Παιδεία Μέρος (II): Η Παιδεία της Καρδιάς μας και των Θυσιών μας. Του Γιάννη Περάκη

Παιδεία Μέρος (II): Η Παιδεία της Καρδιάς μας και των Θυσιών μας

 

Επαναλαμβάνοντας ότι η βασική αρχή και η βάση μιας οποισδήποτε σοβαρής συζήτησης για την εκπαίδευση, ως την ποιότητά της, την αυτονομία της και την προσβασιμότητά της αποτελεί το θέμα της χρηματοδότησης της απο τον κρατικό προυπολογισμό.

Η μείωση της χρηματοδότησης στο διάστημα των μνημονίων (2010-2018) είχε ως αποτέλεσμα την κατάργηση και την «συγχώνευση» νηπιαγωγείων δημοτικών, γυμνασίων, ΤΕΙ και πανεπιστημίων. Χαρακτηριστικά παραδείγματα «εξορθολογισμού» το 2011 σημειώνονται παρακάτω:

Η Υπάρχουσα Κατάσταση-Εξερευνώντας «τα Ερείπια της Ολύνθου»

Α) Πρωτοβάθμια και δευτεροβάθμια εκπαίδευση-Περίοδος 2011-2016

Άλλαξει ριζικά ο «χάρτης» της Εκπαίδευσης. Μονοθέσια διθέσια και τριθέσια σχολεία έκλεισαν ενώ συγχωνεύσεις έγιναν σε λυκειακές τάξεις αλλά και σε σχολικές μονάδες που λειτουργούν στην ίδιο χώρο. Το ποσοστό των σχολείων που έβάλαν «λουκέτο» οι ομοσπονδίες των δασκάλων και των καθηγητών το ανεβάζουν στο 30% των σχολείων που λειτουργούν πανελλαδικά. Βέβαια, από τη διαδικασία αυτή εξαίρεση αποτελούν οι απομακρυσμένες, ορεινές και νησιωτικές περιοχές της χώρας. Τι γίνεται όμως στις Περιφέρειες της χώρας;

Πίνακας 1- Καταργήσεις & Συγχώνευσεις στη Πρωτοβάθμια και Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση απο το 2011
Α/Α Περιφέρεια Σχολεία Χιλιομ. Απόσταση
1 Νομός Χαλκιδικής (Θεσσαλονίκη) Νηπιαγωγεία-1ο & 2ο-Τριγλίας-Πετραλώνων -
2 Πειριφερειακή Διεύθυνση Ηπείρου Δημοτικό-Κόντσικας με το Δημοτικό Μαρμάρων 4 Χιλιόμετρα
3 Πειριφερειακή Διεύθυνση Ηπείρου Δημοτικό-Βαιλικής με το Δημοτικό Λογγάδων 4 Χιλιόμετρα
4 Δευτεροβάθμια Εκαπαίδευση Ν. Ιωαννίνων Γυμνάσιο-Λογγάδων με Κουστελιού 8 Χιλιόμετρα
5 Δευτεροβάθμια Εκαπαίδευση Ν. Ιωαννίνων Γυμνάσιο-Παναγιάς με Φιλιππιάδας 10 Χιλιόμετρα
6 Δευτεροβάθμια Εκαπαίδευση Ν. Αρτας Γυμνάσιο-Αστροχωρίου με Ανω Καλεντίνης 10 Χιλιόμετρα
7 Πειριφερειακή Διεύθυνση Πελιοποννήσου (Ν. Αργολίδας) Δημοτικό-Μάνεση με το Δημοτικό Αγ. Τριάδας 3 Χιλιόμετρα
8 Πειριφερειακή Διεύθυνση Πελιοποννήσου (Ν. Αργολίδας) Δημοτικό-Προσύμνης με το Δημοτικό Ινάχου 4 Χιλιόμετρα
9 Πειριφερειακή Διεύθυνση Πελιοποννήσου (Ν. Αργολίδας) Γυμνάσιο-Αγ. Δημητρίου με Λυγουριού 7 Χιλιόμετρα
10 Πειριφερειακή Διεύθυνση Ν. Κορινθίας Συγχώνευση 6ου και 9ου Δημοτικών-Κορίνθου 8 Χιλιόμετρα
11 Πειριφερειακή Διεύθυνση Ν. Κορινθίας Συγχώνευση Γυμνασίου Περαχώρας με αυτό του Λουτρακίου 10 Χιλιόμετρα
12 Πειριφερειακή Διεύθυνση Ν. Κορινθίας Συγχώνευση Γυμνασίου Παναριτίου με αυτό του 2ου Ξυλοκάστρου 20 Χιλιόμετρα
13 Πειριφερειακή Διεύθυνση Ν. Κορινθίας Συγχώνευση Επαγγελματικού Λυκείου με αυτό του Κιάτου 15 Χιλιόμετρα
14 Πειριφερειακή Διεύθυνση Κρήτης (Χανιά) Συγχώνευση Δημοτικού-Σφηναρίου με αυτό του Πλατάνου -
15 Πειριφερειακή Διεύθυνση Κρήτης (Χανιά) Συγχώνευση Δημοτικού-Καληδονίου με αυτό του Κολυμβαρίου -
16 Πειριφερειακή Διεύθυνση Κρήτης (Χανιά) Συγχώνευση Δημοτικού-Καλασθενών με αυτό του Κισσάμου -
17 Πειριφερειακή Διεύθυνση Κρήτης (Ηράκλειο) Κατάργηση Νηπιαγωγείο-Λαρανίου -
18 Πειριφερειακή Διεύθυνση Κρήτης (Ηράκλειο) Κατάργηση Δημοτικό-Πλώρας -
19 Πειριφερειακή Διεύθυνση Κρήτης (Ηράκλειο) Κατάργηση Δημοτικό-Πρεβελιανών -
20 Πειριφερειακή Διεύθυνση Κρήτης (Ηράκλειο) Κατάργηση Δημοτικό-Πυργού -
21 Πειριφερειακή Διεύθυνση Κρήτης (Ηράκλειο) Κατάργηση Δημοτικό-Κυπαρίσσου -
22 Πειριφερειακή Διεύθυνση Κρήτης (Ηράκλειο) Κατάργηση Δημοτικό-Τουρλωτής -
23 Πειριφερειακή Διεύθυνση Κρήτης (Ηράκλειο) Κατάργηση Δημοτικό-Λιμνών -
24 Πειριφερειακή Διεύθυνση Κρήτης (Ηράκλειο) Κατάργηση Νηπιαγωγείο-Καβουσίου -

Για να μην «αδικήσουμε» όμως την κυβέρνηση της «πρώτης φοράς αριστεράς»:

