Α.Αλαβάνος: «Η Ελλάδα χρειάζεται επαναστατικές αλλαγές» Συνέντευξη στη Δ. Αθανασοπούλου

Α.Αλαβάνος: «Η Ελλάδα χρειάζεται επαναστατικές αλλαγές»

Συνέντευξη στη Δ. Αθανασοπούλου

Το κείμενο που ακολουθεί είναι  η συνέντευξη του Αλέκου Αλαβάνου που δόθηκε στη δημοσιογράφο Δήμητρα Αθανασοπούλου και δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα Ελευθερία του Τύπου στις 24.9, συμπεριλαμβανομένης της εισαγωγής. Ο τίτλος της εφημερίδας ήταν: «Εκτιμώ περισσότερο ένα δεξιό πολιτικό που είναι ειλικρινής, παρά έναν αριστερό που λέει συνεχώς ψέματα». Η φωτογραφία είναι του Άγγελου Λιάγκα κι επίσης προέρχεται από την εφημερίδα.

«Οι εικόνες που σχηματίζονται από τις λέξεις του ταλαντεύονται ανάμεσα στο βιβλικό και στο ψυχογραφικό. Ο Αλέκος Αλαβάνος φέρει ακόμα βαρέως το γεγονός πως πρότεινε κάποτε τον Αλέξη Τσίπρα «δοκιμαστικά» για την ηγεσία του ΣΥΡΙΖΑ. Η δοκιμή απέτυχε, μας λέει στο πλαίσιο μιας συνέντευξης για όλα και για όλους. Ο πρωθυπουργός της χώρας είναι πάντα για εκείνον ό,τι ήταν ο Ιούδας για τον Ιησού. Νιώθει τόσο προδομένος όσο και ο ελληνικός λαός, ομολογεί. Το πιο επικίνδυνο είναι, όμως, η «σχιζοφρενική πολιτική που κάνει την Ελλάδα να ζει σε μια τρέλα που διαπερνά τα σπίτια μας».

Η ματιά του Αλέκου Αλαβάνου είναι εμφανώς επηρεασμένη από την ψυχίατρο σύζυγό του. Γι’ αυτό και κατά τη διάρκεια της κουβέντας επανέρχεται σε πολιτικά ζητήματα με σχεδόν ψυχαναλυτικό βλέμμα.

Συναντήσαμε τον πρόεδρο της πολιτικής πρωτοβουλίας «Σχέδιο Β» στο γραφείο του, στην καρδιά του αθηναϊκού άβατου, σε ένα κτίριο πνιγμένο στα γκράφιτι. Κατέβηκε στην είσοδο για να σηκώσει τις σιδεριές ασφαλείας και να μας υποδεχθεί. Και ενώ μας παρουσίαζε τη δική του «Φιλική Εταιρία» (το Μέτωπο Αλληλεγγύης και Ανατροπής), μας ανέφερε με νοσταλγία πως λίγα βήματα πιο πέρα ήταν το σχολείο του από το οποίο πήρε απολυτήριο έχοντας στο βιογραφικό του «διαγωγή κοσμία» τρεις φορές. Γιατί κάπνιζε και είχε μακριά μαλλιά.

Ο ιδρυτής της... Φιλικής Εταιρίας των Εξαρχείων αρνείται το «στίγμα του μεγαλοαστού που μεγάλωσε σε παλάτια» και θυμάται το πρώτο του κοστούμι, το μεταποιημένο γαμπριάτικο του πατέρα του με μπαλώματα στα γόνατα. Χαρακτηρίζει την κυβέρνηση «ένα είδος μπουρλέσκ», τονίζοντας πως δεν είναι καν ελληνική, ενώ ταυτόχρονα σημειώνει: «Τέτοια έλλειψη ευαισθησίας, τσαπατσουλιά και τέτοια σχιζοφρενικά μηνύματα δεν έχουν υπάρξει ξανά». Γι’ αυτό και εκτιμά περισσότερο έναν δεξιό πολιτικό που είναι ειλικρινής, παρά έναν αριστερό ψεύτη. Ο Τσίπρας, άλλωστε, δεν είναι παρά «συνυποψήφιος με τη Γεννηματά, τον Ραγκούση, τον Καμίνη για την αρχηγία του χώρου από το ΠΑΣΟΚ» καταλήγει.

Οσο για την επιστροφή στη δραχμή; Θα ήταν φανατικός οπαδός του ευρώ αν μπορούσε να μας εξασφαλίσει μια αξιοπρεπή διαβίωση, αναφέρει, ενώ μας αραδιάζει μια σειρά από «όρους για την παραμονή μας στην ευρωζώνη». Ο πρώην πρόεδρος του μεγαλύτερου κόμματος του ΣΥΡΙΖΑ, του Συνασπισμού της Αριστεράς των Κινημάτων και της Οικολογίας παραμένει αναμφίβολα αιώνιος εραστής της πλουραλιστικής - λαϊκής γειτονιάς των Εξαρχείων. Μας εξηγεί γιατί την επέλεξε για το «Σχέδιο Β», ενώ μας ξεναγεί στον πολυχώρο του, όπου κυριαρχεί ένα τραπέζι πινγκ-πονγκ και φωτογραφίες με πρόσωπα προσφύγων στους τοίχους.

Ποια θεωρείτε πως είναι η δική σας ευθύνη για την κατάσταση της χώρας; Κι ας μην υπήρξατε μέλος καμίας κυβέρνησης από εκείνες που μας έφεραν ως εδώ…

Ο καθένας μας φέρει τη δική του ευθύνη. Ασφαλώς ένα θέμα είναι η ενοχή που έχω στη συνείδησή μου για το ότι εγώ τον πρότεινα δοκιμαστικά. Η δοκιμή έγινε δοκιμασία για μένα. Η δοκιμή απέτυχε. Εχω ήσυχη όμως τη συνείδησή μου, γιατί μέσα σε λίγους μήνες αναγνώρισα περί τίνος πρόκειται και το διατύπωσα δημόσια. Και επέλεξα μια θέση εκτός του σκηνικού των μνημονιακών δυνάμεων.

Γιατί τον ξεχωρίσατε τότε; Υπήρξατε, τελικά, μέντοράς του;

Και ο Χριστός ξεχώρισε τον Ιούδα ανάμεσα σε δεκάδες χιλιάδες Ιουδαίους. Δεν είμαι μέντορας κανενός. Αν ήμουν ο μέντορας του, δεν θα ήταν έτσι. Εκανα μια δοκιμή η οποία κατέληξε σε πραξικόπημα, στην εκπαραθύρωσή μου δηλαδή από την ηγεσία του ΣΥΡΙΖΑ.

Νιώθετε πάντα προδομένος;

Νιώθω ό,τι νιώθει ο ελληνικός λαός. Αλλά η προδοσία είναι χαρακτηριστικό όλης της ηγετικής ομάδας του ΣΥΡΙΖΑ. Δεν πρόδωσε μόνο την Αριστερά, πρόδωσε όλη την κοινωνία.

Πώς σας φάνηκε το άρθρο του πρωθυπουργού για τον Ανδρέα Παπανδρέου;

Εριξα μια ματιά. Δεν έχει καμία σημασία τι γράφει. Σημασία έχει τι επιδιώκει. Επιδιώκει να κρατήσει ένα μέρος των ψηφοφόρων του ΠΑΣΟΚ. Με άλλα λόγια, ο Τσίπρας είναι συνυποψήφιος με τη Γεννηματά, τον Ραγκούση, τον Καμίνη για την αρχηγία του χώρου από το ΠΑΣΟΚ. Μια πράξη δηλαδή εντελώς γελοία.

Εσείς που τον γνωρίζετε θεωρείτε πως ταυτίζεται με τον Ανδρέα Παπανδρέου ή θέλει απλώς να πλασάρεται έτσι;

Τι να σας πω, ρωτήστε τον ψυχίατρό του! Νομίζω γενικά πως η ηγεσία του ΣΥΡΙΖΑ θέλει να έχει μια επιρροή εκλογικά στην παλιά βάση του ΠΑΣΟΚ.

Πιστεύετε πως η Κεντροαριστερά θα έχει ελπίδες στις επόμενες εκλογές;

Κάτι συσπειρώνει. Αλλά ΣΥΡΙΖΑ και Δημοκρατική Συμπαράταξη είναι και τα δύο βουτηγμένα στις ίδιες αμαρτίες, σε αυτή την υποταγή.

Και η Δεξιά;

Εχουν τις ίδιες ευθύνες.

Πόσο αμφίθυμη είναι η κυβέρνηση απέναντι στις επενδύσεις; Σας ρωτάω με αφορμή την πρόσφατη ανακοίνωση της αποχώρησης της Eldorado.

Η κυβέρνηση έχει γίνει ένα είδος μπουρλέσκ. Βλέπουμε κάθε υπουργό να λέει άλλα πράγματα. Χρειάζεται μια συνεννόηση ανάμεσα σε μια ελληνική κυβέρνηση, με τους εργαζόμενους, τους κατοίκους, τους επιστήμονες. Αλλά εμείς δεν έχουμε ελληνική κυβέρνηση - και οι εργαζόμενοι και επιστήμονες και οι κάτοικοι ώστε να δοθεί η πιο κατάλληλη. Οσον αφορά την επένδυση, είναι σημαντικό να διαμορφωθούν οι περιβαλλοντικοί όροι, για να δούμε εάν η εταιρεία αυτή εντάσσεται σε αυτούς τους όρους.

Πόσο σχιζοφρενικά μηνύματα αποστέλλει ο ΣΥΡΙΖΑ;

Εχει μια μεγάλη τεχνική ικανότητα να στέλνει σχιζοφρενικά μηνύματα στην κοινωνία, να είναι όλα και «ναι» και «όχι». Βοηθά την Ελλάδα να ζει σε μια τρέλα που διαπερνά τα σπίτια μας. Εχει χρυσό μετάλλιο ανάμεσα σε όλες τις κυβερνήσεις που έχουν υπάρξει μετά την Οθωμανική Αυτοκρατορία. Είναι η μοναδική που κατάφερε να παραδώσει όλη την εθνική-λαϊκή περιουσία στους ξένους.

Διαπιστώνω πως έχετε μια ματιά πιο ψυχογραφική - ψυχαναλυτική πάνω στην πολιτική. Πόσο έχει καθορίσει το βλέμμα σας η κοινή σας ζωή με μια ψυχίατρο;

Το να έχεις το βλέμμα μιας ψυχιάτρου στο σπίτι σου είναι σα να ζεις συνεχώς στην αίθουσα ενός Δικαστηρίου Πλημμελειοδικών.  Είναι όμως ένα τρυφερό και καλό βλέμμα. Πιστεύω πάρα πολύ ότι η ψυχολογική ανάλυση των πραγμάτων είναι εξαιρετικά σημαντική για την πολιτική. Δεν ξέρω αν κατάφερα να είμαι καλός μαθητής, φαίνεται πως όχι.

Προέρχεστε από μια πολιτική οικογένεια. Από πότε η πολιτική ήταν ξεκάθαρη δική σας επιθυμία κι όχι «πατρική εντολή»;

Ο πατέρας μου συμμετείχε στην πολιτική. Εγώ ήθελα να κάνω και πολιτική, αλλά και κάτι εντελώς διαφορετικό. Αρα έκανα και τα δύο. Συμμετείχα στην πολιτική με διαφορετικό τρόπο απ’ ό,τι ο πατέρας μου. Εγινα και επαναστάτης, πέρασα στην κομμουνιστική Αριστερά. Το Πολυτεχνείο ήταν καταλύτης τότε, διαφοροποίησε όλη την κοινωνία που ήταν αδιάφορη για την πολιτική.

Πόσο συμβατό είναι ένας πολιτικός με τεράστια ακίνητη περιουσία, όπως σας αποδίδουν, να κατανοεί τον λαό και να παλεύει γι’ αυτόν;

Δεν έζησα σε κανένα παλάτι πιτσιρικάς. Πήρα από το σπίτι μου, όχι τις ιδέες της Αριστεράς, αλλά κάποιες καλές χριστιανικές αρχές που είχαν οι γονείς μου να καταλαβαίνω τι σημαίνει να είσαι μαζί με τον κόσμο που υποφέρει. Το πρώτο κοστούμι που φόρεσα ήταν στην Γ’ Γυμνασίου και ήταν μεταποιημένο το γαμπριάτικο του πατέρα μου, το οποίο είχαν βάλει προηγουμένως δύο αδέλφια μου και είχε μπαλώματα στα γόνατα.

