτων των εργαζομένων. Κρατούν μεγάλη προμήθεια, συχνά το 20% της πληρωμής απλώς και μόνο επειδή διαθέτουν μια πλατφόρμα που επιτρέπει σε πελάτες να έρθουν σε επαφή με εργαζόμενους. Θα μπορούσαν, αντίθετα, να δημιουργηθούν πλατφόρμες που να τις λειτουργούν οι εργαζόμενοι ως συνεργάτες και που θα αντλούν μεγαλύτερη αξία για τη δουλειά που παράγουν. Οι εργαζόμενοι μπορούν να συντονίζονται για καταγγελίες, για την οικοδόμηση στρατηγικών, για την οργάνωση διαδικτυακών απεργιακών κινητοποιήσεων και σε ορισμένες περιπτώσεις για τη μαζική αποχή από την εργασία. Παρά το γεγονός ότι υπάρχει μια παγκόσμια αγορά για την ψηφιακή εργασία, στην ερευνά μας δείχνουμε ότι, στην πραγματικότητα, δεν είναι όλη η ψηφιακή gig εργασία παγκόσμια καταμερισμένη. Οι οικονομικοί γεωγράφοι έχουν εδώ και πολλά χρόνια δείξει ότι ο καπιταλισμός δημιουργεί «χωρικούς διαχωρισμούς της εργασίας», οι εταιρίες χρησιμοποιούν τις ψηφιακές τεχνολογίες για να αυξήσουν τα κέρδη τους εστιάζοντας και ενεργοποιώντας την ίδια στιγμή χαμηλών και υψηλών προσόντων δίκτυα παραγωγής σε διαφορετικά σημεία του πλανήτη. Ομως, αυτές οι οικονομικές γεωγραφίες μπορούν επίσης να χρησιμοποιηθούν ως τόπος ενδυνάμωσης των εργαζομένων. Αντί για τον ανταγωνισμό, διαμορφώνονται ευκαιρίες συνεργασίας και κινητοποίησης σε τοπικό επίπεδο.
  • Την άμεση αλλαγή της ευρωπαϊκής νομοθεσίας όσον αφορά τις συμβάσεις εργασίας απο την Ε.Ε. και δημιουργία προτύπων για τα εκατομμύρια επισφαλών θέσεων εργασίας (ταχυμεταφορείς, οδηγοί ταξί κ.λπ.) που δημιουργούν ηλεκτρονικές πλατφόρμες και εφαρμογές όπως οι Uber Deliveroo και Amazon.

Οι ειδικοί πάντως φοβούνται και εδώ το «νέρωμα» της σχετικής νομοθεσίας καθώς αρκετές κυβερνήσεις της Ε.Ε., ειδικά στην Αν. Ευρώπη, δεν δείχνουν διατεθειμένες για την παραχώρηση ενός καλύτερου καθεστώτος στους κολασμένους της σημερινής εργατικής τάξης.

Δεν υπάρχει τρόπος να γυρίσουμε πίσω το ρολόι και να επιστρέψουμε σε έναν προ-παγκοσμιοποιημένο κόσμο εργασίας. Αλλά δεν μπορούμε να είμαστε ικανοποιημένοι και με ένα σύστημα που εξυπηρετεί μόνο αυτούς που τα καταφέρνουν και δεν παρέχει προστασία στους πιο ευάλωτους. Ας χρησιμοποιήσουμε αυτά που ξέρουμε για τα δίκτυα τις γεωγραφίες και τα συστήματα ψηφιακής εργασίας και τον πολιτικό μας αγώνα για να ανατρέψουμε και να δημιουργήσουμε έναν δικαιότερο κόσμο εργασίας.

Το κεφάλαιο είναι νεκρή εργασία, που σαν βρικόλακας, ζει μόνο ρουφώντας το αίμα της ζωντανής εργασίας. Και όσο πιο πολύ ζει, τόσο πιο πολύ αίμα ρουφάει (Κ.  ΜΑΡΞ).

Πηγές:

1.Alex Woodείναι κοινωνιολόγος της εργασίας

2.Mark Grahamείναι Καθηγητής στον τομέα της Γεωγραφίας του Internet στο Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης

3. Μπάμπης Μιχάλης συντάκτης  της Εφημ . Συντακτών 

Γιάννης Περάκης

Οικονομολόγος 

Αποκλεισμός του Κατάρ: Ρήγμα στο «αραβικό ΝΑΤΟ»

Αποκλεισμός του Κατάρ: Ρήγμα στο «αραβικό  ΝΑΤΟ»

Της Αριάδνης Αλαβάνου

Ο προ δεκαπενθημέρου διπλωματικός και σ’ έναν βαθμό εμπορικός αποκλεισμός του Κατάρ από τη Σαουδική Αραβία, τα Ενωμένα Αραβικά Εμιράτα, το Μπαχρέιν, την Αίγυπτο,  την κυβέρνηση της Ανατολικής Λιβύης και ορισμένες άλλες χώρες χωρίς ιδιαίτερο εκτόπισμα, οδήγησε σε οξεία κρίση το Συμβούλιο Συνεργασίας του Κόλπου, εφόσον τρία από τα μέλη του (Σαουδική Αραβία,  Ενωμένα Αραβικά Εμιράτα,  Μπαχρέιν)  στράφηκαν κατά ενός τέταρτου μέλους, ενώ τα δύο υπόλοιπα (Κουβέιτ και Ομάν) δεν συμμετέχουν στον αποκλεισμό.

Θα πρέπει να σημειωθεί, αρχικά,  ότι το συμβάν  αυτό  δεν είναι κεραυνός εν αιθρία. Στο υπόβαθρό του βρίσκονται μακροχρόνιες εξελίξεις που αφορούν τα εμπλεκόμενα κράτη, αποκλίνοντα συμφέροντα και αλλαγές στη διεθνή κατάσταση. Το ότι προβλήθηκε ως αιτία του αποκλεισμού η εκ μέρους του Κατάρ «υποστήριξη της τρομοκρατίας» αποτελεί γελοίο πρόσχημα, ιδίως όταν το επικαλούνται οι Σαούντ και ο Τραμπ. Όπως γνωρίζει ο καθένας σ’ αυτό τον κόσμο, όλα τα κρατίδια του Κόλπου και οι σεΐχηδές τους καλλιέργησαν, χρηματοδότησαν και στήριξαν πολιτικά τον ακραίο ισλαμικό φανατισμό και τις ένοπλες ομάδες του σε δεκάδες χώρες και έχουν μετατρέψει τους τζιχαντιστές σε όργανα της κρατικής πολιτικής τους  εδώ και δεκαετίες (όπως και οι ΗΠΑ, εξάλλου).

Ορθώς, οι διεθνείς σχολιαστές όλων των αποχρώσεων παρακάμπτουν τα γελοία προσχήματα και συγκεντρώνουν την προσοχή σε εκείνα τα ζητήματα που φαίνονται να έχουν αποφασιστική σημασία στην τρέχουσα κρίση μεταξύ Σαουδικής Αραβίας-Ενωμένων Αραβικών Εμιράτων  και Κατάρ και στο πώς και γιατί διαμορφώνονται τα ευρύτερα «στρατόπεδα» γύρω απ’ αυτήν.