Πίνακας 2- Σχολική χρονιά 2017-2018:
Σχολεία Κατάργηση Συγχώνευση Υποβίβαση Προάγονται Ιδρύονται
Δημοτικά 14 11 43 69 11
Νηπιαγωγεία 29 59 168 118 6
Σχολική χρονιά 2018-2019:
Δημοτικά 12 11 168 118 6
Νηπιαγωγεία 15 59 43 69 11
Σύνολο 70 Καταργήσεις 140 Συγχωνεύσεις 422 Υποβιβάσεις 374 Προαγωγές 34 Ιδρύσεις

Β) Τριτοβάθμια εκπαίδευση

Από τον…. τσελεμεντέ του Μνημονίου. Δραστικά μέτρα με σκοπό την ευρύτερη δυνατή εξοικονόμηση πόρων.«Επιχείρηση-σκούπα. Το μοντέλο που προωθείται πάντως είναι:

Ενοποίηση των ιδρυμάτων μιας περιφέρειας, όσα κι αν είναι αυτά, είτε πρόκειται για πανεπιστήμια είτε για ΤΕΙ.Επιδίωξη, να δημιουργηθούν λιγότερα από δέκα πανεπιστήμια σε όλη τη χώρα, με βασικές μονάδες στις Περιφέρειες Αττικής, Θεσσαλονίκης, Πελοποννήσου, Ιωαννίνων και Κρήτης.«Δεν μπορεί να έχουμε 25 πανεπιστήμια», είχε δηλώσει, η πρώην υπουργός Παιδείας κ. Α. Διαμαντοπούλου.

Β1) Συγχωνεύσεις Πανεπιστημίων

Συναντήθηκαν στο Παρίσι οι 48 υπουργοί Παιδείας του Ευρωπαϊκού Χώρου Ανώτατης Εκπαίδευσης (ΕΧΑΕ), γιορτάζοντας τα 20 χρόνια από τη Διακήρυξη της Σορβόνης, η οποία κατέληξε ένα χρόνο αργότερα στη γνωστή Διακήρυξη της Μπολόνιας. Διακηρυγμένος στόχος η «εναρμόνιση» των Πανεπιστημίων της Ευρωπαϊκής Ενωσης με τη στρατηγική κατεύθυνση της κερδοφορίας των μονοπωλιακών ομίλων και ο ρόλος της κυβέρνησης σε αυτήν την προσπάθεια είναι πρωταγωνιστικός.

Πίνακας 3- Καταργήσεις και Συγχωνεύσεις στη Τριτοβάθμια Εκπαίδευση
1 Η ΑΣΠΑΙΤΕ συζητά να συγχωνευθεί με το Γεωπονικό Πανεπιστήμιο
2 το Πανεπιστήμιο Δυτικής Αττικής και το Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου.
3 Το ΤΕΙ Ηπείρου απορροφάται από το Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων.
4 Το ΤΕΙ Ηπείρου απορροφάται από το Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων. Ηδη έχει τεθεί σε δημόσια διαβούλευση το Σχέδιο Νόμου.
5 Το TEI Θεσσαλονίκης κάνει συζητήσεις σε καλό κλίμα με το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης!
6 Το ΤΕΙ Ιονίων Νήσων συγχωνεύεται με το Ιόνιο Πανεπιστήμιο.
7 Τα TEI Αν. Μακεδονίας-Θράκης και Κεντρικής Μακεδονίας συζητούν τη συγχώνευση με το Διεθνές Πανεπιστήμιο Ελλάδος. Ηδη ο υπουργός Παιδείας συγκρότησε την Επιτροπή για να εκδώσει την σχετική εισήγηση.
8 Το TEI Πελοποννήσου ήδη έχει προχωρήσει τη συζήτηση με το Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου
9 Το ΤΕΙ Δυτικής Μακεδονίας συγχωνεύεται με το Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας.
10 Τα ΤΕΙ Θεσσαλίας και Στερεάς Ελλάδας συζητούν για τη συγχώνευση με το Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας
11 Το ΕΚΠΑ έχει προτείνει την απορρόφηση των σχολών του πρώην ΤΕΙ Χαλκίδας.
12 Το ΤΕΙ Δυτικής Ελλάδας συζητά με το Πανεπιστήμιο Πάτρας.
13 Τέλος όπως ήδη είναι γνωστό ΤΕΙ Αθήνας με το ΤΕΙ Πειραιά δημιούργησαν το Πανεπιστήμιο Δυτικής Αττικής.
Πανεπιστήμια που δεν συζητούν συγχωνεύσεις με ΤΕΙ
14 Τα Πανεπιστήμια που μέχρι σήμερα δεν έχουν συζητήσεις για την απορρόφηση ΤΕΙ είναι το ΕΜΠ, το Παν. Αιγαίου, το ΟΠΑ,το Πάντειο, το Χαροκόπειο, το Πανεπιστήμιο Πειραιά και η Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών.
15 Το ΔΠΘ έκανε συζητήσεις για τη συγχώνευση με το ΤΕΙ Αν. Μακεδονίας Θράκης

Β2) Φοιτητική Στέγη και Φοιτητικές Εστίες

Ειδικότερα, στη χώρα υπάρχουν μόνο 25 φοιτητικές εστίες που εποπτεύονται από το Εθνικό Ιδρυμα Νεότητας (ΕΙΝ).

Πίνακας 4- Διαθέσιμες Φοιτητικές Εστίες ( Συνολικής Χωρικότητας 6.982 Φοιτητικές Θέσεων και 1.115 Σπουδαστικές)
Πόλη Αθήνα Θεσσαλονίκη Ιωάννινα Πάτρα Κομοτηνή Ξάνθη Ρέθυμνο Κέρκυρα Βόλο Αμαλιάδα Ηράκλειο Καλαμάτα
Αριθμός 8 6 1 2 1 1 1 1 1 1 1 1
Σύνολο Εστιών 25 που εποπτεύονται από το Εθνικό Ιδρυμα Νεότητας (ΕΙΝ)

Μόλις το 9% του συνόλου των φοιτητών που σπουδάζουν μακριά από την οικογενειακή στέγη καλύπτουν οι θέσεις που προσφέρουν οι φοιτητικές εστίες της χώρας. Η ελληνική τριτοβάθμια εκπαίδευση αριθμεί περί τους 350.000 φοιτητές και σπουδαστές. Βέβαια, πολλοί σπουδάζουν στην πόλη τους με αποτέλεσμα το πατρικό σπίτι να δίνει τη λύση, όμως ακόμη κι έτσι το πρόβλημα της φοιτητικής στέγης παραμένει οξύ. Και αυτό διότι οι συνολικές θέσεις για τους φοιτητές «μετανάστες» είναι πολύ λίγες σε σχέση με τις ανάγκες. Περίπου 150.000 είναι όσοι σπουδάζουν σε ΑΕΙ μακριά από το σπίτι τους και οι προσφερόμενες θέσεις στέγασης προσεγγίζουν τις 14.000.

