«Καιρός να σπάσουμε τη σιωπή μας»

MARTIN LUTHER KING

Πριν μισό αιώνα, τον Απρίλη του 1967, στην Εκκλησία του Riverside στην Ατλάντα των ΗΠΑ εκφώνησε την πιο ριζοσπαστική του ομιλία για τον πόλεμο στο Βιετνάμ ο Μάρτιν Λούθερ Κινγκ. Αποτελεί ένα από τα πιο προωθημένα κηρύγματα της αντίληψης της «Θεολογικής Απελευθέρωσης», που δυστυχώς είναι απούσα σε κρίσιμες στιγμές της δικής μας χώρας. ‘Ενα χρόνο ακριβώς μετά ο Μάτιν Λούθερ Κινγκ δολοφονήθηκε.

Διαβάστε περισσότερα...

Το σχέδιο των ΗΠΑ για τη Μακεδονία (ΠΓΔΜ): Κρατήστε τη Σερβία υπό έλεγχο και τη Ρωσία μακριά

Ο Dr Marcus Papadopoulos είναι ο εκδότης και συντάκτης της Politics First, μιας μη κομματικής δημοσίευσης για το Κοινοβούλιο του Ηνωμένου Βασιλείου. Κατέχει διδακτορικό στην ιστορία της Ρωσίας και ειδικεύεται στη Ρωσία και το υπόλοιπο της πρώην Σοβιετικής Ένωσης και της πρώην Γιουγκοσλαβίας.

Διαβάστε περισσότερα...

Να ψηφίσουμε ή να επινοήσουμε ξανά την πολιτική;

Του Αλέν Μπαντιού 

Μεγάλο μέρος του εκλογικού σώματος δεν έχει ακόμη αποφασίσει τι θα ψηφίσει στις γαλλικές προεδρικές εκλογές. Το κατανοώ.  Αυτό δεν οφείλεται τόσο στο   ότι  μένουν στο σκοτάδι  ή  είναι συγκεχυμένα τα προγράμματα των υποψηφίων  που θεωρείται ότι πληρούν τις προϋποθέσεις. Δεν οφείλεται τόσο  --για να επιλέξω μια αποστροφή της φράσης που κάποτε χρησιμοποίησα για τον Σαρκοζί και η οποία είχε κάποια επιτυχία— στο ότι πρέπει να αναρωτηθούμε «ποιο είναι το όνομα του …». Μάλλον όλα αυτά είναι αρκετά σαφή. 

Η Μαρίν Λεπέν αποτελεί μια εκσυγχρονισμένη –και συνεπώς εκθηλυμένη – εκδοχή  αυτού που πάντα ήταν η γαλλική ακροδεξιά. Ένας διαρκής πεταινισμός. [Από τον στρατάρχη Πεταίν, που συνθηκολόγησε με τη ναζιστική Γερμανία και τέθηκε επικεφαλής του γαλλικού προτεκτοράτου της, του κράτους του Βισί. Σ.τ.μ.] 

Ο Φρανσουά Φιγιόν είναι ένας πεταινιστής,  σε κοστούμι τριών κομματιών. Η (προσωπική ή δημοσιονομική) φιλοσοφία του μπορεί να αναχθεί στην «εξοικονόμηση κάθε δεκάρας». Δεν είναι καθόλου προσεκτικός όσον αφορά το από πού προέρχονται οι δεκάρες του, αλλά είναι σιχαμερά, άθλια αδιάλλακτος  όταν πρόκειται για δημοσιονομικές δαπάνες και ιδίως για χρήματα προς τους φτωχούς. 

Ο Μπενουά Αμόν είναι ο άτολμος, μάλλον λίγος, αντιπρόσωπος του «αριστερού σοσιαλισμού». Κάτι που υπήρχε κάποτε, αν και είναι πιο δύσκολο να αναγνωρίσουμε  ή να αποκαλύψουμε ακόμη και έναν από εκείνους τους χαρακτήρες που ποτέ δεν είδαμε.

Ο Ζαν-Λικ Μελανσόν  --ασφαλώς ο λιγότερο δυσάρεστος— αποτελεί εντούτοις την κοινοβουλευτική έκφραση  εκείνου που σήμερα αποκαλούμε «ριζοσπαστική» Αριστερά, στο επισφαλές σύνορο ανάμεσα στον παλιό, καταρρακωμένο σοσιαλισμό και σε  έναν κομμουνισμό, εξοβελισμένο στη χώρα των φαντασμάτων.  Καλύπτει την έλλειψη τολμηρότητας ή σαφήνειας  του προγράμματός του  με ευγλωττία άξια του Ζαν Ζωρές. 