Στόχος το Ιράν

Στο πρώτο ζήτημα στο οποίο δίνεται ιδιαίτερη σημασία είναι η παρότρυνση του Αμερικανού προέδρου προς τους Σαουδάραβες και τα λοιπά κρατίδια του Κόλπου, κατά την πρόσφατη επίσκεψή του στο Ριάντ,  να  εντείνουν   την αντιπαράθεση με το Ιράν – λίγο πολύ ο Τραμπ κάλεσε να δημιουργηθεί ένα «αραβικό ΝΑΤΟ με στόχο το Ιράν και το Ισλαμικό Κράτος»,  σχέδιο που υπάρχει επί χρόνια και τώρα αποκαλύπτεται ανοιχτά, σύμφωνα με την «Washington Post»  (https://www.washingtonpost.com/news/josh-rogin/wp/2017/05/17/trump-to-unveil-plans-for-an-arab-nato-in-saudi-arabia/?utm_term=.b76656419fba).  Πέραν των κατά γενική ομολογία  ψευδών ισχυρισμών του Αμερικανού προέδρου και άλλων αξιωματούχων ότι το Ιράν «υποθάλπει την τρομοκρατία», μία βάσιμη  ερμηνεία  είναι η εξής: η ανάδειξη του Ιράν ως βασικού παράγοντα στην αναχαίτιση των δυτικών ιμπεριαλιστικών επιδιώξεων στην περιοχή της Δυτικής Ασίας, όπως φαίνεται από το ρόλο του στη Συρία κυρίως, οι σχέσεις που αναπτύσσει με τη Ρωσία και την Κίνα, θέτουν ξανά επί τάπητος για τις ΗΠΑ την πλήρη απομόνωσή του, έως και την «αλλαγή καθεστώτος», όπως ανέφερε προ μηνών ο Ρ. Τίλερσον, επικεφαλής του Στέιτ Ντιπάρτμεντ. Όμως, με τη συνεχή απονομιμοποίηση της  προεδρίας Τραμπ στο εσωτερικό της χώρας και λόγω της απόκλισης συμφερόντων  ως προς αυτό το ζήτημα με τους Ευρωπαίους που ήδη κάνουν «μπίζνες»  με το Ιράν, δεν είναι εύκολο για την αμερικανική κυβέρνηση να  ακυρώσει τη συμφωνία του 2015 για τα πυρηνικά και να  επιβάλει νέες, εκτεταμένες κυρώσεις στο Ιράν,  έτσι  επιδιώκει,  ως πρώτο βήμα, έναν νέο, άτυπο αποκλεισμό του και μια αντι-ιρανική στρατιωτική συμμαχία από μεμονωμένες πρόθυμες χώρες. Η  ενέργεια αυτή συμπίπτει τόσο με την πολιτική του Ισραήλ όσο και της Σαουδικής Αραβίας που αντιμετωπίζουν το Ιράν ως περιφερειακό ανταγωνιστή τους που αυξάνει το ειδικό βάρος του.

Η πλήρης απομόνωση και η όξυνση της αντιπαράθεσης με το Ιράν ήταν σχεδόν βέβαιο ότι δεν θα έβρισκε σύμφωνους τους σεΐχηδες του Κατάρ. Όχι μόνο γιατί ακολουθούν περίπου δύο   δεκαετίες μια εξωτερική πολιτική που διαφοροποιείται απ’ αυτήν της Σαουδικής Αραβίας, αλλά γιατί το Ιράν και το Κατάρ διατηρούν μακροχρόνιες σχέσεις που βασίζονται κυρίως στο ότι, λόγω της γεωγραφικής τους θέσης, ελέγχουν από κοινού το μεγαλύτερο κοίτασμα φυσικού αερίου στον κόσμο (οι Ιρανοί το ονομάζουνSouth Pars, οι Καταριανοί North Dome) στον Περσικό Κόλπο, δυναμικότητας 51 τρισ.  κυβικών μέτρων, και με συμφωνίες, όπως η κοινή εκμετάλλευση, έχουν επιλύσει  διαφορές σε σχέση με  κάποιους τομείς του. Είναι αξιοσημείωτο ότι, το 2010, το Κατάρ στήριξε τις προτάσεις για τη σύναψη συμφωνίας σχετικά με το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν.  Το 2014, σε μια κρίση που αποτελούσε προάγγελο της τρέχουσας, η Σαουδική Αραβία, τα Ενωμένα Αραβικά Εμιράτα και το (υπό σαουδαραβική κατοχή) Μπαχρέιν απέσυραν τους πρέσβεις τους από το Κατάρ, ύστερα από πρότασή του να αναπτύξει το Ιράν τη δική του πλευρά στο κοίτασμα North FieldSouth Pars.  Όπως αναφέρουν οι «Financial Times» ( “Crisis in the GulfQatar Faces a Stress Test”  9/6/2017), το «Κατάρ διαμόρφωσε ένα άλλο δρόμο για να ξεφύγει  από τη σκιά της Σαουδικής Αραβίας … Αυτή η ικανότητά του μπαίνει σε δοκιμασία στο επόμενο διάστημα».

Συνεπώς, τα ίδια συμφέροντα της δυναστείας Αλ-Θάνι που κυβερνά το Κατάρ υπαγορεύουν  μια προσέγγιση που δεν ακολουθεί πιστά την επιθετική  σαουδαραβική  ατζέντα απομόνωσης του Ιράν, παρόλο που συντάχθηκε με τους Σαουδάραβες και τις ΗΠΑ  σε όλες τις μείζονες συγκρούσεις της περιοχής, υποστηρίζει τη δική του ισλαμιστική ανταρτική οργάνωση κατά του Άσαντ στη Συρία και παίζει το δικό του παιχνίδι στην Υεμένη.

Καθώς  φαίνεται όμως τα διεθνή και περιφερειακά δεδομένα και μεταβολές, που επηρεάζουν  τις αποφάσεις κυρίως για το πού και το πώς θα διοχετευτεί το πετρέλαιο και το  φυσικό αέριο,  κατέστησαν, αφ’ ενός, μη ανεκτή πλέον από τους Σαουδάραβες και τις ΗΠΑ την πολιτική  του Κατάρ έναντι του Ιράν και, αφ’ ετέρου, πιο  επιτακτικό για τους σεΐχηδές του να υπερασπιστούν την κυριαρχία  τους.

Όπως αναφέρει ο αρθρογράφος  σε πολλά δυτικά έντυπα Νταν Γκλέιζμπρουκ (https://www.counterpunch.org/2017/06/16/the-qatar-blockade-the-petro-yuan-and-the-coming-war-on-iran/), τον περασμένο Απρίλιο τερματίστηκε το 12ετές μορατόριουμ για την ανάπτυξη του μεριδίου του Κατάρ στο κοίτασμα North FieldSouth Pars, δημιουργώντας δυνητικά προοπτικές για μια πλημμυρίδα υγροποιημένου φυσικού αερίου στις αγορές, τα επόμενα χρόνια. Πού και πώς θα διοχετευτεί αυτό το αέριο; Αρχικά το Κατάρ σκόπευε να κατασκευάσει έναν  αγωγό προς τη Μεσόγειο  μέσω Σαουδικής Αραβίας, Συρίας  και Τουρκίας. Πολλοί υποστηρίζουν ότι η παρεμπόδιση αυτής της πρότασης από τον Άσαντ προς όφελος ενός αγωγού  των Ιράν-Ιράκ-Συρίας ήταν ο βασικός λόγος για τον οποίο χρηματοδότησε  το Κατάρ  ένοπλες ισλαμιστικές ομάδες στη Συρία και στήριξε όλες τις απόπειρες να δημιουργηθούν αντι-ασαντικά μέτωπα, με την προσδοκία να ανατραπεί ο Άσαντ.  Τα πράγματα εξελίχθηκαν στην αντίθετη κατεύθυνση και έτσι το Κατάρ βρέθηκε αντιμέτωπο με  μία επιλογή: να στραφεί προς τις αγορές φυσικού αερίου της  Ασίας, όπου βρίσκονται οι μεγαλύτεροι πελάτες – και  οι υπάρχουσες υποδομές προς ανατολάς ελέγχονται από το Ιράν.  Επίσης,  το Κατάρ αποτελεί τον δεύτερο μεγαλύτερο προμηθευτή υγροποιημένου φυσικού αερίου της Κίνας,  τον περασμένο Δεκέμβριο αγόρασε το 19,5% των μετοχών της γιγαντιαίας ρωσικής εταιρείας φυσικού αερίου Rosneft και, στο πλαίσιο της διαμόρφωσης του «ξεχωριστού του δρόμου», έχει πραγματοποιήσει σημαντικές  επενδύσεις  σε ευρωπαϊκά κράτη (ακίνητα, συμμετοχή σε μεγάλους ομίλους, όπως  στη γερμανική Volkswagen κ.ά.), ενώ έχει εμπλακεί βαθύτερα στην παγκόσμια χρηματοοικονομία. Η  πλήρης διακοπή των σχέσεων με το Ιράν ,το οποίο αναπτύσσει ποικίλες σχέσεις με τη Ρωσία, την Κίνα και τώρα πλέον με ευρωπαϊκές χώρες,  δεν αποτελεί συμφέρουσα πολιτική για τους Αλ-Θάνι,  βάσει των οικονομικών/πολιτικών φιλοδοξιών τους και της διατήρησης του πλούτου  τους.