Ο υπουργός Παιδείας Κ. Γαβρόγλου, απαντώντας σε επίκαιρη ερώτηση του βουλευτή του ΚΚΕ Σ. Τάσσου που έκανε λόγο για τραγική κατάσταση στις φοιτητικές εστίες.«Έπειτα από 8 χρόνια, για πρώτη φορά αυξήθηκε ο προϋπολογισμός των πανεπιστημίων κατά 45%. Το «αναγνωρίζουν όλοι» αυτό. Οι ενδείξεις λοιπόν δείχνουν ότι βγαίνουμε από το πολύ δύσκολο οικονομικό πλαίσιο των προηγούμενων ετών και η προτεραιότητά μας είναι να ικανοποιήσουμε τις ανάγκες που υπάρχουν στα πανεπιστήμια και να φέρουμε την κανονικότητα».

Ο Πίνακας-6 μας προσγειώνει απο την «εικονική» κανονικότητα στην πραγματική:

                                            

Πίνακας 5- Η Χρηματοδότηση του Υπουργείου Παιδείας απο το 2009-2019 σε δισ. ευρώ
  2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019
Υπουργ. Παιδείας 7,480 6,739 6,317 5,792 5,275 5,014 5,054 4,864 4,976 5,364 5,527
ΑΕΠ 237,53 226,03 207,03 191,20 180,65 178,66 177,26 176,49 180,22 185,66 192,75
% Δαπανών / ΑΕΠ 3,15% 2,98% 3,05% 3,03% 2,92% 2,81% 2,85% 2,76% 2,76% 2,89% 2,87%

Οι Προτάσεις

Οι κήνσορες της ιδιωτικής εκπαίδευσης στη Ελλάδα έχουν αναγάγει «επιλεκτικά» σε ευαγγέλιο τις προτάσεις του ΟΟΣΑ. «Λησμονούν» όμως τους βασικούς δείκτες των δαπανών για την παιδεία όπως ποσοστό επι των κρατικών δαπανών και του ΑΕΠ. Ο Πίνακας 7 δείχνει το λόγο που «αγνοείται».

ΠΙΝΑΚΑΣ 12: ΔΗΜΟΣΙΕΣ ΔΑΠΑΝΕΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΣΤΙΣ ΧΩΡΕΣ ΤΟΥ ΟΟΣΑ, στοιχεία 2012
ΧΩΡΑ %  ΚΡΑΤΙΚΩΝ ΔΑΠΑΝΩΝ %  ΑΕΠ ΧΩΡΑ %  ΚΡΑΤΙΚΩΝ ΔΑΠΑΝΩΝ %  ΑΕΠ
ΑΥΣΤΡΑΛΙΑ 13,5 4,6 ΜΕΞΙΚΟ 18,4 4,7
ΑΥΣΤΡΙΑ 9,6 5,0 Ν.ΖΗΛΑΝΔΙΑ 18,4 6,1
ΒΕΛΓΙΟ 11,0 5,9 ΝΟΡΒΗΓΙΑ 14,1 7,7
ΓΑΛΛΙΑ 8,8 4,8 ΟΛΛΑΝΔΙΑ 10,8 5,1
ΓΕΡΜΑΝΙΑ 9,8 4,3 ΟΥΓΓΑΡΙΑ 7,5 3,6
ΕΛΒΕΤΙΑ 15,3 4,9 ΠΟΛΩΝΙΑ 10,3 4,3
ΕΣΘΟΝΙΑ 11,2 4,4 ΠΟΡΤΟΓΑΛΙΑ 9,8 4,5
ΙΑΠΩΝΙΑ 8,8 3,7 ΣΛΟΒΑΚΙΑ 9,0 3,5
ΙΡΛΑΝΔΙΑ 14,2 5,7 ΣΛΟΒΕΝΙΑ 9,9 4,7
ΙΣΛΑΝΔΙΑ 14,0 6,4 ΣΟΥΗΔΙΑ 11,7 5,9
ΙΣΠΑΝΙΑ 8,0 3,7 ΤΣΕΧΙΑ 8,9 3,7
ΙΣΡΑΗΛ 12,8 5,2 ΦΙΛΑΝΔΙΑ 11,2 6,1
ΙΤΑΛΙΑ 7,4 3,6 ΧΙΛΗ 16,4 4,0
ΚΑΝΑΔΑΣ 12,0 5,0 ΗΠΑ 11,6 4,8
ΚΟΡΕΑ 14,5 4,8 ΟΟΣΑ (Μέσος Ορος) 11,6 4,8
ΛΟΥΞΕΜΒΟΥΡΓΟ 8,5 3,7 ΕΕ21 (Μέσος Ορος) 10,0 4,6
Μ.ΒΡΕΤΤΑΝΙΑ 11,9 5,4  
Στοιχεία από το «education at a glance, 2015, OECD» Επεξεργασία Θ. Κοτσιφάκης

Τα ερείπια των συγχωνεύσεων στην τριτοβάθμια εκπαίδευση. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελούν οι επιπτώσεις στο Τμήμα Γεωπονίας Φυτικής Παραγωγής και Αγροτικού Περιβάλλοντος του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας.

Το βασικό επιχείρημα εδράζεται στην επιταγή του ΟΟΣΑ για τον εξορθολογισμό της Τριτοβ. Εκπαίδευσης και ειδικότερα την κατάργηση των Τμημάτων ΤΕΙ που παρουσιάζουν τάση προς κοινά προγράμματα με αυτά των ΑΕΙ. Με άλλα λόγια αποσκοπείται η παύση τοποθέτησης φοιτητών σε οποιοδήποτε ακαδημαϊκό πρόγραμμα το οποίο, κατόπιν αντικειμενικής ανάλυσης αναπαράγει ή επιδιώκει να αναπαράγει παρόμοια με τα ήδη υπάρχοντα πανεπιστημιακά προγράμματα. Ωστόσο, το προτεινόμενο σχέδιο συγχώνευσης δεν επιλύει θέματα διασποράς Τμημάτων και αλληλοεπικάλυψης γνωστικών αντικειμένων. Η προχειρότητα και η «επιλεκτική» προσήλωση στις επιταγές του ΟΟΣΑ, οδηγεί σε:

  • Ίδρυση διετούς πανεπιστημιακού προγράμματος σπουδών με παρεμφερή τίτλο (π.χ. Γεωπονία-Αγροτεχνολογία, κλπ.) το οποίο στην ουσία θα παρέχει πρόγραμμα σπουδών ίδιο ή συναφές με αυτό του Τμήματός μας, σε πλήρη αντίθεση με τον ΟΟΣΑ και είναι απορριπτέο.
  • Εξίσωση των Διδασκόντων στα ΤΕΙ με τους Καθηγητές Πανεπιστημίων με συνοπτικές διαδικασίες και ενδιάμεσους σταθμούς (τοποθέτηση στο Γενικό Τμήμα). Μετατροπή με συνοπτικές διαδικασίες των φοιτητών και αποφοίτων των ΤΕΙ σε φοιτητές και απόφοιτους ΑΕΙ.
  • Ίδρυση νέων Τμημάτων χωρίς μελέτη βιωσιμότητας και σκοπιμότητας και την αυθαίρετη ίδρυση νέων Τμημάτων Γεωπονίας χωρίς στόχευση, προσανατολισμό και περιγραφή του αντικειμένου τους, τα οποία κατά τη γνώμη μας θα αποτελέσουν κακέκτυπα του υφιστάμενου Τμήματος, που είναι το αρχαιότερο Τμήμα του Π.Θ. με ιδιαίτερα σημαντικές επιδόσεις αριστείας στο διεθνή επιστημονικό στίβο.