Στα σχολικά θρανία υπήρξατε αμφισβητίας;

Στα έξι χρόνια της δευτεροβάθμιας πήρα τρεις κοσμίες. Είχα μακριά μαλλιά και κάπνιζα σε μια εκδρομή του σχολείου με άλλους συμμαθητές με τους οποίους παραμένω καλός φίλος.

Τι είδους εμπειρία ήταν για εσάς ο Στρατός;

Είχα στρατευτεί αναγκαστικά με την απόφαση του Παπαδόπουλου να πάρει έναν ορισμένο αριθμό φοιτητών από τα πανεπιστήμια με το ζόρι διακόπτοντας την αναβολή. Οι συνθήκες ήταν άγριες. Θυμάμαι μόνο τον διοικητή μου στην Ορεστιάδα που μου είπε «παίρνεις μετάθεση στη Αθήνα». Εγώ χάρηκα και ρώτησα σε ποια μονάδα. Αλλά με έστειλε στρατιωτική φυλακή στο ΕΑΤ/ΕΣΑ.

Ποιο είναι το βασικό κριτήριο με το οποίο κρίνετε έναν πολιτικό;

Η ειλικρίνεια είναι το πρώτο κριτήριο για να κρίνεις έναν πολιτικό. Εγώ εκτιμώ περισσότερο έναν δεξιό πολιτικό που είναι ειλικρινής, παρά έναν αριστερό που λέει συνεχώς ψέματα.

Ποιους πολιτικούς είχατε πρότυπο από την εφηβεία σας μέχρι σήμερα;

Τον Μάρτιν Λούθερ Κινγκ, τον Αλιέντε, τον Μαχάτμα Γκάντι. Αργότερα, στη γνωριμία μου με την αριστερή κουλτούρα, τον Μαρξ και πολλές φορές έβρισκα το ίνδαλμά μου σε πρόσωπα μυθιστορημάτων.

Ποιων συγγραφέων;

Συγγραφείς όπως ο Ντοστογέφσκι, ο Τολστόι, ο Μπαλζάκ έπαιξαν μεγάλο ρόλο.

Ο Ντε Γκολ έλεγε πως προτιμά να προδώσει τους ψηφοφόρους, παρά τη χώρα. Ποια προδοσία δεν συγχωρείτε;

Κάτι πολύ άγριο. Και άγριο είναι να είσαι εχθρός του λαού.

Οπως;

Βγείτε έξω και ρωτήστε. Τους ξέρει ο λαός. Θα σας πει.

Τι μας δείχνει η διαχείριση της υπόθεσης του ναυαγίου με την πετρελαιοκηλίδα στον Σαρωνικό;

Αντιμετωπίστηκε με τον χειρότερο τρόπο. Ο ΣΥΡΙΖΑ έδειξε πως είναι μια δύναμη όχι μόνο αντιλαϊκή, αλλά και αντιοικολογική. Μέχρι τώρα επιχειρούσε να δείξει πως έχει άλλα χαρακτηριστικά και κώδικες σε ζητήματα που δεν άπτονται της οικονομίας. Αλλά τέτοια έλλειψη ευαισθησίας, τσαπατσουλιά και τέτοια σχιζοφρενικά μηνύματα δεν έχουν υπάρξει ξανά.

Σε τι μεταφράζετε εσείς τη βία που αναπτύσσεται στο περιθώριο των τεσσάρων χρόνων από τη δολοφονία του Φύσσα;

Ελάχιστοι θα είχαν διάθεση να ακολουθήσουν τα παιχνίδια της Χρυσής Αυγής αν υπήρχε λογική και ευαισθησία και αίσθηση κοινωνικής δικαιοσύνης. Αν οι Ελληνες μπορούσαν να είναι αξιοπρεπείς.

Φοβάστε όταν γίνονται επεισόδια εδώ στα Εξάρχεια, όπου επιλέξατε να στεγάσετε το PlanB;

Δεν μπορώ να πω ότι νιώθω φόβο. Δεν είναι όμως ευχάριστο. Αισθάνομαι πως δεν στρέφουν τον θυμό τους σε πρωτοβουλίες σαν τη δικιά μας, αλλά ενάντια σε ένα πολιτικό κατεστημένο στο οποίο ευτυχώς δεν ανήκω.

Θέλαμε να στεγαστεί σε μία από τις πιο λαϊκές και φτωχικές γειτονιές της Αθήνας. Και υπάρχουν αρκετές, για να μην πω πως όλες -εκτός από κάποιες γνωστές-, που έχουν τεράστια κοινωνικά προβλήματα. Εδώ βρήκαμε έναν καλό χώρο -γραφεία, πολιτιστικό κέντρο και χώρο συγκεντρώσεων- σε καλές συνθήκες. Τα Εξάρχεια έχουν τη δική τους ιστορία. Για πολλούς είναι γοητευτική. Οπως για μένα, για παράδειγμα, γιατί έχω περάσει εδώ τα πανεπιστημιακά μου χρόνια. Η Νομική, στης οποίας το οικονομικό τμήμα πήγαινα, ήταν στη Σόλωνος. Οπότε εδώ είναι η γειτονιά μου. Και, κατά τύχη, από το άλλο παράθυρο μπορείτε να δείτε και το σχολείο στο οποίο πήγαινα. Στο Βαρβάκειο. Ως απογευματινό γυμνάσιο-λύκειο στεγαζόταν τότε στο κτίριο ενός πρωινού δημοτικού σχολείου.

Πώς σας αντιμετωπίζουν στη γειτονιά;

Σαν έναν γείτονα. Ελπίζω πως δεν είμαι κακός γείτονας.

Ως παλιός Εξαρχειώτης, πώς βλέπετε την εξέλιξη των Εξαρχείων;

Είναι μια συνοικία η οποία δημιουργεί μια ένταση. Θεωρώ πως τη μεγάλη ευθύνη την έχουν εκείνοι που έχουν οδηγήσει τα πράγματα εκεί ώστε να υπάρχει σε κάθε σπίτι, σε κάθε γειτονιά ένταση μέσα στον χώρο. Και είναι φυσικό να εκδηλώνεται με έντονο τρόπο από ένα μεγάλο κομμάτι των νέων ανθρώπων.

Πιστεύετε πως είναι καλό να υπάρχει μια αυτόνομη συνοικία, όπως έχουμε δει να συμβαίνει στην Ανεξάρτητη Δημοκρατία του Ούζουπις στο Βίλνιους, μια ανεξάρτητη πόλη μέσα στην πόλη που εφαρμόζει το δικό της Σύνταγμα και τους δικούς της νόμους;

Αναφέρεστε στη Μονμάρτρη της Β. Ευρώπης. Ενδιαφέρουσα είναι η τρέχουσα εμπειρία στη Νάπολι, η οποία έχει έναν προοδευτικό δήμαρχο τώρα ο οποίος στηρίζεται και σε πολλές κινηματικές οργανώσεις. Αυτός ο δήμαρχος έδωσε για αυτοδιαχείριση έξι-επτά ιστορικά σημεία της πόλης. Τα έδωσε σε μη κυβερνητικές οργανώσεις και άλλες οργανώσεις νέων, οι οποίες έκαναν εκδηλώσεις και δεν τα άφησαν να γερνούν. Υπέστη κριτική από τον συντηρητικό κόσμο. Αν δείτε, και εδώ υπάρχουν πολλοί χώροι καταλήψεων που λειτουργούν έτσι χωρίς να δημιουργούν πρόβλημα. Εχουν αναπτύξει πολιτιστικές δραστηριότητες ή δράσεις για τους πρόσφυγες.

Είναι εφικτό, λοιπόν, να λειτουργήσει το άβατο; Πώς πρέπει να διαχειριστεί μια κυβέρνηση το ζήτημα των Εξαρχείων;

Μπορούν να υπάρξουν κομμάτια του αστικού ιστού στα οποία θα δοθεί μια αυτονομία. Πιστεύω πως μπορούν να διαχειριστούν την αυτονομία τους με υπευθυνότητα αν κινηθούν στο πλαίσιο βασικών αρχών, όπως της ειρήνης, της συνύπαρξης. Το ζήτημα των Εξαρχείων είναι ιδιαίτερο θέμα. Και έχει τις δικές του πλευρές. Αυτή τη στιγμή οδηγούμε τη νεολαία σε ακραίο θυμό. Και βλέπουμε πως οι εκδηλώσεις βίας επεκτείνονται περισσότερο από οποιαδήποτε άλλη στιγμή, κι αυτό είναι το θέμα που θα πρέπει να λύσουμε.

Το «Σχέδιο Β» τι κόσμο προσελκύει;

Είναι κυρίως μια πολιτική πρωτοβουλία, όχι ένα κόμμα. Δεν έχει τους προγραμματισμούς και τους στόχους που βάζει ένα κόμμα. Είναι ένας χώρος που προσπαθεί να παράγει κάποιες πολιτικές απόψεις και κινείται σε έναν χώρο που είναι εξαιρετικά σημαντικός, στο πλαίσιο μιας μεγάλης συσπείρωσης των δυνάμεων της Αριστεράς, μιας Φιλικής Εταιρίας που χρειάζεται η Ελλάδα για να φύγει από αυτή την κατάσταση.

Πώς μπορεί αυτή λοιπόν η Φιλική Εταιρία την οποία περιγράφετε να βγάλει την Ελλάδα από αυτή την κατάσταση;

Η Φιλική Εταιρία ήταν πιο οργανωμένη απ’ όσο είναι τώρα τα κόμματα. Δούλευε με μυστικές τριάδες, με τον τρόπο που δούλευαν οι κομμουνιστικές οργανώσεις τον καιρό της δικτατορίας. Μιλάω για συμμαχία δυνάμεων με διαφορετικές προελεύσεις, που μπορούν να γίνουν φίλοι κι όχι να είναι αντίπαλοι, να είναι εταίροι σε μια προσπάθεια ανασυγκρότησης της Ελλάδας.

Πώς θα επιτευχθεί η ανασυγκρότηση;

Ο τρόπος είναι ο κώδικας που θα χρησιμοποιήσει, να δώσει κάτι που λείπει από τα πολιτικά κόμματα σήμερα. Αυτό είναι η απόλυτη ειλικρίνεια στη συνεννόηση με τους πολίτες.

Ολα αυτά θα περάσουν μέσα από την επιστροφή στη δραχμή;

Η επιστροφή ή μη στη δραχμή έρχεται σε δεύτερο πλάνο. Η προτεραιότητα είναι να δοθούν απαντήσεις σε ουσιαστικά ζητήματα, να υπάρξει ρευστότητα στην αγορά, να έχει αγοραστική δύναμη ο κόσμος για να ζήσει με αξιοπρέπεια, να υπάρξουν επενδύσεις, να είναι φιλικές οι τράπεζες προς την κοινωνία και τις δυνάμεις ανάπτυξης, να αλλάξει το φορολογικό σύστημα. Δηλαδή να έχουμε ένα αναπτυξιακό φορολογικό σύστημα που δεν θα έχει ως κύρια πηγή εισοδήματος τους μισθωτούς και τους συνταξιούχους. Αν μου πείτε πως όλα αυτά τα πράγματα μπορούν να γίνουν μέσα στο ευρώ, εγώ θα ήμουν φανατικός οπαδός του ευρώ. Οχι αν μου πείτε μπαρούφες και εξαπατήσεις όπως ο ΣΥΡΙΖΑ. Είναι κωμωδία, αλλά κυρίως τραγωδία για τον ελληνικό λαό.

Οι υποσχέσεις του ΣΥΡΙΖΑ πριν από τις εκλογές ποιες ήταν;

Πιστεύω πως ήταν απάτη. Ηταν μια κυβέρνηση που δεν ήξερε τίποτα απολύτως, ήξερε μόνο πως ήθελε να κάτσει στην εξουσία.

Μετά τον ΣΥΡΙΖΑ κατέστη αναξιόπιστη η Αριστερά για τον κόσμο;

Είναι ασύλληπτη ζημιά για την Αριστερά. Η μεγαλύτερη δυσκολία είναι να ανοίξεις ένα παράθυρο εμπιστοσύνης στην ψυχή του ελληνικού λαού. Δεν εμπιστεύεται πια κανέναν. Αυτό είναι η μεγάλη πρόκληση για κάθε άνθρωπο που βρίσκεται στην πολιτική, να δημιουργήσει συνθήκες εμπιστοσύνης.