Οι βαθύτερες επιδιώξεις των ΗΠΑ

Ο ίδιος αρθρογράφος αναφέρει ποιες  βαθύτερες επιδιώξεις των ΗΠΑ, πέραν των θεατρινισμών περί «υπόθαλψης της τρομοκρατίας»,  σχετίζονται με το πράσινο φως του Τραμπ για τον εκβιασμό του Κατάρ, ως  μέσο για την αύξηση της  έντασης  με  το  Ιράν. Το 2012, το Ιράν άρχισε να πληρώνεται με  γουάν για το φυσικό αέριο και το πετρέλαιο που πωλεί στην Κίνα. Το 2015, το ίδιο έκανε και  η Ρωσία. Η επέκταση του συστήματος πληρωμών των υδρογονανθράκων σε άλλα νομίσματα πλην του αμερικανικού δολαρίου –η τιμή του οποίου είναι άμεσα συνδεδεμένη με το πετρέλαιο-- θα μπορούσε να καταφέρει πλήγμα στην παγκόσμια ισχύ των ΗΠΑ. Το δολάριο αποτελεί σήμερα το παγκόσμιο αποθεματικό νόμισμα και ένας από τους βασικούς λόγους είναι ότι οι συναλλαγές για αγοραπωλησίες πετρελαίου  και φυσικού αερίου πραγματοποιούνται με δολάρια. Η παγκόσμια ζήτηση δολαρίων επιτρέπει στις ΗΠΑ να τυπώνουν ατέλειωτες ποσότητες του νομίσματός τους και να το ανταλλάσσουν με πραγματικά αγαθά και υπηρεσίες από άλλες χώρες, χωρίς να καταβάλλουν την αντίστοιχη αξία.  Αυτό το προνόμιο συμβάλλει αποφασιστικά στη χρηματοδότηση των στρατιωτικών δαπανών  (600 δισ. δολάρια/έτος) που διασφαλίζουν την παγκόσμια αμερικανική ηγεμονία .

Όμως, στον  σημερινό κόσμο  το κέντρο βάρους του εμπορίου μετατοπίζεται προς ανατολάς, η  ανερχόμενη Κίνα και οι ρωσο-κινεζικές σχέσεις διευκολύνουν  την, εναλλακτική στις δυτικές δομές διεθνών συμφωνιών,  συνεργασία των κρατών της Ασίας, αλλά και της Αφρικής και της Λατινικής Αμερικής σε μικρότερο βαθμό, εκπονούνται σχέδια για  χερσαίους και θαλάσσιους «δρόμους του μεταξιού» μέσω μακροχρόνιων  διακρατικών συμφωνιών και ως επί το πλείστον μέσω άλλων, εκτός των δυτικών, φορέων χρηματοδότησης (όπως η Ασιατική Τράπεζα Επενδύσεων και Υποδομών, με βασικότερο μέτοχο την Κίνα).  Στις συνθήκες αυτές,  η βαθμιαία υποχώρηση του δολαρίου ως αποκλειστικού νομίσματος των διεθνών συναλλαγών  καθίσταται όλο και πιο πιθανό ενδεχόμενο.

Το 2012, η Κεντρική Τράπεζα της Κίνας ανακοίνωσε ότι δεν θα αυξήσει τα αποθέματά της σε δολάρια και ταυτόχρονα άρχισε να αγοράζει μεγάλες ποσότητες χρυσού,  με απώτερο στόχο να γίνει άμεσα μετατρέψιμο το νόμισμά της σε χρυσό. Από τη στιγμή που θα ισχύσει αυτή η μετατρεψιμότητα,  θα προκύψουν διλήμματα για τις  χώρες που παράγουν πετρέλαιο και φυσικό αέριο:  θα τα πωλούν σε μεγάλους πελάτες όπως η Κίνα με το χάρτινο δολάριο που χάνει αξία ή με νόμισμα άμεσα μετατρέψιμο σε χρυσό; Πρέπει να σημειωθεί δε ότι το Κατάρ είναι η πρώτη χώρα στην περιοχή της ΝΔ Ασίας όπου προβλέπεται να λειτουργήσει μια συμψηφιστική χρηματοοικονομική υπηρεσία που επιτρέπει να γίνεται το εμπόριο πετρελαίου και φυσικού αερίου με γουάν.

Συνεπώς, ο αποκλεισμός του Κατάρ και ο επιδιωκόμενος εξαναγκασμός του να διακόψει τις όποιες σχέσεις με το Ιράν εντάσσονται σε μια ευρύτερη στρατηγική η οποία προσπαθεί να αναχαιτίσει, προς όφελος της αμερικανικής ηγεμονίας και της ισχύος  των περιφερειακών συμμάχων των ΗΠΑ, τις παγκόσμιες εξελίξεις που οδεύουν λίγο πολύ προς έναν διαφοροποιημένο κόσμο, στον οποίο αναδύονται νέες καπιταλιστικές δυνάμεις, κυρίως με επίκεντρο την Ασία, και οι οποίες προβάλλουν την ισχύ τους σε διεθνή κλίμακα  – εξ ου και η ένταση στη Θάλασσα της Νότιας Κίνας και στον Ινδικό Ωκεανό. Βάσει αυτής της ανάλυσης, ο αποκλεισμός του  Κατάρ ερμηνεύεται ως «προληπτική» δράση, βασικός στόχος της οποίας είναι να εμποδιστεί η έλξη του προς το κέντρο βάρους που δημιουργεί η Κίνα και οι επιπτώσεις που θα έχει το γενικότερο παράδειγμά του στις άλλες χώρες της περιοχής.

Επιμέρους στόχοι

Ταυτόχρονα, όπως υποδεικνύουν ορισμένοι σχολιαστές, ο αποκλεισμός του Κατάρ αποβλέπει και στην εξυπηρέτηση  πιο άμεσων, στενών οικονομικών συμφερόντων: επιχειρηματικών ομίλων των  ΗΠΑ, ως δεύτερου μεγαλύτερου εξαγωγέα υγροποιημένου φυσικού αερίου, και της Σαουδικής Αραβίας, στο βαθμό που ο αποκλεισμός δώσει ανοδική ώθηση στις τιμές του πετρελαίου, σε συνθήκες οικονομικών δυσκολιών των Σαούντ,  τις οποίες επιτείνει ο πόλεμος που διεξάγουν στην Υεμένη.

Επίσης, μέσω αυτής της αντιπαράθεσης υπηρετούνται  αφ΄ενός  επιμέρους στόχοι που σχετίζονται με τον ανταγωνισμό και το συσχετισμό δύναμης μεταξύ των κρατών του Κόλπου, π.χ. με τη διαμάχη μεταξύ Μουσουλμανικής Αδελφότητας, την οποία υποστηρίζει το Κατάρ, και βαχαβίτικου ισλαμισμού, που υποστηρίζει η  Σαουδική Αραβία, με τον περιορισμό της αυτόνομης ανάμειξης και διαμεσολάβησης του Κατάρ σε συγκρούσεις της ευρύτερης περιοχής, όπως στη Λιβύη και στην Ερυθραία κ.ά. και αφ΄ετέρου στερεώνονται συμμαχίες, όπως με την Αίγυπτο, η οποία συμμετέχει στον αποκλεισμό λόγω της σύγκρουσης του καθεστώτος των στρατηγών με τη Μουσουλμανική Αδελφότητα και της οικονομικής βοήθειας που της παρέχουν οι Σαουδάραβες, και με το Ισραήλ, που αποβλέπει στην απομόνωση της Χαμάς, την οποία στηρίζει το Κατάρ, και στην ένταση της αντι-ιρανικής εκστρατείας.