Ο διάλογος και η δημόσια «διαβούλευση» σε όλο τους το μεγαλείο:

Τα μέλη του Τμήματος θεωρούν αντιδημοκρατική, αντιδεοντολογική και αντιακαδημαϊκή τη διαδικασία τόσο κατά το "προπαρασκευαστικό" όσο και , ιδιαίτερα, κατά το τελικό στάδιο λήψης απόφασης, όπου τα μέλη των Σχολών έλαβαν πλημμελή ενημέρωση και δεν εκφράστηκαν στις Συνελεύσεις παρά τις υποσχέσεις για σοβαρή διαβούλευση. Αρκετές φορές τα σχετικά θέματα πληροφορούμασταν από non-papers και τον τύπο ή όπως τελευταία βιαστικά ή και με «δίωρα τελεσίγραφα». Οξύμωρη είναι η έγκριση ίδρυσης νέων Τμημάτων χωρίς να έχει προηγηθεί ο σαφής προσανατολισμός και ο προσδιορισμός του αντικειμένου των σπουδών τους. Δεν τηρήθηκε η επίσημη δέσμευση του πρύτανη στη Συνέλευση της Σχολής Γεωπονικών Επιστημών ότι θα υπάρξει διαβούλευση σε επίπεδο Πανεπιστημιακών Τμημάτων πριν το σχέδιο τεθεί υπό έγκριση στη Σύγκλητο του Πανεπιστημίου. Δεν τηρήθηκε η δέσμευση του πρύτανη ότι στο νομοσχέδιο οπωσδήποτε θα αναφέρονται ρητά οι απαραίτητοι πόροι (χρηματικοί και ανθρώπινου δυναμικού) για την υλοποίηση ενός τέτοιου απαιτητικού εγχειρήματος, ώστε να εξασφαλιστεί η ομαλή του πορεία, αλλά αορίστως γίνεται αναφορά στην ανάγκη χρηματοδότησής του.

«Οι δικοί τους άνθρωποι». Το τμήμα ΓΦΠΑΠ εκφράζει εντονότατη δυσαρέσκεια και διαφωνία σε σχέση με την εκπροσώπησή του στην έκτακτη Σύγκλητο της 05/07/2018, όπου ο κοσμήτορας της Σχολής Γεωπονικών Επιστημών διατύπωσε προσωπικές απόψεις που βρίσκονται σε πλήρη διαφωνία με το προηγούμενο ομόφωνο ψήφισμα της Σχολής (1/2/2018), το οποίο είχε και ο ίδιος προσυπογράψει.

Το αίτημα για 15% για την παιδεία επανέρχεται δριμύτερο σήμερα, αλλά ανεφάρμοστο όσο μας καταδυναστεύουν τα μνημόνια. Η απαγκίστρωση μας απο τα μνημόνια είναι η μόνη εφικτή διέξοδος για την αύξηση της χρηματοδότησης της παιδείας με κύρια αιτήματα:

  • Να αναπληρωθούν οι μεγάλες ελλείψεις που υπάρχουν σε μόνιμο εκπαιδευτικό-διοικητικό προσωπικό. Χαρακτηριστικά για τις ελλείψεις είναι πως μέχρι σήμερα η Πολυτεχνική Σχολή Κοζάνης, με 3 τμήματα, έχει μόλις 22 μέλη Διδακτικό-Ερευνητικό Προσωπικό (Δ.Ε.Π.). Αν αναλογιστεί κανείς τις ανάγκες που θα δημιουργηθούν για προσωπικό μετά τα δημιουργία 25+ τμημάτων θα δημιουργηθεί μια εκρηκτική κατάσταση για τους φοιτητές και το προσωπικό.
  • Αμεση κάλυψη βασικών αναγκαίων υποδομών όπως οι εστίες. Να διατηρηθούν τα εισοδηματικά κριτήρια για την σίτιση όπου στο Πανεπιστήμιο δικαιούνται δωρεάν σίτιση. Χαρακτηριστικό είναι πως στα σχέδια της νέας Πανεπιστημιούπολης που χτίζεται στην Κοζάνη δεν προβλέπονται καν εστίες. Θα συνεχίσουν οι φοιτητές-σπουδαστές να πληρώνουν τη μετακίνησή τους για να παρακολουθήσουν τα μαθήματά τους.
  • Θα δημιουργηθούν απόφοιτοι πολλών «ταχυτήτων». Όχι μόνο δεν αναιρείται η κατηγοριοποίηση των αποφοίτων, αντίθετα διευρύνεται με την ίδρυση 2χρονων προγραμμάτων σπουδών, για να πέφτουν τα δικαιώματα όλων προς τα κάτω. Διαρκώς αποσυνδέεται το πτυχίο από το επάγγελμα. Χαρακτηριστικότερο παράδειγμα είναι αυτό των μηχανικών αφού με την συγχώνευση θα υπάρχουν οι μηχανικοί απόφοιτοι επιπέδου master και επιπέδου bachelor.
  • Διατηρείται η υπάρχουσα κατεύθυνση της υποβάθμισης και ευελιξίας των σπουδών για την προετοιμασία του αυριανού φτηνού και ευέλικτου εργαζόμενου.
  • Κατάργηση της λειτουργίας των Ιδρυμάτων με επιχειρηματικά κριτήρια που αντιμετωπίζει τη γνώση σαν εμπόρευμα και τους φοιτητές ως «πελάτες» που αγοράζουν από τον «τιμοκατάλογο» των μεταπτυχιακών.
  • Χαρακτηριστικά είναι και τα κριτήρια με τα οποία αξιολογούνται τα Ιδρύματα. Δεν αξιολογούνται για το κατά πόσο παρέχουν φοιτητική μέριμνα ώστε να μπορούν οι φοιτητές να σπουδάσουν απρόσκοπτα. Δεν αξιολογούνται για το αν παρέχουν ολοκληρωμένη επιστημονική μόρφωση. Αντιθέτως, θετική αξιολόγηση παίρνουν τα “ανταγωνιστικά” Ιδρύματα που έχουν χαμηλό «κόστος» ανά φοιτητή και που συνεργάζονται με επιχειρήσεις όσα παρέχουν περισσότερες “δεξιότητες” κλπ.