Κατά τη γνώμη σας, ο Αλέξης Τσίπρας πίστευε όσα υποσχόταν;

Είναι δύσκολο το ερώτημα που βάζετε στην πολιτική. Μπορούμε να στιγματίσουμε το να λες πράγματα τα οποία δεν πιστεύεις πως μπορούν να γίνουν. Το δεύτερο που μπορούμε να στιγματίσουμε είναι να αφήνεις τον εαυτό σου να πιστεύει πράγματα τα οποία δεν μπορούν να γίνουν.

Στην περίπτωση του πρωθυπουργού τι θεωρείτε πως συνέβη;

Στην περίπτωσή του ισχύουν και τα δύο. Σε βολεύει το να εξαπατάς τον κόσμο, αλλά και τον ίδιο σου τον εαυτό. Αρκύσε η στοιχειώδης γνώση και παρακολούθηση στη νομισματική ένωση και στο Διεθνές Νομισματικό Ταμείο.

Τι είναι πιο επικίνδυνο;

Εγώ τα βρίσκω και τα δύο καταστροφικά. Ολες οι πολιτικές δυνάμεις θα έπρεπενα είναι σε ένα είδος υπαρξιακού στοχασμού. Εχει αλλάξει τόσο πολύ η πραγματικότητα.

Το ΚΚΕ δεν θα μπορούσε να διαδραματίσει κάποιον ρόλο στη νέα πραγματικότητα;

Θα μπορούσε να παίζει κεντρικό ρόλο στα πράγματα. Εχει μια παράδοση, αλλά είναι πολύ κλεισμένο στον εαυτό του. Αλλά αν είσαι τόσο κλεισμένος στον εαυτό σου και δεν εμπιστεύεσαι κάποιους από τους γείτονές σου, τους συγγενείς σου, τους φίλους σου, ακολουθείς μια πορεία εντελώς μοναχική και δεν προσφέρεις αυτό που έχει ανάγκη ο ελληνικός λαός.

Στην Ελλάδα πρέπει να γίνουν επαναστατικές αλλαγές. Και δεν εννοώ συγκρούσεις και αιματοχυσίες. Πρέπει να αλλάξουμε τα πράγματα σε βάθος. Για παράδειγμα, αν θέλουμε να αποκτήσουμε ένα άλλο παραγωγικό μοντέλο, πρέπει να αλλάξουμε εντελώς τις προτεραιότητες και τις λειτουργικές αρχές της εκπαίδευσής μας.

Προς ποια κατεύθυνση;

Να αξιοποιήσουμε μεθόδους εκπαίδευσης άλλων χωρών με μεγάλη εμπειρία, όπως οι σκανδιναβικές. Χωρίς να εγκαταλείψουμε τη γενική και ανθρωπιστική παιδεία, να πάρουμε παράδειγμα από χώρες που έχουν αναπτύξει προηγμένη τεχνολογία -παρά το μέγεθος της-, όπως και πάλι η Σουηδία.

Οσο σας ακούω τόσο πιο σίγουρη είμαι πως έχετε αρκετά κοινά με το κόμμα του Λαφαζάνη και δεν καταλαβαίνω γιατί δεν είστε μαζί του.

Στα περισσότερα συμφωνούμε και σε κάποια λίγα διαφωνούμε. Αυτή είναι η προσπάθεια που κάνουμε, να συσπειρώσουμε τον Λαφαζάνη, να συσπειρώσουμε την Κωνσταντοπούλου, τη Σακοράφα, τον Λαπαβίτσα, τη Βαλαβάνη.

Με τον Γιάνη Βαρουφάκη θα μπορούσατε να συνεργαστείτε;

Σε κάποια σημεία είμαστε κοντά. Εχει πολύ μεγάλες ευθύνες για αυτό που έχει γίνει. Εθεσε σε αμφισβήτηση την ίδια του την αξιοπιστία, ενώ είναι ένας πολύ αξιόλογος επιστήμονας και άνθρωπος με μεγάλη κουλτούρα, ένας άνθρωπος που έχει γνώση του διεθνικού, ξέρει να κινείται με διεθνή θέματα. Στο θέμα της ευρωζώνης έχει διαφορετική άποψη σε σχέση με την έξοδο, και γι’ αυτό δεν μπορούμε να συνεργαστούμε. Δεν διάβασα το βιβλίο του, μόνο αποσπάσματα στον Τύπο. Οσοι ήταν στα κομβικά σημεία της διαπραγμάτευσης έχουν ευθύνες. Δεν σε ευνοεί να βγάζεις ακαδημαϊκές διαλέξεις σε συμβούλιο υπουργών.

Πώς διαχωρίζετε τον αριστερό από τον δεξιό λαϊκισμό;

Δεν μου αρέσει το αρνητικό πρόσημο στον λαϊκισμό. Γιατί είναι μια λέξη που ετυμολογικά προέρχεται από τον λαό. Αλλο να είσαι δημαγωγικός. Δημαγωγικός είσαι όταν λες ότι θα κάνεις κάτι ενώ ξέρεις ότι δεν μπορείς.

Και πότε είναι κάποιος λαϊκιστής;

Λαϊκός θα έλεγα. Λαϊκός είναι αυτός που νοιάζεται για μια οικογένεια σε μια συνοικία όπου τα περισσότερα μέλη είναι άνεργοι, για τους νέους ανθρώπους που δεν έχουν προοπτική.

Οπως;

Ο Κόρμπιν στη Βρετανία, που είναι ο μεγάλος νικητής των εκλογών.

Και ο Μελανσόν στη Γαλλία;

Ναι, είναι ένας καλός ομιλητής που τον ακούν και οι νέοι άνθρωποι. Βλέπετε τα ποσοστά δημοφιλίας του Μακρόν πόσο χαμηλά έχουν πέσει.

Να κλείσουμε αποσαφηνίζοντας κάτι από το παρελθόν. Κάποτε συνδέσατε τον Κώστα Καραμανλή με τη Μαφία. Τι εννοούσατε και κατά πόσον το πιστεύετε;

Δόθηκε μια τέτοια εικόνα ύστερα από μια αντιπαράθεση στη Βουλή. Δεν θυμάμαι καλά, αλλά δεν εννοούσα κάτι τέτοιο για τον Κώστα Καραμανλή. Μάλλον είχα πει πως αυτό που συνέβαινε «θυμίζει φιλμ της Μαφίας» - έργο με τον Ρόμπερτ ντε Νίρο! Νομίζω δεν είναι βρισιά, είναι κολακευτικό να παρομοιάζεις κάποιον με τον Ντε Νίρο.

Διαβάστε περισσότερα...

Α. Αλαβάνος: «Ο Τσίπρας θα υπογράψει το δήθεν τέλος των μνημονίων όχι με μελάνι, αλλά με το αίμα του λαού»

Σχέδιο Β – 9.7.2017

Α. Αλαβάνος: «Ο Τσίπρας θα υπογράψει το δήθεν τέλος των μνημονίων όχι με μελάνι, αλλά με το αίμα του λαού»

Η κατάληξη της ομιλίας του Α. Αλαβάνου στο στρογγυλό τραπέζι με τη ζωή Κωνσταντοπούλου και τον Παναγιώτη Λαφαζάνη και με θέμα «Εναλλακτική Λύση Διεξόδου – Μέτωπο Ανατροπής», οργανωμένο από την ΛΑΕ.

«Είναι προκλητικό, αλλά και κωμικό μαζί, να μιλάει η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑΝΕΛ για τέλος των μνημονίων. Όταν έχει συμφωνήσει για νέα σκληρά μέτρα ενάντια στην κοινωνία, για τα φορολογικό, για το ασφαλιστικό, για τα εργασιακά, όπου όχι μόνο θα εμφανίζονται κάθε επόμενη  Πρωτοχρονιά ως μακάβρια δώρα του Άη -Βασίλη, αλλά θα φτάσουν μέχρι το 2060, μισό αιώνα περίπου από τώρα.

Ο Δραγασάκης μάλιστα εμφανίσθηκε χτες λέγοντας ότι «το τέλος των μνημονίων θα έχει αριστερή υπογραφή». Τι δουλειά έχει η αριστερά, μια παράταξη με θυσίες, γενναιότητα και όραμα, με τα πεπραγμένα και τα πραττόμενα του μνημονιακού υποκόσμου; Η ιστορία θα μιλήσει κάποτε και θα είναι αδυσώπητη. Στο εικονοστάσι της εξάρτησης και της υποταγής στους ξένους, ο Τσίπρας θα είναι δίπλα στον Μαρκεζίνη, ο Δραγασάκης δίπλα στον Ανδρουτσόπουλο και ο Καμένος δίπλα στον Παττακό.

Η υπογραφή στα μνημόνια, είτε στην αρχή, είτε στη μέση, είτε στο δήθεν τέλος τους, δεν είναι με μελάνι. Είναι με το αίμα του ελληνικού λαού.

Ας προσέξουμε να μη συσχετισθούμε με αυτόν τον σκοτεινό κόσμο. Μπορεί όμως να το κάνουμε, άθελά μας. Και το έχουμε κάνει. Άθελά μας, αλλά με πολύ μεγάλη ευθύνη στις πλάτες μας. Η πολυδιάσπαση στο χώρο της ριζοσπαστικής αριστεράς, κι ευρύτερα στο χώρο της προγραμματικής αναζήτησης μιας εναλλακτικής λύσης έξω από τις εντολές της Ευρωζώνης, εκ των πραγμάτων προσφέρει ένα μεγάλο πλεονέκτημα στον ΣΥΡΙΖΑΝΕΛ. Πρόκειται για αυτό που γράφει πριν δύο μέρες με θλίψη ο δημοσιογράφος SimonKuperτων «FinancialTimes», ότι το μόνο που πρόσφερε στην Ελλάδα το κυβερνητικό κόμμα είναι ότι «ο λαός πιστεύει ότι δεν υπάρχει εναλλακτική λύση, δεν υπ΄ρχει διέξοδος».

Χαίρομαι ειλικρινά λοιπόν σήμερα που είμαι στο ίδιο τραπέζι με τη Ζωή Κωνσταντοπούλου και τον Παναγιώτη Λαφαζάνη. Χαίρομαι γιατί το θέμα μας είναι η «Εναλλακτική Λύση Διεξόδου», αλλά και το «Μέτωπο», η μεγάλη λαϊκή συνεργασία που μπορεί να αλλάξει τα πράγματα. Χαίρομαι γιατί έχετε μαζευτεί τόσες πολλές και πολλοί να μας ακούσετε. Χαίρομαι γιατί ανάμεσά σας είναι πολλοί νέοι άνθρωποι. Χαίρομαι γιατί όταν σας ανακοινώθηκαν οι ομιλητές, που τους ξέρατε ήδη, το ζωηρό και παρατεταμένο χειροκρότημα ήταν ενιαίο, δεν καταλάβαινα τι ανήκει στη Ζωή, τι στον Παναγιώτη, τι σε μένα. Καταλαβαίνω τώρα ότι όλο ανήκει στην «Ενότητα».

Εμείς οι τρεις είμαστε ένα τυχαίο δείγμα μέσα σε ένα πλήθος οργανώσεων και κινήσεων που μάχονται για μια άλλη πορεία της πατρίδας μας. Μπορούσαν να ήταν κάποιοι άλλοι στη θέση μας εδώ. Είναι σημαντικό ότι έγινε, μετά από μια πολύ θετική πρωτοβουλία της ΛΑΕ να προσκαλέσει ομιλητές από άλλα σχήματα να μιλήσουνε στη μεγάλη συγκέντρωση που διοργάνωσε, χωρίς καν στην είσοδο να μας ζητηθούν διαβατήρια.

Η πολυδιάσπαση αυτή με είχε κάνει απαισιόδοξο τα τελευταία χρόνια. Από την παρουσίαση όμως του βιβλίου της Νάντιας Βαλαβάνη και μετά, όπου είχε οργανωθεί ένα αντίστοιχο πολύχρωμο τραπέζι κάτι άρχισε να αλλάζει. Τα πρώτα χελιδόνια της συνεννόησης, λίγα στην αρχή, άρχισαν να πετάνε.