 Μπούμερανγκ;

Ωστόσο,  οι ενέργειες των ΗΠΑ/Σαουδικής Αραβίας δεν είναι εύκολο να επιτύχουν τους επιδιωκόμενους σκοπούς, ίσως μάλιστα  προκαλέσουν και αντίθετα αποτελέσματα,  όπως δείχνει χαρακτηριστικά η αντίδραση της Ά. Μέρκελ σε ένα άλλο, αλλά ουσιαστικά  παρόμοιο, ζήτημα:  παρεμβαίνοντας στη συζήτηση που διεξάγεται στις ΗΠΑ για επιβολή κυρώσεων στον ενεργειακό τομέα της Ρωσίας, στον οποίο έχουν μεγάλα συμφέροντα γερμανικές εταιρείες, η Γερμανίδα καγκελάριος  απείλησε με πιθανά αντίποινα… (http://www.kathimerini.gr/914419/article/oikonomia/die8nhs-oikonomia/neo-agka8i-stis-sxeseis-ee-kai-hpa-me-fonto-th-rwsia).

 Ενδεικτικά:

--Η Γερμανία πήρε σαφή θέση υπέρ της άρσης του αποκλεισμού, όπως και η Τουρκία. Η Ιταλία συνήψε προ εβδομάδος νέα οικονομική συμφωνία με το Κατάρ που ερμηνεύεται ως υποστήριξή του, η Μ. Βρετανία επίσης τοποθετήθηκε υπέρ της άρσης του αποκλεισμού (το 90% του φυσικού αερίου της προέρχεται  από το Κατάρ). Με αυτά τα δεδομένα , και με τις τεταμένες σχέσεις μεταξύ των ΗΠΑ και της Γερμανίας γενικότερα,  ενδέχεται  να προκύψει πρόβλημα στο ΝΑΤΟ στην περίπτωση που θα σημειωθεί περαιτέρω όξυνση.  

--Στο Κατάρ είναι εγκατεστημένη η μεγαλύτερη αμερικανική βάση της Κεντρικής Διοίκησης του αμερικανικού στρατού, με 11.000 προσωπικό. Απ’ αυτήν ελέγχονται δυνάμεις στο Ιράκ, τη Συρία, το Αφγανιστάν και σε  άλλες 17  χώρες. Προ ημερών   ο Ρ. Τίλερσον, υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ,  επισήμανε   ότι υπάρχει κίνδυνος  να αποδυναμωθούν οι κατά του Ισλαμικού Κράτους επιχειρήσεις (http://news.antiwar.com/2017/06/09/tillerson-pentagon-say-qatar-blockade-hindering-isis-war/) και μόλις στις 20/6, η εκπρόσωπος του Στέιτ Ντιπάρτμεντ τοποθετήθηκε κατά του αποκλεισμού ευθέως (http://news.antiwar.com/2017/06/20/state-dept-suddenly-takes-hard-line-against-saudis-boycott-of-qatar/).  Παρά τα «τουίτερ» υποστήριξής του από τον Ντ. Τραμπ…

--Ο αποκλεισμός του Κατάρ επιφέρει σοβαρό πλήγμα στην «ισλαμική στρατιωτική συμμαχία» . Το Κουβέιτ και το Ομάν προσπαθούν να κρατήσουν   πιο μετριοπαθή στάση και  προσφέρονται ως μεσολαβητές για την εκτόνωση της κρίσης – στον ενδεχόμενο της επιδείνωσής της, και αν ληφθούν υπόψη οι γενικότερες αντιδράσεις,   δεν είναι  δεδομένη η στάση τους έναντι της επιθετικής  σαουδαραβικής πολιτικής. Επίσης προκύπτει το ερώτημα: πώς θα συμπεριφερθούν τα αδιάλλακτα έναντι του Κατάρ Ενωμένα Αραβικά Εμιράτα όταν η κρίση επηρεάσει την  αδιατάρακτη μέχρι στιγμής λειτουργία του υποθαλάσσιου αγωγού καταριανού φυσικού αερίου με το οποίο καλύπτουν το 50% των αναγκών τους σε ηλεκτρισμό; Ποιο θα είναι  το κόστος του να  σβήσουν, αίφνης,  τα φώτα στους   ουρανοξύστες  του Ντουμπάι, παγκόσμιου τουριστικού και οικονομικού κέντρου και πηγής τεράστιων εσόδων για τα  Εμιράτα;

--Στη Συρία και στο Ιράκ, πρωτίστως,   οι  συνέπειες θα είναι μάλλον αστάθμητες  για τη Δύση. Ήδη , όπως γράφεται στον διεθνή Τύπο,  σημειώνονται συγκρούσεις  στο Ιντλίμπ της Β. Συρίας, μεταξύ ισλαμιστικών ομάδων που υποστηρίζονται από το Κατάρ και αυτών που υποστηρίζονται από τη Σαουδική Αραβία. Η πλήρης κατάρρευση όσων τμημάτων της «ένοπλης ισλαμιστικής αντιπολίτευσης» στον Άσαντ έχουν διασωθεί  ασφαλώς θα επηρεάσει δυσμενώς  τους δυτικούς σχεδιασμούς  για τη Συρία, τη στιγμή ακριβώς που οι ΗΠΑ  προετοιμάζουν την  αύξηση της άμεσης στρατιωτικής εμπλοκής τους . 

--Η  Τουρκία,  επιχειρήσεις της οποίας  έχουν συμφέροντα στο Κατάρ,  έχει συνάψει  συμφωνία  στρατιωτικής συνεργασίας και διατηρεί μια μικρή βάση εκεί, στις 7 Ιουνίου,   δύο μόλις  ημέρες μετά τον αποκλεισμό ,  με  κατεπείγουσα   ψήφιση από την  Εθνοσυνέλευση δύο νόμων, αποφάσισε  να αναπτύξει  στρατεύματα στο Κατάρ και  να  προωθήσει τη συνεργασία στον τομέα της στρατιωτικής εκπαίδευσης. 

--Το Πακιστάν, 200.000 πολίτες του  οποίου  εργάζονται στο Κατάρ, αρνείται παρά τις έντονες σαουδαραβικές πιέσεις να πάρει θέση υπέρ του αποκλεισμού.  Η Ινδία που διατηρεί πολύπλευρες σχέσεις με το Κατάρ (750.000 Ινδοί βρίσκονται εκεί είτε ως εργάτες είτε ως ανήκοντες στην ινδική διασπορά – στα  2,5 εκατ.  πληθυσμού) αποφάσισε να στέλνει απευθείας φορτία τροφίμων διά θαλάσσης , αντισταθμίζοντας τον χερσαίο σαουδαραβικό αποκλεισμό. Και οι δύο χώρες έχουν συνάψει με το Κατάρ συμφωνίες αγοράς   φυσικού αερίου με προνομιακές  τιμές,  οι οποίες θα διαταραχθούν.

***

ΣυμπερασματικάΟ  αποκλεισμός, όποια και αν είναι η εξέλιξή του, πολύ περισσότερο αν επιχειρηθεί πραξικόπημα ή εισβολή στο Κατάρ, διαταράσσει  ήδη   την αρχιτεκτονική που έχει  δημιουργήσει η Δύση στον Περσικό Κόλπο. Σε μια περιοχή που είναι ασταθής, κατακερματίζονται συμμαχίες, η διαδικασία αυτή αντανακλάται στις σχέσεις μεταξύ των μεγάλων δυτικών δυνάμεων, δημιουργείται  περιθώριο να ασκήσουν κατευναστική και μεσολαβητική πολιτική η Ρωσία και η Κίνα, αλλά και το Ιράν. Αυξάνει τις  πιέσεις στον Περσικό Κόλπο και θα επιφέρει περαιτέρω κλονισμούς σε ευρύτερα πλέγματα σχέσεων. Σ’ αυτές τις συνθήκες, ουδείς μπορεί να προβλέψει  πώς θα  προχωρήσει ο  σχεδιασμός για πολεμική κλιμάκωση  εναντίον του Ιράν, που χωρίς καμιά αμφιβολία υπάρχει στα συρτάρια των ΗΠΑ, του Ην. Βασιλείου,  του Ισραήλ και της Σαουδικής Αραβίας.