Στην περίοδο 2009-2014, μειώθηκαν κατά 35.5% οι δαπάνες στο χώρο της εκπαίδευσης, ενώ στην περίοδο 2013-2016 προβλέπεται πρόσθετη μείωση της τάξης του 14%. «Οι δαπάνες για την Παιδεία μέσα σε επτά χρόνια υπολογίζεται ότι θα μειωθούν κατά 49.5%. Αποτέλεσμα αυτού ήταν να συγχωνευτούν πάνω από 2.000 σχολεία.

Όσον αφορά τους εκπαιδευτικούς, στην ίδια περίοδο έλαβαν χώρα οι ακόλουθες εξελίξεις:
Μειώθηκε ο αριθμός τους κατά 30%, Κατάργηση διάφορων ειδικοτήτων, Μείωση της τάξης του 87% στις προσλήψεις αναπληρωτών, Μείωση των αποδοχών κατά 45%, Ελαστικοποίηση των εργασιακών σχέσεων, Αύξηση του διδακτικού ωραρίου και των ορίων ηλικίας των εκπαιδευτικών. Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί το γεγονός ότι κατά την τελευταία πενταετία αυξήθηκε ο αριθμός των μαθητών που δεν πηγαίνουν στο σχολείο κατά 11.4%. Παράλληλα, σε επίπεδο διοικητικό-επιστημονικό καταργήθηκαν 50 εκπαιδευτικοί οργανισμοί, ανάμεσα στους οποίους ο Οργανισμός Σχολικών Κτιρίων και ο Οργανισμός Έκδοσης Διδακτικών Βιβλίων, μεταφέροντας μέρος των δραστηριοτήτων τους σε ιδιωτικούς οργανισμούς.

Οι συγχωνεύσεις των Πανεπιστημίων, ΤΕΙ και Σχολείων και η συγκέντρωσή τους στις μεγάλες πόλεις έχουν και άλλες παρενέργεις. Τα μικρά χωριά και οι κωμοπόλεις της υπαίθρου εγκαταλείπονται και ερημώνουν, με αποτέλεσμα την αύξηση κατ’ αρχήν της σπουδαστικής αστυφιλίας, γενικότερα δε της αστυφιλίας, αλλά και την εγκατάλειψη των χωριών και των μικρών κωμοπόλεων της Ελληνικής υπαίθρου. Το κλείσιμο των εκπαιδευτικών δρυμάτων στερούν απο την επαρχία την νεανικότητα και το άρωμα των παιδιών.

Αντί να υπάρξει στήριξη της επαρχίας έρχονται οι αθεόφοβοι και δίνουν την χαριστική βολή.

Θα τους το επιτρέψουμε;

Γιάννης Περάκης

Οικονομολόγος

Πηγές:

Μ. Παπαματθαίου 24/01/2011

Alfavita 23.05.2018

http://www.alphafm.gr/archives/19430

Νίκος Παπαλεξίου: Επίκ. Καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Αιγαίου και μέλος της Διοικ. Επιτροπής της ΠΟΣΔΕΠ

Capital.gr:21/07/2018

Απόστολος Λακάσας

Από neolaia.grTeam-06/05/2018

Φοιτητικά Νέα/Foititikanea.gr 

Έντυπη Καθημερινή

Ψήφισμα του τμήματος γεωπονίας & φυτικής παραγωγής. «Γιατί διαφωνούμε με τη συγχώνευση»-12/07/2018. ΚΚΕ: Για τις εξελίξεις και τα σχέδια συγχώνευσης του Πανεπιστημίου και του ΤΕΙ Δυτικής Μακεδονία

Διαβάστε περισσότερα...

Πτυχές της παιδείας στην παραγωγική ανασυγκρότηση

Του Γιάννη Περάκη

  • Θέσεις για την παιδεία

1. Δημόσια, δωρεάν, δημοκρατική, μαζική εκπαίδευση και ποιοτικά αναβαθμισμένη, υψηλού επιπέδου εκπαίδευση.

2. Αποτελεί καθολικό ανθρώπινο δικαίωμα και κοινωνικό αγαθό. Είναι υποχρέωση της πολιτείας να παρέχει δωρεάν ποιοτική εκπαίδευση ισότιμα σε όλους, με στόχο την ολόπλευρη ανάπτυξη της προσωπικότητας.

Διαβάστε περισσότερα...

50 πρυτάνεις ΑΕΙ των ΗΠΑ ενάντια στο διάταγμα Τραμπ

ΑΠΟΤΟΝEW YORK REVIEW OF BOOKS

Αγαπητέ Πρόεδρε Τραμπ:

Σας γράφουμε ως Πρυτάνεις των σπουδαιότερων αμερικάνικων πανεπιστημίων και κολεγίων για να σας καλέσουμε να επανορθώσατε ή να ανακαλέσετε το πρόσφατο διάταγμά σας που κλείνει τα σύνορα της χώρας σε μετανάστες και άλλους από επτά χώρες με μουσουλμανική πλειοψηφία και σε πρόσφυγες από όλο τον κόσμο. Εάν παραμείνει , το διάταγμα απειλεί και την αμερικάνικη ανώτατη εκπαίδευση και τις καθοριστικές αρχές της χώρας μας.

Διαβάστε περισσότερα...

17 σχολεία έκλεισαν στο Εδιμβούργο εξαιτίας προβλημάτων ασφαλείας

Tης Βαγγελιώς Σωτηροπούλου


Μετά από μια δυνατή καταιγίδα, στο Εδιμβούργο κάποια σχολεία παρουσίασαν πολύ σοβαρές ζημιές. Στις 9/4/2016 οι αρχές της πόλης έκριναν ότι η συνέχιση της λειτουργίας τους χωρίς να ολοκληρωθούν οι απαραίτητοι έλεγχοι και επισκευές είναι επικίνδυνη*1 .

Όλα τα σχολεία που παρουσίασαν προβλήματα επικινδυνότητας δεν ήταν ούτε παλιά, ούτε διαπιστώθηκε πλημμελής συντήρηση. Το κοινό χαρακτηριστικό αυτών των σχολείων ήταν ότι κατασκευάστηκαν μέσα από συμβάσεις τύπου PPP : Puplic - Private Partnership  

Διαβάστε περισσότερα...

Εθνικός διάλογος για την παιδεία : Να πέσουν οι μάσκες

Του Γιάννη Ανδρουλιδάκη*

            Πριν από λίγες μέρες ο υπουργός Παιδείας κ. Φίλης εξήγγειλε εθνικό διάλογο για την παιδεία. Αυτό βέβαια καθόλου δεν παραξενεύει. Το αντίθετο θα ήταν έκπληξη. Δε θυμάμαι τα τελευταία χρόνια πόσοι υπουργοί, από τους πολλούς που πέρασαν, έχουν κάνει το ίδιο και ποιοι άλλοι προχώρησαν, τάχα μου, σε μεταρρυθμίσεις. Το ενδιαφέρον στην συγκεκριμένη περίπτωση βρίσκεται, επιπλέον, στη συγκυρία.