Ας προχωρήσουμε λοιπόν με θάρρος και με ταχύτητα σε διάφορες μορφές θετικής συνεργασίας και συζήτησης και συνεννόησης, σεβόμενοι τη διαφορετικότητά μας, που θα πυροδοτήσει τη δημιουργία ενός ευρύτατου Λαϊκού Μετώπου. Εγώ δεν θα το έλεγα της «Ανατροπής» όπως είναι στον τίτλο στης συζήτησης, αλλά της «Απελευθέρωσης». Που θα ανοίξει τους κλειστούς εδώ μια δεκαετία ορίζοντες της επιβίωσης, της αξιοπρέπειας, της απασχόλησης, της ανασυγκρότησης, της προόδου, της παιδείας, της έρευνας, της τεχνολογίας.

Αυτή τη μαζική μετατόπιση από την ημερήσια διάταξη των κομμάτων του συστήματος σε μια άλλη θεματολογία με επίκεντρο τη λιτότητα και τον ρόλο του κράτους, την είδαμε να συμβαίνει μέσα σε λίγες μέρες στις εκλογές στη Βρετανία και τη Γαλλία. Στην Ελλάδα της ακραίας ύφεσης και της ακραίας αδικίας θα γίνει με πολλαπλάσια δύναμη και μεγαλύτερο βάθος.

Είμαι αισιόδοξος. Πιστεύω ότι μετά το καλοκαίρι θα έχουν γίνει και άλλα βήματα μπροστά. Η εικόνα θα είναι πιο όμορφη.

Είμαστε τώρα βραχονησίδες, δεν μας σαρώνουν τα άγρια κύματα. Όταν συνειδητοποιήσουμε όμως ότι όλοι μαζί αποτελούμε Αρχιπέλαγος, ο κόσμος και ο υπόκοσμος των μνημονίων θα σαρωθεί».

Διαβάστε περισσότερα...

Συνέντευξη του Θεόδωρου Μαριόλη* στην «Εκπαιδευτική Λέσχη» για τις Οικονομικές Εξελίξεις

Συνέντευξη του Θεόδωρου Μαριόλη* στην «Εκπαιδευτική Λέσχη» για τις Οικονομικές Εξελίξεις μετά την Ψήφιση του Τέταρτου

Μνημονίου[1]

*Θεόδωρος Μαριόλης, Καθηγητής Πολιτικής Οικονομίας, Πάντειο Πανεπιστήμιο, και Ινστιτούτο Κοινωνικών Ερευνών Δημήτρης Μπάτσης

 

Η ψήφιση του τέταρτου μνημονίου από την κυβέρνηση και η νέα συμφωνία του Eurogroup  της 15ης Ιούνη που δεσμεύει τη χώρα για πρωτογενή πλεονάσματα πάνω από 2% έως το 2060, αναδιαμορφώνουν το πλαίσιο της σιδερένιας οικονομικής πολιτικής που επιβάλλεται από το μνημονιακό καθεστώς στον κόσμο της εργασίας.

Η «Εκπαιδευτική Λέσχη» απευθύνθηκε στον συνάδελφο καθηγητή Πολιτικής Οικονομίας Θεόδωρο Μαριόλη με τέσσερα ερωτήματα που σχετίζονται τόσο με τις κυρίαρχες οικονομικές πολιτικές όσο και με την αναγκαιότητα διαμόρφωσης ενός αντίπαλου προγραμματικού λόγου που θα εκφράζει τα κοινωνικά και ταξικά συμφέροντα της εργαζόμενης πλειοψηφίας. Παραθέτουμε παρακάτω τις ερωτήσεις και τις σχετικές απαντήσεις.

Ερώτηση 1.

Η κυβέρνηση ψήφισε το 4ο μνημόνιο με βαρύτατα αντιλαϊκά μέτρα. Στην πολύμηνη πορεία προς την ολοκλήρωση της αξιολόγησης, ιδιαίτερη σημασία είχε η εκτίμηση για το πρωτογενές πλεόνασμα του 2016 στο 4,19% του ΑΕΠ. Πώς έγινε δυνατόν να εμφανιστεί ένα πλεόνασμα οκτώ φορές μεγαλύτερο από το 0,5% που προέβλεπε ο προϋπολογισμός του προηγούμενου έτους;

Απάντηση.

Ιδίως στην μετά-2010 περίοδο, οι προϋπολογισμοί στην Ελλάδα καταρτίζονται σε καθεστώς διαφόρων παρεμβολών και σχετικής αβεβαιότητας (για να εκφρασθούμε εν συντομία). Είναι, λοιπόν, προτιμότερο να στραφούμε στα ίδια τα μεγέθη, όπως, δηλαδή, όντως διαμορφώθηκαν (σύμφωνα, τουλάχιστον, με τις στατιστικές υπηρεσίες).

          Έτσι, όσον αφορά στα πραγματικά μεγέθη και, ιδίως, στα μεγέθη για τα «πρωτογενή ελλείμματα-πλεονάσματα ή, αλλιώς, πρωτογενή ισοζύγια», θα ήθελα να κοιτάξουμε αυτά που έχουν ανακοινωθεί από την ΕΛΣΤΑΤ (21 Απριλίου 2017), και όχι εκείνα που ανακοινώνονται στο πλαίσιο του «Προγράμματος Οικονομικής Προσαρμογής για την Ελλάδα» (αν και οι μεταξύ τους αποκλίσεις είναι μάλλον μικρές). Όπως διευκρινίζεται από την ΕΛΣΤΑΤ: «Κατά τη μέτρηση του πρωτογενούς ισοζυγίου στο πλαίσιο του Προγράμματος Οικονομικής Προσαρμογής, μια σειρά από δαπάνες και έσοδα αντιμετωπίζονται διαφορετικά από ό,τι αντιμετωπίζονται κατά την κατάρτιση των δημοσιονομικών στοιχείων για τους σκοπούς της Διαδικασίας Υπερβολικού Ελλείμματος (ΔΥΕ). Πιο συγκεκριμένα τα στοιχεία που αντιμετωπίζονται διαφορετικά στο πλαίσιο του Προγράμματος Οικονομικής Προσαρμογής περιλαμβάνουν τα έσοδα από ιδιωτικοποιήσεις περιουσιακών στοιχείων, συναλλαγές για την ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών και τα έσοδα από μεταφορές ποσών που συνδυάζονται με εισοδήματα των Εθνικών Κεντρικών Τραπεζών της Ευρωζώνης, τα οποία προέρχονται από την κατοχή Ελληνικών κρατικών ομολόγων στα επενδυτικά τους χαρτοφυλάκια.».

          Το έτος 2016, τα μεγέθη της Γενικής Κυβέρνησης είχαν ως ακολούθως:

(i). Τα Έσοδα ήταν 87,5 δισ. ευρώ, ήτοι 3,2% μεγαλύτερα ως προς το έτος 2015.

(ii). Οι Συνολικές Δαπάνες ήταν 86,2 δισ. ευρώ, ήτοι 9,5% μικρότερες ως προς το έτος 2015.

(iii). Οι Δαπάνες για Τόκους ήταν 5,6 δισ. ευρώ, ήτοι 11,1 % μικρότερες ως προς το έτος 2015.

 (iv). Άρα, οι εξαιρουμένων των Τόκων Δαπάνες ήταν 80.6 δισ. ευρώ, ήτοι 9,3% μικρότερες ως προς το έτος 2015. Οι δαπάνες για Ακαθάριστο Σχηματισμό Παγίου Κεφαλαίου ήταν 5,5 δισ. ευρώ, ήτοι 19% μικρότερες ως προς το έτος 2015, ενώ οι δαπάνες για Τελική Κατανάλωση ήταν 34.5 δισ. ευρώ, ήτοι 2,3% μικρότερες ως προς το έτος 2015.

           Έτσι, το έτος 2016, το πρωτογενές ισοζύγιο (έσοδα μείον συνολικές δαπάνες συν δαπάνες για τόκους) ήταν +6,9 δισ. ευρώ (δηλαδή, πλεονασματικό) ή, δεδομένου ότι το ονομαστικό Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν (ΑΕΠ) ήταν περί τα 175,9 δισ. ευρώ, +3,9% του ΑΕΠ. Αντιθέτως, το έτος 2015, το πρωτογενές ισοζύγιο ήταν -4,1 δισ. ευρώ (δηλαδή, ελλειμματικό) ή, δεδομένου ότι το ονομαστικό ΑΕΠ ήταν περί τα 175,7 δισ. ευρώ, -2,3% του ΑΕΠ.

          Βάσει αυτών, και με λίγους πρόσθετους υπολογισμούς, καταλήγουμε στο ακόλουθο συμπέρασμα: Από το έτος 2015 στο έτος 2016, το πρωτογενές ισοζύγιο βελτιώθηκε, από τα -4.1 δισ. ευρώ στα +6.9 δισ. ευρώ ή κατά, περίπου, 268%. Σε αυτή τη βελτίωση, η σχετική ποσοστιαία συμβολή:

(i) της αύξησης των εσόδων ήταν περί το 25%, και

(ii) της μείωσης των εξαιρουμένων των τόκων δαπανών ήταν, επομένως, περί το 75%.

          Η ύπαρξη πρωτογενούς πλεονάσματος δεν ήταν, λοιπόν, παρά αποτέλεσμα συσταλτικής δημοσιονομικής πολιτικής, τόσο από την πλευρά των εσόδων (από 48,3% του ΑΕΠ σε 49,7% του ΑΕΠ) όσο και από εκείνη των εξαιρουμένων των τόκων δαπανών (από 50,6% του ΑΕΠ σε 48,5% του ΑΕΠ). Η κατά σειρά δεύτερη πλευρά είχε, ωστόσο, την αισθητά μεγαλύτερη, δηλαδή τριπλάσια, σχετική ποσοστιαία συμβολή.

          Βεβαίως, η εν λόγω οικονομική πολιτική εφαρμόζεται με αξιοσημείωτη συνέπεια. Δύναται να αναφερθεί, για παράδειγμα, ότι, κατά την περίοδο 2013-2015, τα έσοδα ήταν, κατά μέσο όρο, στο 48,1% του ΑΕΠ, ενώ οι εξαιρουμένων των τόκων δαπάνες ήταν, κατά μέσο όρο, στο 51,8% του ΑΕΠ. Άρα, η τάση των εσόδων είναι σταθερά ανοδική και των δαπανών σταθερά καθοδική.

Ερώτηση 2.

Αντιστοιχεί αυτό το μέγεθος σε πραγματική οικονομική ανάπτυξη;

Απάντηση.

Γενικά, το εν λόγω μέγεθος, καθαυτό, δεν δύναται να μας δώσει κάποια πληροφορία για το μέγεθος και, γενικότερα, τη διαδικασία της οικονομικής ανάπτυξης. Ειδικά, τώρα, δηλαδή στην περίπτωση της ελληνικής οικονομίας, έχει σχέση με από-ανάπτυξη, προς μερική ικανοποίηση, θα έλεγα, (και) διαφόρων ημεδαπών ριζοσπαστικών κύκλων, οι οποίοι αναφέρονται στις λεγόμενες θεωρίες Αποανάπτυξης-Απομεγέθυνσης ή και στις αρετές του λιτού, σπαρτιάτικου βίου.

          Όπως είχα κατά πρώτον υποστηρίξει, σε μία εισήγησή μου, στις 26 Σεπτεμβρίου του 2011,[2] ο Δημόσιος τομέας της ελληνικής οικονομίας χαρακτηρίζεται από πολύ υψηλούς, συγκριτικά, πολλαπλασιαστές αυτόνομης δαπάνης (με μέση τιμή περί το 1.71) και, ως εκ τούτου, η στοχεύουσα στο μηδενισμό του πρωτογενούς ελλείμματος οικονομική πολιτική θα οδηγήσει σε εξαιρετικά βαθιά συνολική ύφεση, της τάξης του 29% (σε όρους ΑΕΠ). Αυτή η εκτίμηση δεν διαψεύστηκε ούτε από μεταγενέστερες, πολύ πιο αναλυτικές, μελέτες μου, σχετικά με τους διακλαδικούς και διατομεακούς πολλαπλασιαστές αυτόνομης δαπάνης της ελληνικής οικονομίας[3] ούτε, βεβαίως, από τις πραγματικές εξελίξεις.

          Επειδή, όμως, γύρω από το όλο ζήτημα των δημοσίων ελλειμμάτων-πλεονασμάτων, φαίνεται να κυριαρχούν εσφαλμένες εντυπώσεις, θα ήθελα να διευκρινίσω τα εξής:

(i). Πρωτογενές πλεόνασμα υπήρξε και το έτος 2014, της τάξης του 0,3% του ΑΕΠ, αν και συνοδευόταν από συνολικό δημοσιονομικό έλλειμμα (έσοδα μείον συνολικές δαπάνες), της τάξης του 3,7% του ΑΕΠ. Εν αντιθέσει, το πρωτογενές πλεόνασμα του έτους 2016 συνοδεύεται, για πρώτη φορά, από συνολικό δημοσιονομικό πλεόνασμα, της τάξης του 0,7% του ΑΕΠ.