Ο Εμανουέλ Μακρόν, από την πλευρά του, είναι ένα δημιούργημα εκ του μηδενός των αληθινών αφεντάδων του, των  νέο- καπιταλιστών, εκείνων που εξαγόρασαν όλες τις εφημερίδες  για λόγους προφύλαξης.   Εάν πιστεύει και λέει ότι η Γουιάνα είναι νησί ή ότι ο Πειραιάς είναι άνθρωπος, αυτό οφείλεται στο ότι ξέρει πως κανείς στην παράταξή του  δεν δεσμεύτηκε ποτέ από όσα έλεγε. 

Έτσι, για  εκείνους που διστάζουν  μπροστά στη γνώση   – όσο κι αν υπάρχει αβεβαιότητα— ότι αυτό είναι ένα θέατρο παλιών και πασίγνωστων ρόλων, η πολιτική πεποίθηση μετρά πολύ λίγο ή είναι απλώς ένα πρόσχημα για  τα παραπλανητικά τεχνάσματα του χεριού.  Γι’ αυτό  είναι χρήσιμο να αρχίσουμε από το ερώτημα: τι είναι πολιτική; Και τι είναι μια μη αναγνωρίσιμη, διακηρυγμένη πολιτική; 

Τέσσερις θεμελιώδεις πολιτικοί προσανατολισμοί

Μια πολιτική μπορεί πάντα να αυτοπροσδιοριστεί  με  βάση τρία στοιχεία.  Πρώτα,  με τη μάζα των απλών ανθρώπων, με το τι κάνουν και σκέφτονται. Ας την αποκαλέσουμε  «λαό».  Στη συνέχεια, με τους διάφορους συλλογικούς σχηματισμούς: ενώσεις, συνδικάτα και κόμματα – συνολικά όλες τις ομάδες που είναι ικανές να δρουν συλλογικά.  Τέλος,  με τα όργανα της κρατικής εξουσίας – βουλευτές, κυβέρνηση, αστυνομία— αλλά επίσης και με τα όργανα της οικονομικής ή/και της μιντιακής εξουσίας (μια διαφορά που έχει καταστεί σχεδόν αδιόρατη) ή  με καθετί που αποκαλούμε σήμερα –με έναν γλαφυρό και ακαταμάχητο όρο— «εκείνοι που αποφασίζουν». 

Μια πολιτική πάντα επιδιώκει κάποιους σκοπούς, αρθρώνοντας αυτά τα τρία στοιχεία. Έτσι,  γενικά μιλώντας, μπορούμε να δούμε ότι στον σύγχρονο κόσμο υπάρχουν τέσσερις θεμελιώδεις πολιτικοί προσανατολισμοί: ο φασιστικός, ο συντηρητικός,  ο ρεφορμιστικός και ο κομμουνιστικός.

Ο συντηρητικός και ο ρεφορμιστικός προσανατολισμός  συναπαρτίζουν το κεντρικό κοινοβουλευτικό μπλοκ στις αναπτυγμένες καπιταλιστικές κοινωνίες: Αριστερά και Δεξιά στη Γαλλία, Ρεπουμπλικανοί και Δημοκρατικοί στις ΗΠΑ κ.λπ.  Το  θεμελιωδώς κοινό αυτών των  δύο προσανατολισμών είναι πως  υποστηρίζουν ότι  η μεταξύ τους σύγκρουση –κυρίως ως προς την άρθρωση των τριών στοιχείων— μπορεί και πρέπει να παραμείνει μέσα στα συνταγματικά όρια που   αμφότεροι αποδέχονται. 

Το κοινό των άλλων δύο –φασιστικού και κομμουνιστικού— προσανατολισμών, παρά την έντονη αντίθεση  των σκοπών  τους,  είναι ότι  επιμένουν πως η σύγκρουση ανάμεσα στα διάφορα κόμματα για το ζήτημα της κρατικής εξουσίας είναι  απόλυτα ασυμβίβαστη: δεν μπορεί να περιορίζεται σε κάποια συνταγματική συναίνεση.  Αυτοί οι προσανατολισμοί  αρνούνται να ενσωματώσουν σκοπούς αφ’ εαυτών αντιφατικούς –ή ακόμη,  απλά, αφ’ εαυτών διαφορετικούς— στην αντίληψή τους για την κοινωνία και το κράτος.