 Από πολλές πλευρές δεν θεωρείται καθόλου βέβαιο ότι η πλειονότητα του πολιτικού και στρατιωτικού κατεστημένου στις ΗΠΑ και σε αρκετές ευρωπαϊκές χώρες θα υποστηρίξει αβασάνιστα  ένα πραξικόπημα ή μια σαουδαραβική στρατιωτική εισβολή στο Κατάρ, η οποία θα κλονίσει, ίσως ανεπανόρθωτα,  την «ισλαμική στρατιωτική συμμαχία» και το Συμβούλιο Συνεργασίας του Κόλπου. Αν, από την άλλη, τα πράγματα πάρουν το δρόμο μιας σχετικής εξομάλυνσης –χωρίς να διαφαίνεται ακόμη αυτή η προοπτική-- οι κυρώσεις και ο αποκλεισμός θα χάσουν μεν σταδιακά τη σημασία τους, αλλά οι βαθύτερες αιτίες της κρίσης  δεν θα εξαλειφθούν. Απλώς,  θα καιροφυλακτούν για   τον επόμενο γύρο. 

Πηγές:

https://www.counterpunch.org/2017/06/16/the-qatar-blockade-the-petro-yuan-and-the-coming-war-on-iran

http://news.antiwar.com/2017/06/09/tillerson-pentagon-say-qatar-blockade-hindering-isis-war/http://news.antiwar.com/2017/06/20/state-dept-suddenly-takes-hard-line-against-saudis-boycott-of-qatar/

http://journal-neo.org/2017/06/10/gulf-crisis-leaves-open-big-cracks-in-saudia-s-islamic-military-alliance/

  http://www.atimes.com/article/blood-tracks-new-silk-roads/

www.globalresearch.ca/saudi-attack-on-qatar-u-s-threat-to-iran/5594902

https://www.reuters.com/article/us-libya-security-idUSKBN1902K0

ΛΑΤΙΝΟΑΜΕΡΙΚΑΝΙΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΙΚΗ ΚΥΡΙΑΡΧΙΑ

ΛΑΤΙΝΟΑΜΕΡΙΚΑΝΙΚΗ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΚΑΙ ΕΥΡΩΠΑΙΚΗ ΚΥΡΙΑΡΧΙΑ

Μετωπικό Πρόγραμμα Δι-εξόδου από την Κρίση. Για έναν Ελεύθερο Λαό σε μια Ελεύθερη Ελλάδα.

Των Δημήτρη Καλτσώνη, Θεόδωρου Μαριόλη, Κώστα Παπουλή.

ToΣχέδιο Β, κάνει μια δημοσίευση κάποιων αποσπασμάτων του βιβλίου, που αναφέρονται  στις συνέπειες στην Ελλάδα και στον ευρωπαϊκό Νότο, εξ αιτίας της ένταξής της στην ευρωπαϊκή ολοκλήρωση-και μάλιστα στον σκληρό της πυρήνα-, όπως και στην αντίστροφη πολιτική που επιχειρήθηκε να χαραχτεί στην Λατινική Αμερική μέσω της ΑLBA. («Μπολιβαριανή Συμμαχία για τους Λαούς της Αμερικής).

Σαφώς είναι ενδεικτικά και δεν μπορούν να δώσουν ολοκληρωμένη εικόνα του βιβλίου. Δημοσιεύονται επίσης τα περιεχόμενα του βιβλίου.

Το βιβλίο -όπως υποστηρίζουν οι συγγραφείς-  χαράζει ένα επιστημονικά τεκμηριωμένο και συγκεκριμένο πρόγραμμα οικονομικών και πολιτικών αλλαγών, το οποίο έχουν ανάγκη οι εργαζόμενοι και η χώρα. Πρόγραμμα Δι-Εξόδου από  τον ευρωζωνικό-ευρωενωσιακό  κλωβό πόλωσης, παραγωγικής ανασυγκρότησης,  και  δημιουργίας μιας νέας, αυθεντικής δημοκρατίας του λαού. Το βιβλίο θα παρουσιαστεί (όπως φαίνεται και στην στήλη των εκδηλώσεων),  τη Δευτέρα, 26 Ιουνίου 2017, 7:30 μ.μ. στον κινηματογράφο Αλκυονίς, Ιουλιανού 42-46 (στάση ΗΣΑΠ Βικτώρια, τηλ.:2108220008, 2108220023).

Δημοσίέυση αποσπασμάτων από το κεφάλαιο 2:5:

5. Ο Ευρωζωνικός Κλωβός Πόλωσης

Γενικά μιλώντας, κάθε εθνική οικονομία είναι σε θέση να παράγει ή να μην παράγει ένα, οποιοδήποτε, εμπόρευμα για τη διεθνή αγορά στη βάση των ακολούθων έξι άμεσων προσδιοριστικών παραγόντων («proximatedeterminants») της διεθνούς ανταγωνιστικότητάς της (καταρχάς τους παραθέτουμε ανεξαρτήτως των όποιων, ισχυρών ή ασθενών, αλληλεξαρτήσεων υφίστανται μεταξύ τους ή/και με άλλους παράγοντες):

(i). Των δασμών ή άλλων ισοδυνάμων μέσων εμπορικής πολιτικής.

(ii). Του ποσοστού κέρδους, το οποίο σχετίζεται με το επιτόκιο δανεισμού των επιχειρήσεων. Με τη σειρά του, το εν λόγω επιτόκιο καθορίζεται, σε σημαντικό βαθμό, από το επιτόκιο των «πράξεων κύριας αναχρηματοδότησης» της Κεντρικής Τράπεζας. Επομένως, από άποψη οικονομικής πολιτικής, ο εν λόγω παράγοντας διεθνούς ανταγωνιστικότητας υπάγεται, έστω εμμέσως, στη νομισματική πολιτική. 

(iii). Των έμμεσων φόρων, οι οποίοι υπάγονται στη δημοσιονομική πολιτική.

(iv).  Της ονομαστικής συναλλαγματικής ισοτιμίας, η οποία υπάγεται στη συναλλαγματική πολιτική.

(v). Του χρηματικού ωρομισθίου, το οποίο υπάγεται στην εισοδηματική πολιτική.

(vi). Της παραγωγικότητας, η οποία υπάγεται στη διαρθρωτική πολιτική.

          Σε εκείνες, όμως, τις οικονομίες, οι οποίες συμμετέχουν πλήρως στην ευρωπαϊκή «ολοκλήρωση», οι εθνικές αρχές διαθέτουν, προϊόντος του χρόνου, όλο και λιγότερα εργαλεία πολιτικής και, συνεπώς, όλο και λιγότερες δυνατότητες επηρεασμού των προαναφερθέντων παραγόντων. Εν συνεχεία, περιέρχονται σε μία κατάσταση όπου αναγκαστικά επικεντρώνονται στο χρηματικό ωρομίσθιο και στην παραγωγικότητα ή, για την ακριβέστερα, στο πηλίκο τους, το οποίο είναι γνωστό ως «μοναδιαίο κόστος εργασίας». Στην πραγματικότητα, ωστόσο, είναι σε θέση να επηρεάζουν μόνο τον αριθμητή αυτού του πηλίκου, δηλαδή το χρηματικό ωρομίσθιο, ενώ, επιπλέον, εκείνο που έχει σημασία δεν είναι το απόλυτο ύψος του εθνικού μοναδιαίου κόστους εργασίας αλλά η διαχρονική εξέλιξή του ως προς το ύψος του μοναδιαίου κόστους εργασίας των υπολοίπων χωρών-μελών. Τέλος, οι εθνικές αρχές καταλήγουν να μην μπορούν να επηρεάσουν ούτε το χρηματικό ωρομίσθιο, οπότε η διεθνής ανταγωνιστικότητα καθορίζεται, ουσιαστικά, μόνο από την παραγωγικότητα.