Διαβάστε περισσότερα...

Ο αυταρχισμός δεν ταιριάζει στην εκπαίδευση

Του Γιάννη Ανδρουλιδάκη  *

«Πού τελειώνει ο κατήφορος του αυταρχισμού;», αναρωτήθηκε προχθές συνάδελφός μου διαβάζοντας την τελευταία εγκύκλιο του υπουργού Παιδείας κ. Αρβανιτόπουλου η οποία υποχρεώνει τους εκπαιδευτικούς να συμμετάσχουν σε επιτροπές αυτοαξιολόγησης παρ' ότι διαφωνούν. Μια πράξη που θυμίζει άλλες, σκοτεινές, εποχές.

Διαβάστε περισσότερα...

Απαράδεκτη δίωξη εκπαιδευτικού για αναξιοπρεπή και ανάρμοστη συμπεριφορά

Ανακοίνωση του Συλλόγου Εκπαιδευτικών Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης "Γιάννης Ρίτσος", Μολάοι Λακωνίας, 2/12/2013
Μετά την απαράδεκτη δίωξη της Προέδρου του Συλλόγου μας, κας Παπαδοπούλου Ελισάβετ, με την ασαφή και γενικόλογη κατηγορία της αναξιοπρεπούς συμπεριφοράς εντός ή εκτός υπηρεσίας, το ΔΣ του Συλλόγου Εκπ/κων Α/θμιας Εκπαίδευσης Γ. Ρίτσος θέτει ορισμένα ερωτήματα:
·        Είναι άραγε αναξιοπρεπής συμπεριφορά η Πρόεδρός μας αλλά και Αιρετή εκπρόσωπος των Εκπαιδευτικών στο Π.Υ.Σ.Π.Ε. Λακωνίας να ασχολείται καθημερινά και να προσπαθεί να αναδείξει αλλά και να  επιλύσει τα προβλήματα που ανακύπτουν με γνώμονα πάντα το συμφέρον μαθητών, γονιών και εκπαιδευτικών;
Διαβάστε περισσότερα...

ΣΧΕΔΙΟ Β’. Η απεργία των διοικητικών των Πανεπιστημίων. Αγώνας για την υπεράσπιση των εργασιακών δικαιωμάτων και της Δημόσιας Εκπαίδευσης

  • «Το Πανεπιστήμιο πρέπει να υπερασπίσει το έργο του ως μια δυναμική δημόσια δημοκρατική σφαίρα, επειδή είναι από τους χώρους που επιτρέπει στους νέους να μάθουν τη δύναμη της αμφισβήτησης της εξουσίας… να εντοπίσουν τις αντιδημοκρατικές τάσεις που ωθούν τον κόσμο προς τις αυξανόμενες μορφές εκμετάλλευσης και κοινωνικού αποκλεισμού. Τα πανεπιστήμια έχουν γίνει επικίνδυνα όχι μόνο επειδή είναι από τα ελάχιστα μέρη όπου η διαφωνία εκφράζεται, η εξουσία αμφισβητείται και τα δημοκρατικά ιδανικά λαμβάνονται σοβαρά υπόψη, αλλά και επειδή απειλούν την πρωτοκαθεδρία του φονταμενταλισμού της αγοράς.» (Ο Ηentry Giroux,καθηγητής της εκπαίδευσης στην Αμερική και Καναδά, σε συνέντευξη στην Ελευθεροτυπία (18.2.2007) . 
Διαβάστε περισσότερα...

Αυτά, όμως, τι θα μας πουν; Επιστολή του Κωστή Μηλολιδάκη, αν.καθηγητή στο Τμήμα Μαθηματικών του ΕΚΠΑ

Ας υποθέσουμε ότι μεθαύριο ανοίγει η πρόσβαση στα κτίρια, ότι τα ΔΕΠ δεν απεργούν, ότι οι φοιτητές δεν κάνουν κατάληψη, και από Τρίτη αρχίζουν μαθήματα. Θα κάνω μια πρόχειρη απόπειρα να φανταστώ το περιβάλλον στο οποίο θα διεξάγονται τα μαθήματα αυτά.

Θα πιάσω τις σχολές ΣΘΕ και Φιλοσοφική χωριστά.

Διαβάστε περισσότερα...

"Γιατί τα σχολεία δε μορφώνουν", ομιλία του "δασκάλου της χρονιάς John Taylor Gatto

Όταν το 1990, για δεύτερη συνεχόμενη χρονιά, απονεμήθηκε στον John Taylor Gatto ο τίτλος του «Δασκάλου της Χρονιάς της Νέας Υόρκης» στην ομιλία αποδοχής του τίτλου που εκφώνησε, δεν αρκέστηκε σε απλές ευχαριστίες, αλλά εξαπέλυσε ένα δριμύ κατηγορώ στην συμβατική λογική που διέπει την εκπαίδευση. Μίλησε για το ρόλο που πρέπει να διαδραματίζει η εκπαίδευση για το άτομο, την οικογένεια και την κοινωνία στην σύγχρονη εποχή. Δεν απευθύνθηκε μόνο στη Νέα Υόρκη και τους μαθητές του.

Τα λόγια του εκφράζουν και τις ανησυχίες των εκπαιδευτικών και των γονιών όπου και αν βρίσκονται. Τα προβλήματα που αντιμετωπίζουμε στη μόρφωση και την δημιουργική απασχόληση των παιδιών μας είναι σοβαρά και πολύπλοκα και δεν αποτελούν αποκλειστική ευθύνη των σχολείων. Κι όμως τα σχολεία μπορούν να δημιουργήσουν τις κατάλληλες συνθήκες για την διαμόρφωση της κοινωνίας και του κόσμου που ονειρευόμαστε. Έτσι έχουμε την ευχαρίστηση να δημοσιεύσουμε αυτή την φλογερή ομιλία ενός από τους πιο ένθερμους οπαδούς της εκπαιδευτικής μεταρρύθμισης.

Η ομιλία του  John Taylor Gatto

Αποδέχομαι αυτό το βραβείο για λογαριασμό όλων των καλών δασκάλων που έχω γνωρίσει όλα αυτά τα χρόνια. Όλων των δασκάλων που πάσχισαν να οικοδομήσουν σχέσεις με τους μαθητές τους. Σχέσεις βασισμένες στην τιμή. Άνδρες και γυναίκες που δεν ήταν ποτέ εφησυχασμένοι, που πάντοτε, στην αδιάκοπη προσπάθεια τους να προσδιορίσουν και να επαναπροσδιορίσουν την σημασία της λέξης «Παιδεία» έθεταν ερωτήματα. Ο «Δάσκαλος της Χρονιάς» δεν είναι ο καλύτερος δάσκαλος. Οι καλοί δάσκαλοι είναι πολύ χαμηλών τόνων για να γίνουν εύκολα αντιληπτοί. Ο «Δάσκαλος της Χρονιάς» όμως, είναι ένας σημαιοφόρος, ένα σύμβολο γι' αυτούς τους αφανείς ήρωες που πρόθυμα αφιερώνουν τη ζωή τους στα παιδιά. Η διάκριση αυτή τους ανήκει εξ' ίσου.