          Όμως, ακόμα και όταν δημιουργείται συνολικό δημοσιονομικό πλεόνασμα σε μία εθνική οικονομία, αυτό δεν μπορεί (σε αντίθεση με ό,τι έχει λεχθεί αρκετές φορές και από διάφορες πλευρές) να «διατεθεί για κοινωνικές παροχές» (ή για ό,τι άλλο). Έχει ήδη διατεθεί από τον δημόσιο τομέα για την αγορά περιουσιακών στοιχείων, τα οποία ανήκαν στον ιδιωτικό τομέα ή και σε αλλοδαπές οικονομίες. Με άλλα λόγια, έχει ήδη διατεθεί ως δάνειο, από τον δημόσιο τομέα στον ιδιωτικό τομέα ή και στην αλλοδαπή.

(ii). Είναι εξαιρετικά εντυπωσιακό ότι, στο πλαίσιο διαφόρων – φαινομενικά – πολυσύνθετων αναλύσεων, υποστηρίζεται ότι η ελληνική οικονομία υπόκειται σε χρόνια ιμπεριαλιστική εκμετάλλευση μέσω «μεταφοράς (ή μεταβίβασης) αξίας και υπεραξίας» (έννοιες οι οποίες στερούνται, βεβαίως, επιστημονικής θεμελίωσης), ενώ διαφεύγει το εξής απλό: Μετά την 5η διεύρυνση της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ), κατά το έτος 2004, οι καθαρές μεταβιβάσεις εισοδήματος από τις λοιπές οικονομίες της ΕΕ προς την ελληνική άρχισαν να μειώνονται και, σήμερα, αντιστοιχούν στο 1,5%, περίπου, του ελληνικού ΑΕΠ. Έτσι, εάν επιτευχθεί ο έξωθεν επιβληθείς στόχος της συστηματικής δημιουργίας πρωτογενών πλεονασμάτων της τάξης του 3,5%, προς εξυπηρέτηση του ελληνικού δημοσίου χρέους, τότε η Ελλάδα θα μετατραπεί, για πρώτη φορά μετά την ένταξή της στην ΕΕ, σε δότρια χώρα, μεταβιβάζουσα εισόδημα της τάξης του 2% του ΑΕΠ της (ή 3,5 με 4 δισ. ευρώ ανά έτος) στους «εταίρους της».

(iii). Όσοι αναγόρευσαν (και αναγορεύουν), εκ των υστέρων, την προ-2010 Ελλάδα σε «τελευταία σοβιετική δημοκρατία», προκειμένου, πιθανότατα, να προπαγανδίσουν την πάση θυσία αποδοχή των «Μνημονιακών πολιτικών», όχι μόνον είναι κατηγορηματικά υπέρ της δημιουργίας συνολικών δημοσιονομικών πλεονασμάτων, αλλά και δεν φαίνεται να έχουν πληροφορηθεί ότι, κατά την περίοδο ακμής (και μόνο τότε) της μη-κεφαλαιοκρατικής Ένωσης Σοβιετικών Σοσιαλιστικών Δημοκρατιών (και, ήδη, από τα τέλη της δεκαετίας του 1920-αρχές της δεκαετίας του 1930), ίσχυε, εκεί, αυτή η περίπτωση.

          Κατά τα λοιπά, δεν έχασαν χρόνο ούτε με το να παραθέσουν τα «επιτεύγματα» των πολιτικών, οι οποίες εφαρμόστηκαν προς «μεταρρύθμιση» εκείνης της Ένωσης, ούτε με το να εξηγήσουν γιατί είναι προτιμότερο, σε κεφαλαιοκρατικές οικονομίες, ο δημόσιος τομέας να δανείζει τον ιδιωτικό τομέα ή και την αλλοδαπή, και όχι το αντίστροφο.

Ερώτηση 3.

Είναι εφικτό τα επόμενα πέντε χρόνια να εμφανίζονται δημοσιονομικά πλεονάσματα της τάξης του 3,5% όπως προβλέπει το νέο μνημόνιο; Τι επιπτώσεις θα έχει μια τέτοια δημοσιονομική πολιτική για τη μισθωτή εργασία;

Απάντηση.

Οι νόμοι της οικονομικής επιστήμης, οι αριθμοί που ήδη ανέφερα, αλλά και τα επίπεδα συνείδησης και οργάνωσης όλων όσοι πλήττονται από την επιβληθείσα πολιτική, δεν το αποκλείουν.

          Θεωρώ, ωστόσο, ότι η ουσία της όλης ερώτησής σας δεν καλύπτεται μόνο με την ανάλυση του σκέλους της δημοσιονομικής πολιτικής. Ως εκ τούτου, θα ήθελα να θέσω το ζήτημα σε επαυξημένη βάση, δηλαδή σε εκείνη του μείγματος εισοδηματικής και δημοσιονομικής πολιτικής, αν και δεν μπορώ να σταθώ, εδώ, σε όλες τις επακόλουθες συσχετίσεις. Θα πω μόνον ότι, εάν ληφθούν και αυτές υπόψη, τότε το επιχείρημά μου οξύνεται περισσότερο.

          Όσον αφορά στην εισοδηματική πολιτική, δεν θα πρέπει να έχετε λησμονήσει τις σχετικές συστάσεις διαφόρων προλεταρίων οικονομολόγων ή, τέλος πάντων, φορέων των προλεταριακών οικονομικών (εκείνες/οι δεν αναγορεύουν, ανέτως, κάθε άλλη/ον σε «αστό οικονομολόγο» και κάθε οικονομολογική ανάλυση ή πρόταση, η οποία τυχαίνει να μην συμπίπτει με ό,τι έχουν κατά νουν, σε «αστικά οικονομικά»;).

          Όταν ξέσπασε, λοιπόν, η λεγόμενη ελληνική κρίση (αλλά και στη συνέχεια, με αξιοθαύμαστη επιμονή), εκείνοι οι οικονομολόγοι δήλωναν ότι είναι ενάντια στην έξοδο της πατρίδας μας από την Ευρωζώνη (ΕΖ), ακριβώς επειδή (ή μόνο επειδή) αυτή η έξοδος θα συνδυαστεί με υποτίμηση του νέου, εθνικού νομίσματος. Και δεδομένου ότι οι νομισματικές υποτιμήσεις οδηγούν νομοτελειακά (κατά τους ίδιους – διότι τέτοιος νόμος της οικονομικής επιστήμης ούτε υπήρξε ούτε θα υπάρξει) σε μείωση των πραγματικών μισθών (ανά μονάδα απασχολούμενης εργασίας), έπεται ότι μία τέτοια εξέλιξη θα πλήξει τα συμφέροντα του προλεταριάτου.

            Τι ακολούθησε; Η Ελλάδα δεν εξήλθε της ΕΖ, ενώ της επιβλήθηκε, όντως νομοτελειακά τώρα (όπως θα υποστηρίξω στη συνέχεια της συζήτησής μας), η κατ’ ευφημισμό αποκαλούμενη πολιτική της εσωτερικής υποτίμησης.

            Η «εσωτερική υποτίμηση» δεν είναι τίποτε άλλο εκτός από πολιτική άμεσης περικοπής των ονομαστικών-χρηματικών μισθών, η οποία εγγυάται, όμως, τη μείωση των πραγματικών μισθών. Γιατί (και) των πραγματικών μισθών; Διότι οι χρηματικοί μισθοί αποτελούν τμήμα (και μόνο τμήμα) του συνολικού χρηματικού κόστους παραγωγής και, επομένως, η οποιαδήποτε ποσοστιαία μείωσή τους δεν δύναται να οδηγήσει παρά σε συγκριτικά μικρότερη ποσοστιαία μείωση των τιμών των παραγομένων αγαθών και υπηρεσιών. Ως εκ τούτου, οι πραγματικοί μισθοί πράγματι μειώνονται, εντός ορατού, τουλάχιστον, βάθους χρόνου. Και στην ελληνική οικονομία έχουν ήδη μειωθεί κατά πάνω από 24%.

          Τώρα, όσον αφορά στη δημοσιονομική πολιτική, η ελληνική οικονομία εμφάνιζε:

(i) υψηλά ελλείμματα στον δημόσιο και στον εξωτερικό τομέα της (δηλαδή, τα λεγόμενα δίδυμα ελλείμματα), και

(ii) επιτόκια εξυπηρέτησης του δημοσίου και του εξωτερικού χρέους της, τα οποία υπερέβαιναν σημαντικά τον ποσοστιαίο ρυθμό αύξησης του ΑΕΠ της και, άρα, χαρακτηριζόταν από ισχυρή τάση ανόδου αυτών των χρεών ως ποσοστά του ΑΕΠ της.

          Δεδομένων αυτών και δεδομένης της πολιτικά εγγυημένης παραμονής της πατρίδας μας στην ΕΖ, μόνο μία δυνατότητα υπήρχε: μείωση των κρατικών δαπανών και αύξηση των φόρων, προκειμένου να συρρικνωθούν τα ελλείματα του δημοσίου τομέα και του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών, καταβάλλοντας το – αναπόφευκτο – «κόστος» μίας ισχυρής μείωσης του ΑΕΠ.

          Κατά τη θεώρησή μου, και τώρα έρχομαι στον πυρήνα του πράγματος, και οι δύο ως άνω πλευρές της εφαρμοσθείσας οικονομικής πολιτικής συνιστούν συνέπειες αυτού που έχω ταυτοποιήσει ως «Θεμελιώδη ή Σιδηρούν Οικονομικό Νόμο της ΕΖ-ΕΕ».[4]

          Συνοπτικά, γιατί το θέμα είναι αρκετά τεχνικό, ο εν λόγω νόμος διατυπώνεται ως εξής: Σε κατάσταση ισορροπίας, και συνεπεία της ελεύθερης μετακίνησης των χρηματικών κεφαλαίων, ο λόγος των συνολικών κερδών ως προς το ΑΕΠ σε οποιεσδήποτε δύο εθνικές οικονομίες της ΕΖ ισούται με το αντίστροφο του λόγου των παραγωγικοτήτων κεφαλαίου αυτών των οικονομιών.

          Άρα, όσο υψηλότερη είναι η παραγωγικότητα κεφαλαίου σε μία εθνική οικονομία της ΕΖ, τόσο υψηλότερος είναι και ο λόγος των συνολικών μισθών ως προς το ΑΕΠ σε αυτήν την οικονομία. Κατ’ επέκταση, τα επίπεδα των εθνικών πραγματικών μισθών διαμορφώνονται σε ευθεία αναλογία με τα εθνικά επίπεδα παραγωγικοτήτων κεφαλαίου και εργασίας.

          Όταν μία εθνική οικονομία της ΕΖ παραβιάζει, για τον ένα ή τον άλλο λόγο, αυτόν το νόμο προς την κατεύθυνση εμφάνισης υψηλότερου λόγου μισθών-ΑΕΠ, από εκείνον ο οποίος αντιστοιχεί στην ευρωζωνική ισορροπία, εισέρχεται σε «κύκλο» εξωτερικών ελλειμμάτων, δημοσίων ελλειμμάτων, «ανοίγματος» του επιτοκίου δανεισμού της ως προς το μέσο ευρωζωνικό και, τελικά, ύφεσης, έως ότου επαν-ευθυγραμμιστεί μέσω μείωσης των πραγματικών μισθών και συσταλτικής δημοσιονομικής πολιτικής.

          Αυτό συνέβη στην περίπτωση της ιδιαιτέρως χαμηλών παραγωγικοτήτων (σε ευρωζωνικούς όρους) ελληνικής οικονομίας, όπου η επιβληθείσα οικονομική πολιτική ήταν και η μόνη που μπορούσε (εντός-ΕΖ) να επιλεγεί, ενώ στόχευε, και θα στοχεύει, χωρίς την ελάχιστη παρέκκλιση, στην αποκατάσταση της ως άνω ισορροπίας. Αυτό συνέβη, γενικά, σε όλο το «Νότο» της ΕΖ.