 (…………)

         

          Πραγματικός θεμελιώδης στόχος των σχεδιαστών της ΕΕ-ΕΖ είναι, λοιπόν, η επιβίωση μόνο των παραγωγικοτεχνικά απολύτως προηγμένων μονάδων παραγωγής και κυκλοφορίας εμπορευμάτων, δηλαδή εκείνων που εμφανίζουν απόλυτα πλεονεκτήματα παραγωγικότητας, και η αναγκαία για αυτήν την επιβίωση αναμόρφωση τόσο του υποκειμενικού παράγοντα της παραγωγής όσο και του ρόλου της οικονομικής πολιτικής.[1] Διότι μόνο έτσι, δηλαδή μέσω κοινωνικο-«δαρβινιστικής» διαδικασίας εκκαθάρισης των «αδυνάμων», θα διαμορφωθεί μία ευρωπαϊκή οικονομία ενιαίου νομίσματος, η οποία θα είναι ανόθευτη από «εξωαγοραίες στρεβλώσεις και κοινωνικούς περιορισμούς» και, επομένως, σε θέση (i) να συμπληρωθεί με το εποικοδόμημα της «Πολιτικής Ενοποίησης» κατά – κεφαλαιοκρατικά – ευσταθή  τρόπο, και (ii) να ανθέξει επιτυχώς στον «ελεύθερο, παγκοσμιοποιημένο, ανταγωνισμό», ο οποίος προάγεται, ιδιαιτέρως τα τελευταία 20-25 χρόνια, από τις άρχουσες τάξεις των πλέον κεφαλαιοκρατικά προηγμένων εθνικών οικονομιών και από αντίστοιχους υπερεθνικούς οργανισμούς (π.χ. ΠΟΕ, ΔΝΤ, ΠΤ, ΟΟΣΑ), στους οποίους έχει ανατεθεί ο ρόλος του συντονισμού και επιτήρησης του εν λόγω ανταγωνισμού.[2] Οι αριστερίζουσες αιτιάσεις περί του ότι οι εφαρμοζόμενες οικονομικές πολιτικές στην ΕΕ-ΕΖ, και ιδίως στο «Νότο» της, αποτελούν προϊόντα παραλογισμού ή εθελοτυφλίας, είναι όχι μόνο άνευ αντικειμένου αλλά και εσφαλμένες. Η ΕΕ, γενικά, και η ΕΖ, ειδικά, αποτελούν οικονομικές περιοχές προκεχωρημένης ευθυγράμμισης με τις ορίζουσες της «παγκοσμιοποίησης» και για αυτό έχουν ευστόχως χαρακτηριστεί ως ζώνη «υπερ-παγκοσμιοποίησης» (βλέπε Rodrik, 2012, ό.π.).

          Αλλά αυτή δεν είναι η όλη, πραγματική, ιστορία. Ως ρεαλιστές, οι σχεδιαστές της ΕΕ-ΕΖ γνωρίζουν, με κάθε λεπτομέρεια, ότι, μπορεί οι οικονομικοί αυτοματισμοί να συνιστούν την «καλύτερη πρώτη επιλογή» για την επίτευξη των στόχων τους, ακριβώς επειδή λειτουργούν αρρήτως και, έτσι, επιβάλλουν τα αποτελέσματά τους με – φαινόμενη – σιδερένια αντικειμενικότητα, αλλά ο πραγματικός οικονομικός κόσμος υπόκειται στη δράση διαφόρων «τριβών», για τις οποίες οφείλουν να προνοούν. Έτσι, μιλώντας, τώρα, την «πραγμοποιημένη» (G. Lukács-L. Goldmann) αλλά όχι πάντοτε άχρηστη γλώσσα της καθημερινής ζωής, διαπιστώνουμε ότι τα λεμόνια Αργεντινής, για παράδειγμα, τα οποία εποχικά είναι πιο φτηνά από τα ελληνικής παραγωγής, τα βρίσκει κανείς ακόμα και στις αγορές του «Νότου», ενώ το πολύ καλό σε ποιότητα μοσχάρι Αργεντινής βρίσκεται μόνο σε πολύ υψηλότερες τιμές, προκειμένου να προστατεύεται το μοσχάρι της Γαλλίας, Ολλανδίας κ.ά..  Η εμπορική πολιτική της ΕΕ, η οποία τόσο υπάγεται στα συμφέροντα των ηγετικών πολυεθνικών εταιρειών όσο και βρίσκεται σε συντονισμό με τις ισορροπίες που αποκρυσταλλώνονται στον «Παγκόσμιο Οργανισμό Εμπορίου», παρέχει δασμολογικά και κανονιστικά πλεονεκτήματα σε εμπορεύματα του «Βορρά» εις βάρος εμπορευμάτων, τα οποία προέρχονται από το «Νότο» καθώς και από τρίτες χώρες. Με μία λέξη, παρά τη γενική παραγωγικοτεχνική ισχύ του και παρά τα μανιφέστα των Βρυξελλών περί «ελευθέρου εμπορίου», ο «Βορράς» διατηρεί τον προστατευτισμό, παραδοσιακό και εναλλακτικό, όπου τον συμφέρει.

          Η «ολοκλήρωση» της ελληνικής οικονομίας συνίστατο, λοιπόν, και στην άνωθεν επιβολή ενός παραγωγικού-καταναλωτικού υποδείγματος, το οποίο είχε/έχει περισσότερο σχέση με και εξαρτάται από τις ανάγκες του «Βορρά», παρά με τις ανάγκες της χώρας μας. Ορισμένα, ενδεικτικά «στιγμιότυπα» είναι τα εξής:

  • Σε σειρά κύριων, για τη χώρα μας, αγροτικών προϊόντων, όπως γάλα, καπνός, βαμβάκι, καλαμπόκι, ζάχαρη, βιομηχανική ντομάτα, αμπέλια-κρασί κ.ά., επιβλήθηκε άμεσος ή έμμεσος έλεγχος της παραγωγής, ξεριζώματα, καταστροφή καλλιεργειών, παραγωγή για τις χωματερές.
  • Από το έτος 1981 έως το 1994 (απαρχή της πορείας προς την ΟΝΕ), οι εισαγωγές τροφίμων αυξήθηκαν κατά 114%. Σε σταθερές τιμές του έτους 1970, η αγροτική παραγωγή έμεινε στάσιμη έως το 1995, ενώ από τότε φθίνει. Κατά την περίοδο 1981-2001, οι απασχολούμενοι στη γεωργία μειώθηκαν κατά 375 χιλ. άτομα. Το αγροτικό ισοζύγιο της χώρας ήταν ελαφρά θετικό από την Μεταπολίτευση ως την ένταξη. Η κατάσταση ανατράπηκε δραματικά μετά την ένταξη, με ένα σημαντικό και συνεχώς  διευρυνόμενο έλλειμμα, ενώ, ταυτοχρόνως, το 25% των ελληνικών εξαγωγών καλυπτόταν από αγροτικά προϊόντα.
  • Τμήμα της μεταποίησης (όπως τα ηλεκτρικά είδη) χάθηκε λόγω άρσης του προστατευτισμού, ενώ άλλα υπέστησαν μεγάλη καθίζηση. Το έτος 1998, όπου η Ελλάδα εισήλθε στο «Μηχανισμό Συναλλαγματικών Ισοτιμιών ΙΙ», γνωστό και ως «προθάλαμο του ευρώ», βασικοί βιομηχανικοί κλάδοι της είχαν υποχωρήσει σημαντικά.[3] Με βάση το έτος 1980 (= 100), οι δείκτες παραγωγής τους ήταν: υφαντικά είδη: 67.1, είδη υπόδησης και ένδυσης: 41.0, είδη ξύλου και φελλού: 57.0, έπιπλα: 73.2,  μεταφορικά μέσα: 72.5, δέρμα και γουναρικά: 34.9, μεταλλικά προϊόντα: 73.4, εκτυπώσεις και εκδόσεις: 77.0. Τέλος, στρατηγικοί κλάδοι της, όπως τα ναυπηγεία, απαξιώθηκαν ή, ακόμα, έκλεισαν στη συνέχεια, εν μέρει λόγω «σκληρού ευρώ» και εν μέρει βάσει των απαγορεύσεων-ποινών υπέρ του υποτιθέμενου «ελεύθερου ανταγωνισμού» στην ΕΕ.[4]
  • Η απασχόληση εργασίας σε όλους τους βασικούς κλάδους της βιομηχανίας ανερχόταν κατά την περίοδο 1970-1982. Εν συνεχεία, και χαρακτηριστικά έως τη στιγμή όπου άρχισαν να επιδεινώνονται τα μεγέθη του εξωτερικού τομέα της ελληνικής οικονομίας συνεπεία της πολιτικής της «σκληρής δραχμής», δηλαδή το έτος 1995, η απασχόληση μειωνόταν με υψηλούς ρυθμούς (εξαιρούνται οι κλάδοι: τροφίμων, προϊόντων πετρελαίου και εκτυπώσεων-εκδόσεων). Ειδικότερα, από τη στιγμή όπου σημειώθηκε η λεγόμενη «συντηρητική στροφή» στην οικονομική πολιτική της κυβέρνησης του ΠΑΣΟΚ (με το «σταθεροποιητικό πρόγραμμα» των Κ. Σημίτη-Ν. Γκαργκανα-Τ. Θωμόπουλου-Γ. Σπράου) έως και το 1995, δηλαδή κατά την περίοδο 1986-1995, η βιομηχανική απασχόληση αυξήθηκε μόνο στους κλάδους: επίπλων (0.4% ανά έτος), εκτυπώσεων (1.1% ανά έτος), κατασκευής μηχανών (5.3% ανά έτος), διαφόρων βιομηχανικών εμπορευμάτων (0.2% ανά έτος). Η υψηλότερη μείωσή της παρατηρήθηκε στους κλάδους: δέρματος (10.8% ανά έτος), καπνού (10.6% ανά έτος) και υφαντικών ειδών (7.6% ανά έτος). Τέλος, κατά την εν λόγω περίοδο, η απασχόληση εργασίας σε όλη την οικονομία αυξήθηκε, αθροιστικά, κατά 8.3% (από 3.75 εκατ. σε 4.06 εκατ., σύμφωνα με στοιχεία του ΔΝΤ) και αυτό ανάγεται, κυρίως, στην αύξηση της απασχόλησης στον τομέα των Υπηρεσιών, ενώ κατά το διάστημα 1995-1996 ανακόπτεται ο ρυθμός αύξησής της και μεταστρέφεται σε σημαντικά αρνητικό κατά το 1996-1997 (από 4.11 εκατ. σε 3.79 εκατ. ή  -7.8%).
  • Κατά την περίοδο 1982-1997, η αγοραστική δύναμη του κατώτατου ημερομίσθιου μειώθηκε κατά 15%, ενώ το σε σταθερές τιμές υπολογισμένο κατά κεφαλήν εισόδημα αυξήθηκε κατά ποσοστό μεγαλύτερο του 15%.[5] Ο γενικός κανόνας είναι ότι, λόγω συγκριτικά χαμηλής παραγωγικότητας, ο ελληνικός κεφαλαιοκρατικός κοινωνικός σχηματισμός επιχειρεί να σταθεροποιεί τη θέση του στον διεθνή ανταγωνισμό (και ιδίως στον εντός ΕΕ-ΕΖ) δια της συγκράτησης των μέσων μισθών, οι οποίοι διαμορφώνονται σε συγκριτικώς χαμηλά επίπεδα. Βεβαίως, όπως έχουν αποδείξει τα γεγονότα, ούτε με αυτόν τον τρόπο επιτυγχάνεται σταθεροποίηση ή, με άλλα λόγια, τα μέσα επίπεδα μισθών, τα οποία ιστορικά διαμορφώνονται στην ελληνική οικονομία, εμφανίζονται ως «χαμηλά» και, ταυτοχρόνως, «υψηλά»! Χαμηλά σε σχέση με τα επίπεδα άλλων σχετικά αναπτυγμένων και αναπτυγμένων εθνικών οικονομιών, και υψηλά σε σχέση με τα επίπεδα που απαιτούνται σε όρους διεθνούς ανταγωνιστικότητας .