Οι  φιλο-φασιστικοί προσανατολισμοί που ευνοούνται

Μπορούμε να χρησιμοποιούμε τον «κοινοβουλευτισμό» ως ονομασία μιας οργάνωσης της κρατικής εξουσίας που διασφαλίζει την κοινή ηγεμονία  των συντηρητικών και των ρεφορμιστών  – με τη διαμεσολάβηση του εκλογικού μηχανισμού , των κομμάτων και της πελατείας τους— που παντού εξαλείφει κάθε σοβαρή προοπτική  των φασιστών ή των κομμουνιστών να πάρουν την κρατική εξουσία.  Αυτή είναι η κυρίαρχη μορφή κράτους στην αποκαλούμενη «Δύση».  Αυτό δικαιωματικά απαιτεί έναν τρίτο όρο,  μια ισχυρή, κοινή, συμβατική βάση, εξωτερική όσο και εσωτερική στους δύο κύριους προσανατολισμούς. Στις κοινωνίες μας, αυτή η βάση είναι σαφώς ο νεοφιλελεύθερος καπιταλισμός. Απεριόριστη ελευθερία της επιχείρησης,  αυτο-πλουτισμός , απόλυτος σεβασμός στην ιδιωτική ιδιοκτησία –εγγυημένα από το δικαστικό σύστημα και την ασφυκτική αστυνόμευση— εμπιστοσύνη στις τράπεζες, εκπαίδευση των νέων, ανταγωνισμός υπό την κάλυψη της «δημοκρατίας»,  λατρεία της «επιτυχίας»,  επανειλημμένες διαβεβαιώσεις ενός βλαβερού και ουτοπικού χαρακτήρα ισότητας: αυτή είναι η μήτρα των συναινετικά συμφωνημένων «ελευθεριών».   Αυτές είναι οι ελευθερίες που τα δύο αποκαλούμενα κυβερνητικά κόμματα λίγο πολύ  σιωπηρά  δεσμεύονται να τις εγγυώνται εις το διηνεκές. 

Η εξέλιξη του καπιταλισμού μπορεί να προκαλέσει κάποιες αβεβαιότητες ως προς την αξία της κοινοβουλευτικής συναίνεσης  και  συνεπώς ως προς τη συμφωνημένη εμπιστοσύνη –κατά τη διάρκεια της εκλογικής τελετουργίας—στα «μεγάλα», συντηρητικά ή ρεφορμιστικά, κόμματα.  Αυτό κυρίως ισχύει για τη μικροαστική τάξη,  η κοινωνική θέση της οποίας απειλείται,  ή στις  εργατικές περιοχές που ρημάζουν με την αποβιομηχάνιση.  Το βλέπουμε στη Δύση, όπου μπορούμε να διαπιστώσουμε μια μορφή παρακμής  μπροστά στην ανερχόμενη δύναμη των ασιατικών χωρών.  Αυτή η υποκειμενική κρίση ευνοεί σήμερα, αναμφίβολα,  τους φιλοφασιστικούς, εθνικιστικούς, θρησκευτικούς, ισλαμοφοβικούς και πολεμοχαρείς προσανατολισμούς, γιατί ο φόβος είναι κακός σύμβουλος και αυτές οι χτυπημένες από την κρίση υποκειμενικότητες  νιώθουν τον πειρασμό να πιαστούν από τους περί ταυτοτήτων  μύθους.  Πάνω απ’ όλα, γιατί  η κομμουνιστική υπόθεση έχει εξασθενήσει τρομερά λόγω της ιστορικής αποτυχίας όλων των πρώτων, κρατικών εκδοχών της  -- κυρίως της ΕΣΣΔ και της Λαϊκής Δημοκρατίας της Κίνας. 

Η συνέπεια αυτής της αποτυχίας είναι αυταπόδεικτη: μεγάλο μέρος της νεολαίας, των στερημένων, των εγκαταλελειμμένων εργατών  και του νομαδικού προλεταριάτου των δικών μας προαστίων έχει πεισθεί ότι η μόνη εναλλακτική  στην κοινοβουλευτική συναίνεση είναι η φασιστική πολιτική των χολωμένων ταυτοτήτων, του ρατσισμού και του εθνικισμού.