          Αλλά υφίσταται, δεν θα πρέπει να διαφύγει, και αντίστροφη παραβίαση του νόμου, όταν μία εθνική οικονομία εμφανίζει χαμηλότερο λόγο μισθών-ΑΕΠ από εκείνον ο οποίος αντιστοιχεί στην ευρωζωνική ισορροπία της. Μόνο που αυτή η παραβίαση οδηγεί σε πλεονεκτήματα διεθνούς ανταγωνιστικότητας. Και η Γερμανία μάλλον συνιστά το πλέον αντιπροσωπευτικό παράδειγμα μίας τέτοιας παραβίασης.[5]

         Εν κατακλείδι, οι εθνικές αρχές οικονομικής πολιτικής των χωρών της ΕΖ-ΕΕ είναι αλληλοδεσμευμένες, είτε το επιθυμούν είτε δεν το επιθυμούν, σε συνεχές παίγνιο  ανταγωνιστικών υποτιμήσεων των ημεδαπών μισθών, ούτως ώστε να σταθεροποιούν ή και να αναβαθμίζουν τη θέση των οικονομιών τους στην ευρωζωνική «πυραμίδα».

          Αυτό το παίγνιο, ναι, πράγματι πλήττει ανεπίστροφα τα συνολικά, ταξικά συμφέροντα του προλεταριάτου και προάγει αποφασιστικά εκείνα της κεφαλαιοκρατίας, τόσο σε εθνική όσο και σε ευρωζωνική κλίμακα. Ωστόσο, στις χώρες (αλλά και περιφέρειες) ιδιαιτέρως χαμηλής παραγωγικότητας πλήττονται ανεπίστροφα και τα συμφέροντα ευρύτερων οικονομικο-κοινωνικών μερίδων, δεδομένου ότι οι παραγωγικές βάσεις αυτών των χωρών συρρικνώνονται επί λίγων μόνο κλάδων παραγωγής και, κατά τα λοιπά, υποσκάπτονται. Έτσι, μεταστοιχειώνονται, αναπόφευκτα, σε προσαρτήματα από οικονομική και, εν συνεχεία, από πολιτική άποψη.

Ερώτηση 4.

Ποια είναι η γνώμη σας για τη θέση των ταξικών δυνάμεων του κινήματος ότι η ρήξη με την Ευρωπαϊκή Ένωση αποτελεί αναπόσπαστο στοιχείο μιας άλλης προοπτικής προς όφελος των εργαζομένων;

Απάντηση.

Αν και συμφωνώ με αυτή τη θέση, η οποία συνάγεται, μονοσήμαντα, από τα προηγηθέντα αλλά και είχα υποστηρίξει με ό,τι δυνατότητες διέθετα, τόσο επιστημονικά όσο και πολιτικά, από τα τέλη της δεκαετίας του 1990, δεν μπορώ να πω ότι βλέπω εν ενεργεία «ταξικές δυνάμεις» και «κίνημα», παρά μόνο από την άλλη πλευρά.

          Η λεπτομερειακή μελέτη των διακλαδικών σχέσεων της ελληνικής οικονομίας δείχνει ότι αυτή χαρακτηρίζεται από έντονο διαφορισμό. Δηλαδή, από την μία πλευρά, εντοπίζεται ισχυρή εξάρτηση από εισαγωγές μεγάλου τμήματος βιομηχανικών εμπορευμάτων, ενώ από την άλλη πλευρά, εντοπίζεται συγκέντρωση πλεονεκτημάτων διεθνούς ανταγωνιστικότητας και ευνοϊκών πολλαπλασιαστών αυτόνομης δαπάνης σε εμπορεύματα του Πρωτογενή τομέα και, κυρίως, των Υπηρεσιών.

          Συνεπώς, απαιτείται εφαρμογή καλώς-διατεταγμένου, συγχρονικά και διαχρονικά, μείγματος οικονομικής πολιτικής, το οποίο θα στοχεύσει, καταρχάς, στην αξιοποίηση της θετικής πλευράς της ελληνικής οικονομίας προκειμένου να επιτύχει, τελικά, τη διόρθωση της αρνητικής πλευράς της. Αυτό το μείγμα Νέας Οικονομικής Πολιτικής πρέπει, καταρχάς, να περιλαμβάνει:

(i). Επιβολή αναπτυξιακά προωθητικών φραγμών στις διεθνείς κινήσεις των χρηματικών κεφαλαίων.

(ii). Νομισματική υποτίμηση.

(iii). Στοχευμένη νομισματική χρηματοδότηση αλλά και ανακατανομή δημοσίων δαπανών.

(iv). Βιομηχανική πολιτική.

(v). Αύξηση της παραγωγικότητας στον Πρωτογενή τομέα.

          Η δι-έξοδος από την Ευρωενωσιακή TINAThereIsNoAlternative») έχει ως αναγκαία συνθήκη τη συγκρότηση συνεκτικών και αναπτυξιακά προσανατολισμένων προγραμμάτων, τα οποία οφείλουν, επιπλέον, να είναι καταρχήν εθνικά και κατά δεύτερον διεθνικά. Σε αυτή ακριβώς τη βάση εργαστήκαμε και εργαζόμαστε στο ΕΔΕΚΟΠ και στο ΙΚΕ Μπάτσης, αλλά και με τους συναδέλφους Δημήτρη Καλτσώνη (από το Σύλλογο Γ. Κορδάτος και τον Όμιλο Μαρξιστικών Ερευνών) και Κώστα Παπουλή (από το ΙΚΕ Μπάτσης), με τους οποίους θα παρουσιάσουμε, τη Δευτέρα 26 Ιουνίου, το Μετωπικό Πρόγραμμα Δι-Εξόδου από την Κρίση: Για έναν Ελεύθερο Λαό σε μια Ελεύθερη Ελλάδα, το οποίο έχουμε συντάξει.

          Χωρίς τη διαδραστική, επιστημονική και πολιτική, «αποκρυστάλλωση» ενός εμπεριστατωμένου προγράμματος, δεν θα γίνει, ούτε το ελάχιστο, βήμα.

Σημειώσεις

[1]. Πρώτη εκδοχή του παρόντος δημοσιεύτηκε στις 02.07.2017, στην ιστοσελίδα της «Εκπαιδευτικής Λέσχης»: http://www.e-lesxi.gr/t10-epi-arth1. Στην παρούσα εκδοχή έχουν διορθωθεί ορισμένα τυπογραφικά σφάλματα και έχουν γίνει προσθήκες.

[2]. Μαριόλης, Θ. (2011) Η οικονομική πολιτική εντός και εκτός ευρώ, Σειρά Δημοσιεύσεων Οικονομικού Τμήματος, Αρ. 7, Ινστιτούτο Κοινωνικών Ερευνών Δημήτρης Μπάτσης.

www.ikempatsis.gr/wp-content/uploads/2016/04/ΣΔΟΤ_7.pdf.

Πιο αναλυτικά, βλέπε το Παράρτημα Ι του Δοκιμίου 21, στο: Μαριόλης, Θ. (Επιμ.) (2017) Μελέτες στο Έργο του Δημήτρη Μπάτση «Η Βαρειά Βιομηχανία στην Ελλάδα». Σχεδιασμένη Καθυπόταξη ή Σχεδιασμένη Ανάπτυξη;, Αθήνα, ΕΛΤΑ (υπό έκδοση).

       [3]. Βλέπε, καταρχάς, Mariolis, T. andSoklis, G. (2015) TheSraffianmultiplierfortheGreekeconomy: Evidencefromthesupplyandusetablefortheyear 2010,Κέντρο Προγραμματισμού και Οικονομικών Ερευνών, DiscussionPaperNo. 142, Αθήνα, Ιούνιος 2015 (διευρυμένη εκδοχή: ReviewofKeynesianEconomics (forthcoming)).

          http://www.kepe.gr/index.php/el/erevna/dimosieyseis/ergasies-gia-sizitise-el/item/2735-dp_142

[4]. Βλέπε την Ενότητα ΙΙ.2 στο: Μαριόλης, Θ. (2017) Ένα Πρόγραμμα Νέας Οικονομικής Πολιτικής για την Ελλάδα, Αθήνα, Κοροντζής, και, πιο αναλυτικά, το Δοκίμιο 30 στο: Μαριόλης, Θ. (Επιμ.) (2017, ό.π.). Ο εν λόγω νόμος ισχύει και για την ΕΕ, με την όποια τροποποίηση συνεπάγεται η – εντός προκαθορισμένων ορίων – δυνατότητα μεταβολής της ονομαστικής συναλλαγματικής ισοτιμίας του ημεδαπού νομίσματος έναντι του ευρώ.

[5]. Σχετικά, βλέπε το Μέρος Ι στη μελέτη: Λαπαβίτσας, Κ., Μαριόλης, Θ. και Γαβριηλίδης, Κ. (2017) Η Αποτυχία της Ευρωζώνης. Προτάσεις Οικονομικής Πολιτικής για την Ανάκαμψη της Ελλάδας, Αθήνα, Ευρωπαϊκό Δίκτυο Ερευνών Οικονομικής και Κοινωνικής Πολιτικής (ΕΔΕΚΟΠ), Φεβρουάριος 2017.

www.erensep.org/images/pdf/EReNSEP_Report_Eurozone_Failure_GR.pdf.

Διαβάστε περισσότερα...

Ν. Βαλαβάνη, Δήλωση για το 4ο Μνημόνιο

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

Αν ο λαός δεν πάρει την κατάσταση στα χέρια του,

η «έξοδος» από το Τρίτο Μνημόνιο οδηγεί

σε μνημονιακή κατοχή δεκαετιών

Η πρ. αν. Υπουργός Οικονομικών Νάντια Βαλαβάνη έκανε την ακόλουθη δήλωση αναφορικά με το υπό ψήφιση απόψε το βράδυ πολυνομοσχέδιο «Συνταξιοδοτικές διατάξεις Δημοσίου και τροποποίηση του ν. 4387/2016, μέτρα εφαρμογής των δημοσιονομικών στόχων και μεταρρυθμίσεων, μέτρα κοινωνικής στήριξης και εργασιακές ρυθμίσεις, Μεσοπρόθεσμο Πλαίσιο Δημοσιονομικής Στρατηγικής 2018-2021 και λοιπές διατάξεις»: 

«Είναι φανερό ότι υπάρχουν δύο κατηγοριών καταστροφικά για τη ζωή των ανθρώπων και τη χώρα μέτρα στο πολυνομοσχέδιο που ψηφίζεται απόψε.

Αυτά που αποτελούν «επικαιροποίηση» του Τρίτου Μνημονίου προκειμένου να «κλείσει» η Δεύτερη Αξιολόγηση. (Το οποίο Τρίτο Μνημόνιοι ήδη από την  προηγούμενη «επικαιροποίηση» του κατά την Πρώτη Αξιολόγηση έχει καταστεί Μνημόνιο Plus, με την έννοια ότι συμπεριλαμβάνει πλέον ρυθμίσεις για το διάστημα 2016-2018 και πέραν των ρητά καθοριζόμενων στο κείμενο του, που ψηφίστηκε στις 14.8.2015 από την τότε πρωτοαναδυόμενη μνημονιακή κυβερνητική πλειοψηφία και από την «παραδοσιακή» μνημονιακή «αντιπολίτευση».) Η αναφορά του Προέδρου της ΕΣΕΕ κατά την ακρόαση των φορέων στα μέτρα κόστους 700 εκ. για το 2018, για τα οποία τηρείται «σιγή ιχθύος» και τα οποία θα επιπέσουν πάνω σε 10 «παλιά» και νέα χαράτσια, που πρωτοεφαρμόζονται αυτή την περίοδο, όπως και «μεταρρυθμίσεις» τύπου κατάργησης της Κυριακής αργίας με στόχο την παραπέρα συγκέντρωση και συγκεντροποίηση της «αγοράς» στις μεγάλες αλυσίδες και πολυκαταστήματα με αντίστοιχη επιτάχυνση της καταστροφής μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων, εμπίπτουν σ’  αυτή την κατηγορία.