 (………….)

  • Στα τέλη της δεκαετίας του 1990-αρχές εκείνης του 2000:
  • Το 50% των ελληνικών εξαγωγών καλυπτόταν  από  εννέα, μόνο, βιομηχανικά προϊόντα. Ο αντίστοιχος αριθμός προϊόντων ήταν 15 για την Πορτογαλία, 24 για τη Δανία, και 28 για την Ισπανία.
  • Το ποσοστό των ελληνικών εξαγωγών στο παγκόσμιο εμπόριο μειωνόταν σταθερά (επί δύο δεκαετίες). Το έτος 2001 οι ελληνικές εξαγωγές προς  την ΕΕ αποτελούσαν το 3.6% του ημεδαπού ΑΕΠ (αποτελούσαν το 7.6% το 1989 και το 5.7% το 1995), τη στιγμή  όπου το αντίστοιχο στο μέσο όρο της ΕΕ μέγεθος ανερχόταν στο 16.6%. Επίσης, οι ελληνικές εξαγωγές προς την ΕΕ, ως ποσοστό του συνόλου των ελληνικών εξαγωγών, είχαν μειωθεί κατά την τελευταία δεκαετία, από το 68% στο 41%, ενώ το αντίθετο συνέβαινε με τις  ελληνικές εισαγωγές.
  • Η «Ευρωπαϊκή Επιτροπή» εκτιμούσε ότι αντιστοιχούσαν μόνο 43 λεπτά του ευρώ σε κάθε κιλό προϊόντος που εξαγόταν από την Ελλάδα, ενώ το αντίστοιχο μέγεθος στην ΕΕ ήταν, κατά μέσο όρο, 2.5 ευρώ. Επίσης, ότι, κατά το διάστημα 1987-2000, η ανταγωνιστικότητα της ελληνικής οικονομίας σε ενδοκοινοτικό επίπεδο μειώθηκε κατά 11% λόγω, κυρίως, της πολιτικής της «σκληρής δραχμής».
  • Η ελληνική παραγωγικότητα εργασίας (μετρούμενη με βάση το ΑΕΠ ανά ώρα εργασίας) ήταν μόνο στο 62% του ευρωπαϊκού μέσου όρου.
  • Οι τέσσερις από τις οκτώ «ζώνες φτώχειας» της ΕΕ (κατά κεφαλήν ΑΕΠ κάτω του 60% του μέσου κοινοτικού), εκ των οποίων η μία ήταν και η πιο φτωχή της Ευρώπης, βρίσκονταν στην Ελλάδα. Τέλος, μέσα στη δεκαετία του 1990 μειώθηκε συγκριτικά το κατά κεφαλήν εισόδημα τριών περιφερειών (Κεντρική Μακεδονία, Πελοπόννησος, Στερεά Ελλάδα), ενώ της Ηπείρου παρέμεινε στο 43% του μέσου κοινοτικού.

          Φαίνεται ότι, για την οικονομική, πολιτική και ακαδημαϊκή ελίτ (και ημι-ελίτ) της χώρας μας, η ελληνική οικονομία ήταν και είναι τόσο προηγμένη, ώστε ούτε χρειαζόταν ούτε χρειάζεται κάποιο αναπτυξιακά προσανατολισμένο σύστημα προστατευτισμού, να ριχτεί, με άλλα λόγια, έστω λίγη άμμος στα γρανάζια ή, μάλλον, στις μυλόπετρες του «ελευθέρου εμπορίου». Και την ίδια ακριβώς στιγμή αυτή η ελίτ δηλώνει ότι, ακόμα και εάν η χώρα μας είχε δικό της νόμισμα, δεν θα μπορούσε να αντλήσει οφέλη από το εργαλείο της μεταβαλλόμενης συναλλαγματικής ισοτιμίας, διότι η ελληνική οικονομία έχει αναιμικές εξαγωγικές επιδόσεις! Αλλά ο εθνικός μας παραλογισμός (;) δεν ολοκληρώνει εδώ τον τετραγωνισμό του κύκλου του: οι λεκτικές ασυναρτησίες της ελίτ αναπαράγονται, στον πυρήνα τους, από κόμματα εντός και εκτός ελληνικού κοινοβουλίου, καθώς και από άλλες οργανώσεις, τα οποία διατείνονται ότι προασπίζουν τα συμφέροντα των εργαζομένων ή/και της πατρίδας. Το ότι διανθίζονται με «επαναστατικές ή/και πατριωτικές» αθυροστομίες δεν αμβλύνει, προφανώς, το ασύναπτο του όλου πράγματος, αλλά το εκτραχύνει.

          (………………….)