Ζούμε σε μία εποχή βαθιάς κοινωνικής κρίσης. Η χώρα μας βρίσκεται πίσω από 19 βιομηχανικές χώρες όσον αφορά στην ανάγνωση, την γραφή και την αριθμητική που μαθαίνουν τα παιδιά. Το παγκόσμιο οικονομικό σύστημα στηρίζεται πάνω στο «ναρκωτικό» του καταναλωτισμού. Αν δεν αγοράζαμε τόσα «πουδραρισμένα» όνειρα, το σύστημα θα κατέρρεε. Και τα σχολεία ακόμα, είναι σήμερα ένα «προϊόν προς πώληση» Έχουμε τον υψηλότερο δείκτη εφηβικών αυτοκτονιών στον κόσμο. Στο Μανχάταν, από τους νέους γάμους, το 70% διαλύεται πριν να συμπληρωθεί πενταετία.

Η κρίση στα σχολεία αντανακλά την ευρύτερη κοινωνική κρίση. Είναι προφανές ότι έχουμε χάσει την αίσθηση της ταυτότητας μας. Μαντρώνουμε τα παιδιά και τους ηλικιωμένους και τους βγάζουμε εκτός του κοινωνικού γίγνεσθαι. Κανείς δεν τους απευθύνει πλέον τον λόγο. Όμως χωρίς τα παιδιά και τους ηλικιωμένους, μια κοινωνία δεν έχει ούτε παρελθόν αλλά ούτε και μέλλον. Μόνο ένα διαρκές παρόν. Στ' αλήθεια, η λέξη «κοινωνία» δεν έχει καμία σχέση με την φύση των σχέσεων που δημιουργούμε. Ζούμε δικτυωμένοι και όχι μέσα σε κοινωνίες. Αυτό ευθύνεται για όλους τους μοναχικούς ανθρώπους που έχω γνωρίσει. Κατά περίεργο τρόπο, το σχολείο έχει μεγάλο μερίδιο ευθύνης γι' αυτή την τραγωδία.

Όπως επίσης ευθύνεται για την διεύρυνση του χάσματος ανάμεσα στις κοινωνικές τάξεις. Χρησιμοποιώντας το σχολείο σαν ένα διαχωριστικό μηχανισμό, οδηγούμαστε στην δημιουργία ενός συστήματος καστών που πλαισιώνεται από παρίες. Αυτοί περιπλανώνται στους υπόγειους σιδηροδρόμους και κοιμούνται στον δρόμο. Στα 25 χρόνια της καριέρας μου σαν δάσκαλος συνειδητοποίησα ένα καταπληκτικό φαινόμενο -ότι τα σχολεία και η εκπαίδευση βρίσκονται πίσω και μακριά από τις σημαντικές εξελίξεις στον πλανήτη μας. Κανείς δεν πιστεύει πλέον ότι οι μεγάλοι επιστήμονες οφείλουν την επιστημοσύνη τους στα μαθήματα φυσικής ή χημείας, οι μεγάλοι πολιτικοί στα μαθήματα πολιτικών επιστημών και οι ποιητές στα μαθήματα γλώσσας και λογοτεχνίας.

Η αλήθεια είναι ότι τα σχολεία δεν σου μαθαίνουν τίποτε άλλο πέρα από το να υπακούς εντολές. (Κάτι που στη συνέχεια το μαθαίνουν ακόμη πιο βάναυσα στον.. υποχρεωτικό στρατό!) Αυτό μου φαίνεται ανεξήγητο, γιατί υπάρχουν χιλιάδες άνθρωποι που εργάζονται στα σχολεία ως δάσκαλοι, βοηθοί ή διευθυντές, που νοιάζονται και συμπεριφέρονται ανθρώπινα στους μαθητές. Όμως η απρόσωπη λογική του συστήματος καταπνίγει την συνεισφορά των μεμονωμένων προσωπικοτήτων. Παρ' όλο που οι δάσκαλοι νοιάζονται και δουλεύουν σκληρά, το σύστημα είναι «ψυχοπαθητικό». Δεν έχει συνείδηση. Χτυπάει το κουδούνι και ο νεαρός που γράφει ένα ποίημα, πρέπει να κλείσει το τετράδιο του και να μεταφερθεί σε ένα διαφορετικό κελί όπου εκεί μαθαίνει ότι ο άνθρωπος και η μαϊμού κατάγονται από έναν κοινό πρόγονο.

Το δικό μας σύστημα υποχρεωτικής εκπαίδευσης είναι μια εφεύρεση της πολιτείας της Μασαχουσέτης το 1850. Συνάντησε αντίσταση -μερικές φορές ένοπλη- από το 80% περίπου του πληθυσμού. Ο τελευταίος αντιστασιακός προμαχώνας ήταν το Μπάρνστεϊμπλ (Barnstable) στο Ακρωτήριο Κοντ (Cape Cod). Εκεί οι κάτοικοι αρνούνταν να δώσουν τα παιδιά τους μέχρι το 1880, όταν η περιοχή καταλήφθηκε από την Εθνοφυλακή και τα παιδιά πήγαιναν σχολείο με την συνοδεία φρουράς. Εδώ συμβαίνει κάτι παράδοξο.

Το γραφείο του Γερουσιαστή Τεντ Κέννεντι (Ted Kennedy), πριν από λίγο καιρό, δημοσίευσε μια έκθεση όπου αναφέρεται ότι πριν από την επιβολή της υποχρεωτικής εκπαίδευσης, το ποσοστό των ανθρώπων που γνώριζαν γραφή και ανάγνωση ανερχόταν στο 98% ενώ, μετά από την επιβολή της υποχρεωτικής εκπαίδευσης, ο δείκτης δεν ξεπέρασε το 91% το οποίο ισχύει και στην δεκαετία που διανύουμε. Ελπίζω αυτό να σας κινήσει το ενδιαφέρον.

Επίσης αξιοπρόσεκτο είναι και αυτό: Η τάση για την εκπαίδευση μέσα στο σπίτι έχει αυξηθεί σημαντικά. Περίπου 1.500.000 άνθρωποι μορφώνονται αποκλειστικά από τους γονείς τους. Τον προηγούμενο μήνα, περιοδικά που ασχολούνται με εκπαιδευτικά θέματα, έγραφαν το εξής εκπληκτικό: Τα παιδιά που μορφώνονται στο σπίτι φαίνεται ότι προηγούνται στην ικανότητα του «σκέπτεσθαι» κατά 5 ή ακόμα και 10 χρόνια από τους συνομήλικους τους που εκπαιδεύονται με τον παραδοσιακό τρόπο, πηγαίνοντας στο σχολείο.