Τα λεγόμενα «μέτρα και αντίμετρα», ωστόσο, για το πέραν του Τρίτου Μνημονίου διάστημα 2019-2021 και ο καθορισμός του ύψους των «αιματοβαμμένων» πρωτογενών πλεονασμάτων, τα οποία διοχετεύονται κατευθείαν στην πληρωμή ενός μη βιώσιμου χρέους, σε 3,5% επί μία πενταετία μετά τη λήξη του Τρίτου Μνημονίου, συνιστούν στην πραγματικότητα την πρώτη δέσμη μέτρων μετάβασης στη μετά το Τρίτο Μνημόνιο Plusεποχή και, κατά πάσα πιθανότητα, την πρώτη δέσμη μέτρων μετάβασης στη «μεταμνημονιακή εποχή»: «Πρώτη δέσμη μέτρων», επειδή το πιθανότερο είναι ότι θα υπάρξει συμπλήρωση τους κατά την, διαφημιζόμενη ως «εύκολη», Τρίτη Αξιολόγηση συν οπωσδήποτε μια πολύ γερή «δόση» κατά την τελική, για το Τρίτο Μνημόνιο Plus, Αξιολόγηση του Αυγούστου 2018, μέσω της οποίας οι δανειστές θα καλούνται να υπογράψουν ότι εκπληρώθηκε «επιτυχώς» το Τρίτο Μνημόνιο, ως προϋπόθεση και για την εφαρμογή των λεγόμενων «μεσοπρόθεσμων» μέτρων για το χρέος. (Αν σκεφτούμε ότι καθεμιά απ’  τις δύο μέχρι σήμερα «αξιολογήσεις» του Τρίτου Μνημονίου έχουν διαρκέσει περίπου ένα χρόνο και, όπως και στο παρελθόν, έχουν καταλήξει με μια γερή δόση «εμπλουτισμού» της μνημονιακής συνταγής, δε μπορεί παρά ν’  ανατριχιάζει κανείς με την προσδοκώμενη διάρκεια κι επιβάρυνση για τη «μεταμνημονιακή εποχή» της Τελευταίας Αξιολόγησης.)

Ο ίδιος ο χαρακτήρας των μέτρων για τη μετά το πέρας του Τρίτου Μνημονίου εποχή - αν όντως δεν υπάρξει Τέταρτο Μνημόνιο - αποδεικνύει πόσο «κούφιο» είναι το νέο «αφήγημα» της κυβέρνησης, που καλεί το λαό να σφίξει τα δόντια και να κάνει για ένα χρόνο ακόμα υπομονή προκειμένου να «τελειώνουμε οριστικά» με τα μνημόνια. Τυχόν τερματισμός του Τρίτου Μνημονίου χωρίς Τέταρτο, κάθε άλλο παρά σημαίνει «απεμπλοκή από τα μνημόνια» και «τερματισμό της επιτροπείας», όπως ήταν ο στόχος της πρώτης κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ, ο οποίος  σύμφωνα και με τα «μισόλογα» των υπουργών κατά τη συζήτηση του παρόντος σχεδίου νόμου, τείνει να εκπληρωθεί μέσω της ολοκλήρωσης του Τρίτου Μνημονίου χωρίς διάδοχο Τέταρτο. Στην πραγματικότητα, η παρούσα δέσμη μέτρων για τη μετά το Τρίτο Μνημόνιο εποχή συν όσες «δόσεις» μέτρων ακολουθήσουν μέσα στο 2018 και θ’  αφορούν τα επόμενα χρόνια, θ’  αποτελέσουν την πρώτη «Δέσμη Μέτρων» στο πλαίσιο του «Μνημονίου ΜακροοικονομικήςΠροσαρμογής», που προβλέπει ο δεύτερος Κανονισμός «two-pack» (472/2013), ο οποίος τέθηκε σε ισχύ στις 30.5.2013 - ως «εφαρμοστικός νόμος» της «μεταρρύθμισης» που συμφωνήθηκε το 2011 στο Σύμφωνο Σταθερότητας – και ισχύει αποκλειστικά για κάθε χώρα που «βγαίνει» από τα μνημόνια. Σύμφωνα με τον 472/2013, έως ότου η χώρα αποπληρώσει το 75% του χρέους της παραμένει σε καθεστώς «ενισχυμένης επιτήρησης» (intensivesurveillance) [σε σύγκριση με το καθεστώς που προβλέπει ο «δίδυμος» κανονισμός six-pack(473/2013) για όλες τις υπόλοιπες χώρες της Ευρωζώνης]. Σύμφωνα με το καθεστώς «ενισχυμένης επιτήρησης», αφού υπογραφεί το «μεταμνημόνιο» «μακροοικονομικής προσαρμογής» και για όσα χρόνια αυτό αφορά – δηλ. μέχρι ν’  αποπληρωθεί το 75% του χρέους – θα γίνονται τρεις αξιολογήσεις το χρόνο αποκλειστικά από τους ευρωπαϊκούς «θεσμούς» ΕΕ-ΕΚΤ-ESM, δηλ. από μια «ευρωπαϊκή» τρόικα χωρίς το ΔΝΤ, κατά τις οποίες θα επιβάλλονται με τον πασίγνωστό πλέον μετά από εφτά χρόνια τρόπο, «πρόσθετα μέτρα και μεταρρυθμίσεις» αν κρίνεται ότι υπάρχει διακινδύνευση της εκπλήρωσης των «συμφωνημένων» στόχων.

Μετά την ψήφιση του «two-pack» τέλος Μαίου του 2013, σε κάθε προσπάθεια που έκανα στη Βουλή για να επισημάνω τι περιμένει  τη χώρα μετά την «έξοδο» από το Δεύτερο Μνημόνιο – μια έξοδο που εμφανιζόταν «προγραμματισμένη» για το 2014 – και γιατί μια δραστική ονομαστική μείωση (κούρεμμα) του χρέους είναι απαραίτητο, τόσο η κυβέρνηση ΝΔ-ΠΑΣΟΚ όσο και βουλευτές της μου απαντούσαν στερεότυπα ότι δεν τίθεται τέτοιο θέμα, καθώς η χώρα θα μπει στο καθεστώς «six-pack» που ισχύει για όλες τις χώρες της Ευρωζώνης: Σύμφωνα με το οποίο, η κάθε χώρα που δεν έχει ποτέ τεθεί «εντός επιτήρησης» καταρτίζει «μόνη της» τον προϋπολογισμό της και ο προϋπολογισμός αυτός ελέγχεται στη συνέχεια από την ΕΕ δυο φορές το χρόνο (τα λεγόμενα «εξάμηνα») ως προς το αν τηρούνται τα γενικά κριτήρια του «Μάαστριχτ» για έλλειμμα και χρέος. Για να «σπάσει» αυτό το ανοιχτό και «χοντρό» ψέμα ΝΔ-ΠΑΣΟΚ, καθώς αμφισβητούσαν την ύπαρξη δημοσιευμένου Κανονισμού της ΕΕ, και κυρίως το «τείχος σιωπής» από μεριάς των ΜΜΕ, χρειάστηκε στις 16.10.2013 κατά τη συμμετοχή μου στη Διακοινοβουλευτική Συνδιάσκεψη για την Οικονομική Διακυβέρνηση στο Βίλνιους της Λιθουανίας να περιγράψω αναλυτικά το –αμφισβητούμενης ύπαρξης(!) - περιεχόμενο του 472/2013 υποβάλλοντας ερώτηση στον τότε Αντιπρόεδρο της ΕΕ Όλι Ρεν, στην οποία αυτός μου απάντησε μεταξύ άλλων ότι: «Σχετικά με την ερώτηση της Ελληνίδας συναδέλφου για τη μετά το Πρόγραμμα επιτήρηση, η αναφορά σας στα γεγονότα είναι σίγουρα ορθή. Οι κανόνες για την επιτήρηση μετά το πέρας του Προγράμματος έχουν ενσωματωθεί στη Συνθήκη για τον ESM, η οποία αποτελεί διακυβερνητική συνθήκη… Θα δοκιμάσουμε σύντομα, από τον Ιανουάριο του επόμενου έτους (2014), τόσο τη Συνθήκη για το Ευρώ όσο και για τον ESM, και τότε θα ισχύει ότι, εφόσον το όριο του 75% δεν έχει επιτευχθεί, η επιτήρηση θα συνεχίζεται. Πόσο χρόνο ακόμα θα σημαίνει αυτό για την Ελλάδα, είναι ολοφάνερα νωρίς ακόμα και πρόωρο να ειπωθεί…».

Με τη σειρά της η σημερινή κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ έρχεται να «πουλήσει», κατά τη συζήτηση ενός ακόμα καταστροφικού πολυνομοσχεδίου, του σχεδίου-νόμου που ψηφίζεται σήμερα, την «οριστική έξοδο από την επιτήρηση και το Πρόγραμμα από τον Αύγουστο 2018» ως βασική «αφήγηση» πλέον του ΣΥΡΙΖΑ. Αυτό έχει τόση σχέση με την πραγματικότητα όση και η άρνηση παραδοχής της κυβέρνησης ΝΔ-ΠΑΣΟΚ ότι μετά τα Μνημόνια στη χώρα θα εφαρμοστεί ο 472/2013 για το, χωρίς αρίθμηση πλέον, «μόνιμο» (μετα)μνημόνιο «μακροοικονομικής προσαρμογής». Γι’  αυτό και απόψε οι βουλευτές των ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ ψηφίζουν ότι, μεταξύ άλλων, θα χρειάζεται έγκριση του ΔΝΤ για να ενεργοποιηθούν τα λεγόμενα «αντίμετρα». Από τις απόπειρες συζήτησης για το χρέος, ξέρουμε επιπλέον σήμερα περισσότερα απ’  ότι την εποχή του Όλι Ρεν για την πιθανή διάρκεια της «ενισχυμένης επιτήρησης»: Οι «επεκτάσεις» αποπληρωμής του σημερινού χρέους που συζητούνται, οδηγούν «πέραν» του 2060. Ενώ μόλις δύο μέρες πριν, στις 16 Μαίου 2017, δημοσιοποιήθηκε έρευνα του ESM για το χρέος στην Ευρωζώνη, σύμφωνα με την οποία η Ελλάδα είναι η μόνη χώραυπό τον μπαλτά της «επιτήρησης», της οποίας η εικόνα για το χρέος δε βελτιώθηκε: Το ελληνικό χρέος, το οποίο ως προς το ΑΕΠ από το 129% εκτινάχθηκε στο 178% σήμερα,  χαρακτηρίζεται «επικίνδυνο»…

Επιπροσθέτως, τα «νέα μέτρα» πριν και μετά το 2018 θα έρθουν να προστεθούν σε ένα μνημονιακό «οικοδόμημα-βουνό» πέραν των 500 εφαρμοστικών νόμων των τριάμιση  – μέχρι στιγμής - ελληνικών  μνημονίων, το οποίο στο Τρίτο Μνημόνιο έχουν δεσμευτεί ότι δε θα το «αγγίξουν» στο παραμικρό μεταμνημονιακά χωρίς έγκριση των δανειστών.

Φυσικά τίποτα δε λέει ότι τα πράγματα θα εξελιχθούν έτσι. Το Πρώτο Μνημόνιο «διακόπηκε» μετά το «κατέβασμα των επισήμων από τις εξέδρες» την 28η Οκτωβρίου 2017 κι έδωσε τη θέση του στο Δεύτερο. Η κυβέρνηση Σαμαρά-Βενιζέλου το 2014 δε μπόρεσε να «κλείσει» την Πέμπτη Αξιολόγηση του Δευτέρου Μνημονίου – ας θυμηθούμε την απάντηση «κύκλων» της Τρόικας για το μέιλ Χαρδούβελη, ότι είναι σε καλό δρόμο αλλά καλύπτει μόνο το ¼ των απαιτήσεων της - επειδή βεβαίως υπήρχε ο αντιμνημονιακός ΣΥΡΙΖΑ. Έτσι κατ’  ουσία η Πέμπτη Αξιολόγηση «έκλεισε» μέσω του Τρίτου Μνημονίου προκειμένου να ενσωματωθεί στο μνημονιακό στρατόπεδο ο ΣΥΡΙΖΑ.  Τίποτα δεν προοιωνίζει ότι η σημερινή κυβέρνηση θα καταφέρει να «κλείσει» αβρόχοις ποσίν το Τρίτο Μνημόνιο – για να περάσει είτε σε ένα «επίσημο» Τέταρτο είτε στο άνευ αρίθμησης Μνημόνιο «forever» Μακροοικονομικής Προσαρμογής. Και στη μια και στην άλλη περίπτωση, οποιαδήποτε από τις παραπάνω «εναλλακτικές» σημαίνει τσακισμένες ζωές για τα εγγόνια και τα δισέγγονα μας - και βέβαια μια ρημαγμένη χώρα βαθιά στο μέλλον.