Κομμουνισμός, η απελευθέρωση της ανθρωπότητας

Εάν θέλουμε να εναντιωθούμε σ’ αυτή την τροπή των πραγμάτων,  μόνο ένας δρόμος είναι ανοικτός:  να επανεφεύρουμε τον κομμουνισμό.  Αυτή  η πολύ απονομιμοποιημένη λέξη πρέπει να υιοθετηθεί ξανά , να  καθαρθεί, να αναδημιουργηθεί.  Προοιωνίζεται –όπως επί δύο σχεδόν αιώνες , με ένα μεγάλο όραμα που ενισχύεται  από την  πραγματικότητα— την απελευθέρωση της ανθρωπότητας.  Ελάχιστες δεκαετίες πρωτόγνωρων προσπαθειών — βίαιων, γιατί περικυκλώθηκαν και δέχτηκαν  βάναυσες επιθέσεις, και τελικά καταδικάστηκαν στην ήττα--  δεν μπορούν να πείσουν τους καλόπιστους  ότι είναι αρκετές για να εγκαταλειφθεί αυτή η προοπτική, αναγκάζοντάς μας να εγκαταλείψουμε την πραγματοποίησή της δια παντός.  

Διαβάστε περισσότερα...

«Σήμερα δεν είναι Κυριακή της Ανάστασης. Παραμένει Μεγάλη Παρασκευή»

Σχέδιο Β – 16.4.2016

Η Κυριακή της Λαμπρής είναι μια σημαντική μέρα για τους θρησκευόμενους συμπατριώτες μας. Είναι όμως και μια συμβολική μέρα για όλους, και για όσους δεν ασπάζονται καμία θρησκεία. Έτσι κι αλλιώς στο βάθος των τελετών και των ύμνων αυτών των ημερών βρίσκονται αρχέγονα έθιμα του λαού μας, από την εποχή της ορφικής λατρείας και των διονυσιακών τελετών.

Διαβάστε περισσότερα...

Άρθρο των Θεοδοσίου, Λαπαβίτσα, Μαριόλη, Σπαπέρδα : "Οικονομική πολιτική για την Ελλάδα".

Γ. Θεοδοσίου, Κ. Λαπαβίτσας, Θ. Μαριόλης, Σ. Σκαπέρδας

Δημοσιεύθηκε στην Καθημερινή, 9 Απριλίου 2017

Τρεις πανεπιστημιακοί οικονομολόγοι στην Καθημερινή της 26ης Μαρτίου απάντησαν σε άρθρο μας της 26ης Φεβρουαρίου χαρακτηρίζοντάς το «επικίνδυνες δραχμικές φαντασιώσεις». Δυστυχώς δεν είχαν τίποτε καινούργιο να πουν, ούτε πρόσφεραν κάποια πρόταση διεξόδου από τη βαθιά κρίση.

Διαβάστε περισσότερα...

Ο αλυσοδεμένος ελέφαντας

Του Χόρχε Μπουκάϊ

.... Όταν ήμουν μικρός μου άρεσε πολύ το τσίρκο, και στο τσίρκο μου άρεσαν πιο πολύ τα ζώα. Μου έκανε τρομερή εντύπωση ο ελέφαντας που, όπως έμαθα αργότερα, είναι το αγαπημένο ζώο όλων των παιδιών. Στην παράσταση, το θεόρατο ζώο έκανε επίδειξη του τεράστιου βάρους του, του όγκου και της δύναμής του…

Διαβάστε περισσότερα...

Ελευθερία ή Θάνατος - Πέντε επαναστατικά τραγούδια της Κρήτης

Ελευθερία ή Θάνατος

Πέντε επαναστατικά τραγούδια της Κρήτης

Ι

«Γεύγεσαι, γιε μου, γεύγεσαι, χαροκοπάς και πίνεις
κι οι Τούρκοι σε κυκλώνουνε, μη ντροπιαστείς, υγιέ μου».
«Πρόβαλε, μάνα μου, να ιδείς πόσες χιλιάδες είναι,
κι αν είναι δυο να γεύγομαι, κι αν είναι τρεις να πίνω
κι αν είναι περισσότεροι να βάλω τ’ άρματά μου!
Και τότες, μάνα μου, θα ιδείς πώς πολεμά ο γιος σου,
πώς τη σκοτώνουν τη ν-Τουρκιά!»

Διαβάστε περισσότερα...