          Αν και η εργατική τάξη – έστω – στον ευρωπαϊκό «Νότο» δεν θέλησε ή δεν μπόρεσε ή παρεμποδίστηκε να μάθει περισσότερα, στις 14 Δεκεμβρίου 2004 συγκροτήθηκε η «Μπολιβαριανή Συμμαχία για τους Λαούς της Αμερικής μας» (ALBA, στα ισπανικά). Η ALBA συνιστά, σύμφωνα με τις διακηρύξεις της, μορφή διεθνικής οικονομικής ολοκλήρωσης βασιζόμενη στην αμοιβαία οικονομική βοήθεια, στον αντιπραγματισμό και στη μεγιστοποίηση της κοινωνικής ευημερίας, παρά στην απελευθέρωση του κεφαλαιοκρατικά ρυθμιζόμενου διεθνούς εμπορίου, δηλαδή στη μεγιστοποίηση των ποσοστών κέρδους (και ας μην λησμονείται ότι χώρες-παρατηρητές έγιναν η Αϊτή, το Ιράν και η Συρία, και μετείχε η Ονδούρα έως το πραξικόπημα του 2009). Ειδικότερα, το πλαίσιο των ιδρυτικών συμφωνιών της ALBA περιλαμβάνει τα ακόλουθα:

(i). Οι βασικοί τομείς συνεργασίας των κρατών-μελών της είναι:

  • Πετρέλαιο
  • Φυσικό αέριο
  • Βιομηχανία
  • Τεχνολογία
  • Αγροτικά προϊόντα.

(ii). Οι όροι συνεργασίας είναι:

  • Κοινές επιχειρήσεις
  • Έμφαση στις διακρατικές επιχειρήσεις (Άρθρο 5 της ιδρυτικής συμφωνίας)
  • Το κράτος έδρας διατηρεί τουλάχιστον 51% των μετοχών της κοινής επιχείρησης (Άρθρο 6)
  • Παραρτήματα κρατικών τραπεζών μπορούν να ιδρυθούν σε άλλα συμβαλλόμενα κράτη (Άρθρο 7).

(iii). Άλλες κοινές δράσεις είναι:

  • Διατροφική επάρκεια και ασφάλεια
  • Εξάλειψη αναλφαβητισμού
  • Παροχή δωρεάν ιατρικής περίθαλψης
  • Άλλα προγράμματα πολιτιστικού και εκπαιδευτικού περιεχομένου (Άρθρο 11)
  • Αντίθεση στο διεθνές νομικό καθεστώς πνευματικής ιδιοκτησίας και ευρεσιτεχνιών, το οποίο ευνοεί τις πολυεθνικές εταιρείες και τις βιομηχανικά αναπτυγμένες χώρες.

(iv). Οι τελικοί στόχοι είναι:

  • Όχι ελευθερία αγορών, αλλά
  • Εξάλειψη της φτώχειας
  • Εξάλειψη της ανισόμετρης ανάπτυξης.

          Επομένως, η ΑLΒΑ δίνει βάρος όχι στην απελευθέρωση των αγορών και στον περιορισμό της κυριαρχίας των κρατών αλλά στην ανάπτυξη οικονομικών σχέσεων αλληλεγγύης με σεβασμό στην εθνική κυριαρχία και με έμφαση στις κρατικές επιχειρήσεις, στη διατροφική ασφάλεια των λαών και στην ανάπτυξη υποδομών για την παιδεία και την υγεία. Είναι χαρακτηριστικό ότι, βάσει των συμφωνιών, παρέχεται πετρέλαιο από τη Βενεζουέλα στην Κούβα σε τιμές κατώτερες των διεθνών και ότι, αντίστροφα, χιλιάδες γιατροί και εκπαιδευτικοί από την Κούβα εργάζονται στις άλλες χώρες της ΑLΒΑ, παρέχοντας πολύτιμες υπηρεσίες σε αυτούς τους τομείς.


[1]Για παράδειγμα, η κομβική λειτουργία της ακόλουθης διατύπωσης στην «Ευρωπαϊκή Συνταγματική Συνθήκη» (δηλαδή στο λεγόμενο Ευρωσύνταγμα, του έτους 2004) είναι υποδειγματική: «σε συμφωνία με την αρχή μίας οικονομίας ανοικτής αγοράς με ελεύθερο ανταγωνισμό, η οποία ευνοεί την αποτελεσματική κατανομή των πόρων». Έχει, επίσης, σημασία να υπογραμμιστεί ότι πρόκειται για θεμελιώδες νομικό κείμενο της ΕΕ.

[2]Νέα δεδομένα αποτελούν, σύμφωνα με ό,τι είναι γνωστό έως σήμερα, οι «Διατλαντική Εμπορική και Επενδυτική Συνεργασία» (TTIP), «Εκτενής Οικονομική και Εμπορική Συμφωνία» (CETA) και «Συμφωνία Εμπορίου Υπηρεσιών» (TISA). Φαίνεται να συνιστούν εκδοχές της μυστικής «Πολυμερούς Συμφωνίας για τις Επενδύσεις» (ΜΑΙ), της περιόδου 1995-1998 (μετείχαν 29 κράτη-μέλη του ΟΟΣΑ), η οποία δεν ενεργοποιήθηκε, τελικά, λόγω των ποικίλων αντιδράσεων που προκλήθηκαν έπειτα από δημοσιογραφική διαρροή της.

[3]Υπενθυμίζεται ότι, πριν ακριβώς από την εισαγωγή στο «ΜΣΙ ΙΙ», επιβλήθηκε από τις αγορές, στις 14 Μαρτίου 1998, ονομαστική υποτίμηση της δραχμής κατά 14% συνεπεία των μη-διαχειρίσιμων ανισορροπιών, στις οποίες είχε οδηγήσει η «πολιτική της σκληρής δραχμής» (για μία αναλυτική διερεύνηση της συγκυρίας, βλέπε Μαριόλης, Θ. και Σταμάτης, Γ. (1999) ΟΝΕ και Νεοφιλελεύθερη Πολιτική, Αθήνα, Ελληνικά Γράμματα, Μέρος ΙΙΙ). Στις 30 Οκτωβρίου 1997, ο Υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Γ. Παπαντωνίου αποκαλούσε αυτήν την πολιτική «ακρογωνιαίο λίθο» της συνολικής πολιτικής της ελληνικής κυβέρνησης, ενώ το διάγγελμα του Πρωθυπουργού Κ. Σημίτη,αμέσως μετά την ανακοίνωση της υποτίμησης, μιλούσε για «ένα βήμα προς τα εμπρός […] στο πλαίσιο της ευρύτερης στρατηγικής» της ελληνικής κυβέρνησης. Μάλλον, όμως, ακόμα λιγότεροι θα θυμούνται ότι, πριν την ένταξη της δραχμής στο ευρώ, συγκεκριμένα στις 15 Δεκεμβρίου του 1999, έλαβε χώρα άλλη μία, κεκαλυμμένη αυτή τη φορά, υποτίμηση της δραχμής, η οποία, με την αμέριστη συμπαράσταση των ΜΜΕ, παρουσιάστηκε στους θεατές, και εξακολουθεί να αναφέρεται έως σήμερα, ως «η μοναδική ανατίμηση της δραχμής»! Εξαίρεση αποτέλεσε μία μάλλον περιθωριοποιημένη και «άκρως συντηρητική», όπως συνηθίζουμε να λέμε, καθημερινή εφημερίδα της Αθήνας, η οποία τόλμησε να παρουσιάσει, στο εξώφυλλό της, τη γυμνή αλήθεια ως εξής: «Ανατίμηση της Δραχμής, Υποτίμηση της Λογικής». Ήταν μία ιλαρή εποχή, εκείνη του χρυσού ευρω-ζουρλομανδύα.

[4] Σε αυτή τη συνάφεια, θα άξιζε να διερευνηθεί, μεταξύ πολλών άλλων, το ζήτημα της «δυνατότητας πιστοποίησης» της παραγωγής αυτοκινήτων στην ΕΕ. Θα θέλαμε δε να πληροφορηθούμε και τι απέγινε το μοντέλο Aletis, που παρουσιάστηκε το 2001 από την ΕΛΒΟ, στο Διεθνές Σαλόνι Αυτοκινήτου της Φρανκφούρτης, αλλά δεν κατασκευάστηκε ποτέ.

[5] Σύμφωνα με εκτιμήσεις του Μ. Δρεττάκη, οι οποίες δημοσιεύτηκαν στην εφημερίδα Αυγή, στις 12 Απριλίου 1998.

Συνδρομή σε αυτήν την τροφοδοσία RSS

Επικοινωνήστε με το Σχέδιο β'

Σολωμού 13, Εξάρχεια, 2ος όροφος (5μμ - 10μμ)

info@sxedio-b.gr

2108224344