Γι’ αυτό δε μπορεί και δεν πρέπει να επιτρέψει ο λαός να υπάρξει οποιαδήποτε από τις δύο εναλλακτικές ως «προοπτική». Η μόνη πραγματική προοπτική σε όφελος της μεγάλης πλειοψηφίας της κοινωνίας και της χώρας είναι η ανάκτηση της κυριαρχίας ώστε η χώρα να μπορεί να επιχειρήσει ένα δικό της σχέδιο για να σταθεί ξανά στα πόδια της.  Αυτή τη στιγμή τίποτα δε μπορεί να εμπνεύσει περισσότερο προς μια χειραφετητική προοπτική για το λαό και τη χώρα από τη δρομολόγηση της ευρύτερης δυνατής αγωνιστικής ενότητας στο πλαίσιο ενός δημοκρατικού, πατριωτικού, αντιμνημονιακού μετώπου. Κι επειδή τίποτα δεν είναι δεδομένο, είμαστε όλοι υπόλογοι απέναντι στην ιστορία και προπαντός στους ανθρώπους που υπάρχουν και στους ανθρώπους που έρχονται.

      
Αθήνα,18.5.2017


Διαβάστε περισσότερα...

Μήπως, αντί για «Δραχμή», να το πούμε «Ελληνικό Ευρώ;

Σχέδιο Β -11/5/2017

Α.  Αλαβάνος : «Μήπως, αντί για «Δραχμή», να το πούμε «Ελληνικό Ευρώ»;

Προσκεκλημένος  σε συγκέντρωση της ΛΑΕ στην Θεσσαλονίκη ο Α. Αλαβάνος ανάμεσα σε άλλα ανέφερε:

«Αξιοποιώντας τον όρο  «εθνικό νόμισμα» οι ιδεολογικοί μηχανισμοί του συστήματος επιχειρούν να απλώσουν γύρω από την ιδέα του εθνικού νομίσματος μια ομίχλη αναχρονισμού, παλαιολιθικότητας, επιστροφής στο παρελθόν. Να το παρουσιάσουν δηλαδή σκάρτο πριν καν γεννηθεί.

Ένα εναλλακτικό στο ευρώ νόμισμα, που το κυβερνά η ίδια η Ελλάδα, δεν είναι μόνο «εθνικό» νόμισμα (nationalcurrency). Είναι ταυτόχρονα «διεθνές» νόμισμα δεδομένου ότι χρησιμοποιείται στις συναλλαγές της χώρας με τον υπόλοιπο κόσμο. Ως διεθνές μέσο ανταλλαγής είναι όμως σαν τη μέρα με τη νύχτα σε σύγκριση με το ευρώ. Το ευρώ δημιουργεί τους όρους για μια Ελλάδα εισαγωγέα, ελλειμματική και υπερχρεωμένη απέναντι σε εταίρους εξαγωγείς, πλεονασματικούς και δανειστές. Το νέο νόμισμα της ανασυγκρότησης μπορεί  να εμπλουτίσει και να πολλαπλασιάσει τις διεθνείς σχέσεις πάνω σε ριζικά διαφορετική βάση όμως, αυτή της ισοτιμίας και του αμοιβαίου οφέλους.

Με την ευκαιρία αυτών τέτοιων σκέψεων αξίζει να προβληματιστούμε μήπως αντί για τον όρο «Δραχμή» χρησιμοποιούσαμε τον όρο «Ελληνικό Ευρώ» για το εναλλακτικό νόμισμα. Αυτόν ακριβώς τον όρο χρησιμοποιεί ο αμερικανός νομπελίστας JosefStiglitz στο πρόσφατο εξαιρετικό του βιβλίο για το ευρώ, «για λόγους απλούστευσης αντί για την δραχμή» , όπως γράφει.

Υπάρχουν δύο λόγοι για μια τέτοια σκέψη. Ο πρώτος είναι πολιτικός. Δεν πρέπει να επιτρέψουμε στους σταυροφόρους του ευρώ να διαιρέσουν την ελληνική κοινωνία ανάμεσα σε τάχα «καθυστερημένους εθνικιστές», εμείς, και τάχα «πολίτες του κόσμου», αυτοί. Κάτι σαν Λεπέν απέναντι σε κάτι σα Μακρόν. Ένα μεγάλο μέρος της κοινωνίας που τάσσονται υπέρ του ευρώ δεν πρέπει ούτε να το θεωρήσουμε ούτε εχθρούς ούτε να το χρίσουμε στους αντιπάλους. Είναι δυνάμει φίλοι και σύμμαχοί μας, φοβισμένοι από την εκστρατεία τρόμου για το εθνικό νόμισμα, διστακτικοί απέναντι στο άγνωστο,ι αρνητικοί για μια επιστροφή στο παρελθόν. Σε αυτούς αξίζει εμείς να αναδείξουμε τους ανοιχτούς διεθνείς ορίζοντες και τις δημιουργικές προοπτικές για το μέλλον που μπορεί να ανοίξει το νέο νόμισμα.

Ο δεύτερος λόγος είναι νομικός. Η χώρα μας, σε περίπτωση αλλαγής, θα μετατρέψει όλα τα διεθνή χρέη, δημόσια και ιδιωτικά, από ευρώ σε εθνικό νόμισμα. Είναι ενδεχόμενο να εκκινήσουν διεθνείς νομικές διαδικασίες από τους δανειστές. Η Ελλάδα μπορεί να υποστηρίξει ότι κατέφυγε στην έκδοση του ευρώ της Αθήνας επειδή το ευρώ της Φρανκφούρτης παραβιάζει τις βασικές συνταγματικές αρχές των ευρωπαϊκών συνθηκών.

Το ευρώ των Βρυξελλών αντλεί την συνταγματική του ισχύ από το άρθρο 2 της Ενοποιημένης Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση, παράγραφος 4, «η Ένωση εγκαθιδρύει οικονομική και νομισματική ένωση της οποίας νόμισμα είναι το ευρώ». Στην παράγραφό 1 όμως του ίδιου άρθρου αναφέρεται «η Ένωση προάγει την ευημερία των λαών της». Στην παράγραφο 2, «η Ένωση παρέχει στους πολίτες χώρο ελευθερίας, ασφάλειας και δικαιοσύνης». Στην παράγραφο 3 «η Ένωση καταπολεμά τον κοινωνικό αποκλεισμό και τις διακρίσεις και προωθεί την κοινωνική δικαιοσύνη». Και οι τρείς περιπτώσεις συνταγματικές επιταγές παραβιάζονται ασύστολα στην περίπτωση της Ελλάδας. Το δικό τους ευρώ είναι τα παράνομο.

 Η χρήση μιας κοινής ονομασίας για το νόμισμά τους από δύο ή περισσότερα κράτη ή νομισματικές ενώσεις, δεν σημαίνει ταύτιση της οικονομικής πολιτικής τους ή της φιλοσοφίας τους. Δολάριο έχει και η Αμερική του αντιδραστικού Τραμπ και ο Καναδάς του μετριοπαθούς Τριντό και η Αυστραλία. Κορώνα έχει και η Σουηδία και η Δανία που είναι μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης και η Νορβηγία, που αρνήθηκε να ενταχθεί.

Ούτε χρειάζεται να νοιώθουμε κόμπλεξ ότι καταντάμε μιμητές της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Αυτοί κλέψανε από εμάς τη χρήση της Ευρώπης ως όρου για το νόμισμα. Δεν θα την κλέψουμε εμείς από αυτούς. Στο κάτω κάτω της γραφής πριν από 2500 χιλιάδες χρόνια το νόμισμα Ευρώπη, μια παράσταση της Ευρώπης, μητέρας του Μίνωα, πάνω στα κλαδιά μιας ελιάς ή πάνω σε ταύρο είχε κυκλοφορήσει από τα νομισματοκοπεία στην Κνωσό, τη Φαιστό και τη Γόρτυνα της Κρήτης.»

Διαβάστε περισσότερα...

Ο Κώστας Παππουλής στην ERTopen, κάνει αναδρομή στα πως και τα γιατί, από το πρώτο μνημόνιο έως σήμερα

Ο Κώστας Παππουλής καλεσμένος την Πέμπτη στην ραδιοεφημερίδα της ERTopen, έκανε μια αναδρομή στα πως και τα γιατί, από το πρώτο μνημόνιο έως σήμερα και απάντησε σε ερωτήματα, όπως :

Πώς φτάσαμε μέχρι εδώ με τα μνημόνια; Πως φτάσαμε στο πρώτο μνημόνιο και πώς έχει εξελιχθεί η κατάσταση σήμερα μετά τα 3 μνημόνια.

Ποιες είναι η αιτίες της σημερινής καταστροφής;
Ποιες είναι οι κύριες αιτίες του προβλήματος;
H Τρόικα παγίδεψε την Ελλάδα για να σώσει τις τράπεζες; και πως
Που μας οδηγεί η μνημονιακή "Λιτότητα" και η "ρομποτική" νοοτροπία του γερμανικού οικονομικού μοντέλου με τις περικοπές σε όλα";

Θα πάει ή όχι σε εκλογές ή κυβέρνηση Οικουμενική;
Θα υπάρξει ανάκαμψη ώστε να πιαστούν οι μνημονιακοί στόχοι, όπως προβλέπει ο προϋπολογισμός; θα χρειαστούν νέα σκληρά μέτρα;
Τι Θα σημάνει μια χρεοκοπία υπό τέτοιες πολιτικές και κοινωνικές συνθήκες; Μπορούμε να πάμε αλλιώς;

Ακούστε  όλη τη συνέντευξη :

 

 

Διαβάστε περισσότερα...

Αλ.Αλαβάνος στο ΣΚΑΙ (Video 5/10/2016) : "Έχουν πάρει τα πιο αντιλαικά μέτρα"

Δείτε ολόκληρη τη συνέντευξη του Αλέκου Αλαβάνου στο Σκαι στην εκπομπή "Αταίριαστοι" στις 5 Οκτωβρίου 2016.

Πατείστε ΕΔΩ.

Διαβάστε περισσότερα...

Αλ. Αλαβάνος: «Εχουν διαπράξει όλοι τους εσχάτη προδοσία κατά της Ελλάδας»

Συνέντευξη στην Πέγκυ Ντόκου, εφ.Δημοκρατική Ρόδου

Ο Αλέκος Αλαβάνος, δεν χρειάζεται συστάσεις. Είναι ένας πολιτικός που προέρχεται από την Αριστερά και παραμένει σταθερός στις απόψεις του μέχρι σήμερα που είναι επικεφαλής του ‘Σχεδίου Β’.  Ο κ. Αλαβάνος μιλάει στην «δημοκρατική» για τις πολιτικές εξελίξεις μετά την ψήφιση στην Βουλή των δυσβάστακτων φορολογικών μέτρων. Ασκεί σκληρή κριτική στον Αλέξη Τσίπρα και στους πρώην συντρόφους του, καθώς διετέλεσε πρόεδρος του Σύριζα, και δηλώνει ότι μετά τα νέα μέτρα και την απόφαση για την εκποίηση της δημόσιας περιουσίας, έχουν διαπράξει όλοι «εσχάτη προδοσία» κατά της Ελλάδας αλλά παραμένουν γατζωμένοι στην εξουσία. Σχολιάζοντας την κατάργηση των μειωμένων συντελεστών ΦΠΑ στα νησιά, ο Αλέκος Αλαβάνος κατηγορεί τους κυβερνητικούς βουλευτές της Δωδεκανήσου, λέγοντας πως δεν θα έπρεπε να εμφανίζονται στην περιοχή τους και θα έπρεπε να είχαν ήδη παραιτηθεί. Ειδικά για τον Πάνο Καμμένο και την στάση του, θεωρεί ότι πρόκειται πλέον για ‘κωμωδία’ η οποία όμως έχει μετατραπεί σε ‘τραγωδία’ καθώς οι επιπτώσεις στην οικονομία των νησιών θα είναι καταστροφικές. Ακόμη, μιλάει για τις εκλογές, την εναλλακτική λύση που προτείνει το ‘Σχέδιο Β’ αλλά και την υποκριτική στάση των δανειστών απέναντι στις κυβερνήσεις της Ελλάδας.

Διαβάστε περισσότερα...
Συνδρομή σε αυτήν την τροφοδοσία RSS

Επικοινωνήστε με το Σχέδιο β'

Σολωμού 13, Εξάρχεια, 2ος όροφος (5μμ - 10μμ)

info@sxedio-b.gr

2108224344