Γιεβγκένι Χαλντέι, Ο φωτογράφος της Νίκης

Της Μαρίνας Παπαδημητρίου

«Πέρασε πολύς καιρός από εκείνη τη μέρα, την πρώτη μέρα του Μεγάλου Πατριωτικού πολέμου. Συνήθως ρωτάμε ο ένας τον άλλον, πώς άρχισε για σένα ο πόλεμος,πού βρισκόσουν,πώς έμαθες για τον πόλεμο…

Στις 21 του Ιούνη του 1941 στο χωριό Ταρχανι, στην περιφέρεια της Πένζα, μαζεύτηκε πολύς κόσμος για τις εκδηλώσεις για τα 100 χρόνια από το θάνατο του Μιχαήλ Λέρμοντοφ. Θυμάμαι πως φωτογράφιζα μία λογοτεχνική συζήτηση στις όχθες της γραφικής λίμνης και ένα δεκατριάχρονο αγόρι διάβαζε το ποίημα «Μποροντινό»

Διαβάστε περισσότερα...

Α. Αλαβάνος: «Εκτός από τη δραχμή χρειάζεται και η ποίηση;»

«Νεών ποίησιν» αναφέρει ο Θουκυδίδης (Γ, 2) εννοώντας την κατασκευή πλοίων, συγκεκριμένα από τους Λέσβιους όταν αποστάτησαν από την Αθηναϊκή Συμμαχία. «Έτερον δ’ εστί ποίησις και πράξις», γράφει ο Αριστοτέλης (Ηθικά Νικομάχεια, ΣΤ, 4,2), άλλο η δημιουργία κι άλλο η πρακτική, και στην «ποίησιν» ως παράδειγμα δίνει την «οικοδομικήν», αρχιτεκτονική θα λέγαμε σήμερα. Η ποίηση, λοιπόν, με την αρχική διευρυμένη σημασία της δημιουργίας, σε διάκριση με τη σημερινή εξειδικευμένη για τον λόγο με μέτρο ή ρίμα ή ελεύθερο συνειρμό.

Διαβάστε περισσότερα...

Ορχήστρες χωρίς μαέστρο: είναι εφικτή μια κατανεμημένη και συναινετική ηγεσία;

 του Νικολό Μπελλάνκα*

Μετάφραση Μουρατίδης Γιώργος

Η Spira Mirabilis, ιδρύθηκε το 2007, αποτελείται από νέους μουσικούς από διάφορες χώρες και πρόκειται για μια ορχήστρα κλασικής μουσικής χωρίς διευθυντή. Οι συναυλίες προετοιμάζονται μέσα από διάλογο και πρόβες κάθε είδους έως ότου οι μουσικοί να  είναι σε θέση  να συγχρονίζονται μόνοι τους. Η «θαυμαστή σπείρα», από την οποία πήρε το όνομά της η ορχήστρα είναι ένα γεωμετρικό σχήμα, σχεδιασμένη σε οποιοδήποτε μέγεθος, όταν προστίθεται η μία πάνω στην άλλη επικαλύπτονται απόλυτα γιατί το κάθε μέρος της έχει το ίδιο σχήμα του όλου. Με τον ίδιο τρόπο, η ορχήστρα μπορεί να περάσει, χωρίς να αλλάζει η λειτουργία της, από τα λίγα μέλη που απαιτούνται για τη μουσική δωματίου μέχρι τους 123 μουσικούς που συμμετέχουν στην εκτέλεση της 9ης Συμφωνίας του Μπετόβεν. Ενώ οι παραδοσιακές ορχήστρες, με επιχειρηματική λογική, δίνουν το μεγαλύτερο δυνατό αριθμό συναυλιών με τις ελάχιστες δυνατές πρόβες αναγκάζοντας τα μέλη τους σε μια καριέρα ρουτίνας, αντιθέτως η Spira Mirabilis προτρέπει τους μουσικούς να γνωρίζουν το σύνολο της παρτιτούρας κι όχι μόνο το μέρος που αφορά στο μουσικό τους όργανο, ακούγοντας ο ένας τον άλλο, συμμετέχοντας έτσι δημιουργικά στην αναζήτηση μιας ερμηνευτικής συμφωνίας και στην οργάνωση συναυλιών σε χώρους λιγότερο βαλτωμένους, πλησιάζοντας και μετρώντας τις αντιδράσεις από ενα κοινό πιο ευρύ και όχι απαραίτητα έμπειρο. [1].

Διαβάστε περισσότερα...
Συνδρομή σε αυτήν την τροφοδοσία RSS

Επικοινωνήστε με το Σχέδιο β'

Σολωμού 13, Εξάρχεια, 2ος όροφος (5μμ - 10μμ)

info@sxedio-b.gr

2108224344

© 2013 Σχέδιο Β'