Δεν πιστεύω ότι τα σχολεία πρόκειται να καταργηθούν μέσα στα επόμενα χρόνια -τουλάχιστον όχι όσο ζω. Αν θέλουμε όμως να ανατρέψουμε αυτό που εξελίσσεται σε καταστροφή, λόγω της άγνοιας μας, πρέπει να συνειδητοποιήσουμε ότι τα σχολεία παρέχουν εκπαίδευση και όχι μόρφωση. Αυτό είναι σύμφυτο στον σχεδιασμό του συστήματος. Δεν φταίνε οι κακοί δάσκαλοι ή τα λίγα χρήματα που ξοδεύονται για την Παιδεία. Η έννοια της «σχολικής διδασκαλίας» και η έννοια της Παιδείας δεν ταυτίζονται.

Τα σχολεία σχεδιάστηκαν από τον Χόρας Μαν (Horace Mann), τον Μπάρνας Σίαρς (Barnas Sears) και τον Γ. Ρ. Χάρπερ (W. R. Harper) του Πανεπιστημίου του Σικάγο, τον Θόρνταϊκ του Κολεγίου Κολούμπια και άλλους, σαν εργαλεία επιστημονικής χειραγώγησης της μαίας. Ο σκοπός τους είναι να παράγουν, με την εφαρμογή τυποποιημένων μεθόδων, «τυποποιημένους» ανθρώπους, των οποίων την συμπεριφορά θα μπορούν να προβλέπουν και να ελέγχουν.

Σε ένα πολύ μεγάλο ποσοστό το καταφέρνουν. Η κοινωνία μας όμως βρίσκεται σε αποσύνθεση και σε μια τέτοια κοινωνία επιτυχημένοι θεωρούνται οι άνθρωποι που δρουν ατομικιστικά, είναι αυτάρκεις και έχουν αυτοπεποίθηση -κι αυτό επειδή η κοινωνία που προστάτευε τους αδύνατους και τους εξαρτημένους ανήκει πλέον στο παρελθόν. Τα αποτελέσματα της σύγχρονης εκπαίδευσης είναι ασήμαντα. Οι άνθρωποι που έχουν τύχει «καλής εκπαίδευσης» είναι κυριολεκτικά άσχετοι. Μπορούν να πουλήσουν από φιλμ μέχρι ξυριστικές μηχανές, να διεκπεραιώσουν δουλειές γραφείου και να μιλούν στο τηλέφωνο, ή να κάθονται αποχαυνωμένοι μπροστά σε μια οθόνη υπολογιστή που αναβοσβήνει αλλά, σαν ανθρώπινα όντα είναι άχρηστοι -άχρηστοι για τους άλλους και άχρηστοι για τον ίδιο τους τον εαυτό. Η καθημερινή μιζέρια γύρω μας, νομίζω, οφείλεται κατά κύριο λόγο στο γεγονός -όπως το έθεσε ο Τζον Γκούντμαν (John Goodman) πριν από τριάντα χρόνια- ότι αναγκάζουμε τα παιδιά μας να «μεγαλώνουν παράλογα». Οποιαδήποτε μεταρρύθμιση και να γίνει στην Παιδεία πρέπει να σταματήσει αυτούς τους παραλογισμούς.

Είναι παράλογο και αντίθετο με τη Ζωή να είσαι μέρος ενός συστήματος το οποίο σε υποχρεώνει να είσαι έγκλειστος μαζί με άτομα της ίδιας ηλικίας και κοινωνικής τάξης. Το σύστημα αυτό σε απομονώνει από την απέραντη πολυμορφία της ζωής και την απόλαυση της ποικιλίας των εμπειριών. Σε αποκόπτει από το παρελθόν σου και το μέλλον σου, και σε φυλακίζει σε ένα ατέρμονο παρόν. Ακριβώς ό,τι κάνει και η τηλεόραση.

Είναι παράλογο και ενάντιο στους φυσικούς νόμους να είσαι μέρος ενός συστήματος που σε υποχρεώνει να ακούς έναν ξένο να απαγγέλλει ποίηση όταν εσύ θέλεις να μάθεις πως χτίζονται τα σπίτια ή να κάθεσαι σ' ένα μέρος με έναν ξένο που σου λέει πως χτίζονται τα σπίτια όταν εσύ θέλεις να ασχοληθείς με την ποίηση.

Είναι παράλογο και αντίθετο με τους νόμους της ζωής να μετακινείσαι από κελί σε κελί με τον ήχο ενός κουδουνιού, κάθε ημέρα της νεότητας σου, μέσα σε έναν οργανισμό που δεν σου αφήνει καθόλου ιδιωτική ζωή και σε ακολουθεί ακόμα και μέσα στο άσυλο του σπιτιού σου «απαιτώντας να κάνεις τις εργασίες σου».

Ρωτάτε «.και πώς θα μάθουν να διαβάζουν;» Απαντώ. «Θυμηθείτε το παράδειγμα της Μασαχουσέτης» Αν τα παιδιά ζουν με φυσιολογικό τρόπο, αντί να συναγελάζονται σε κελιά, θα μάθουν να γράφουν, να διαβάζουν και να κάνουν την αριθμητική τους με ευκολία -αφού αυτά είναι σήμερα τα σημαντικά εφόδια για τη ζωή που ξεδιπλώνεται μπροστά τους.

Να έχετε όμως υπ' όψη ότι στις Ηνωμένες Πολιτείες δεν εκτιμούμε και τόσο αυτόν που γράφει, διαβάζει και ασχολείται με την αριθμητική. Είμαστε μια χώρα πολυλογάδων. Πληρώνουμε αυτούς που ξέρουν να μιλάνε, τους θαυμάζουμε, και έτσι τα παιδιά μας μιλούν κι αυτά συνεχώς, ακολουθώντας τα πρότυπα της τηλεόρασης και των καθηγητών τους. Είναι πολύ δύσκολο να διδάξει κανείς τα «βασικά» γιατί δεν είναι πια βασικά για την κοινωνία που έχουμε δημιουργήσει.

Δύο θεσμοί είναι αυτοί που ελέγχουν σήμερα τη ζωή των παιδιών μας: Η τηλεόραση και τα σχολεία, με αυτήν ακριβώς τη σειρά προτεραιότητας. αυτοί «θεσμοί» αποπροσανατολίζουν. Υποβαθμίζουν την αληθινή σοφία, τη γενναιότητα, την εγκράτεια και τη δικαιοσύνη σε μια διαρκή αοριστία, σε κάτι το αφηρημένο.

Αιώνες πιο πριν, ο χρόνος του παιδιού και του εφήβου, αφιερωνόταν στην παραγωγή πραγματικού έργου, αληθινής αγαθοεργίας, πραγματικής περιπέτειας και ουσιαστικής αναζήτησης του πνευματικού καθοδηγητή που θα τους δίδασκε αυτό που πραγματικά ήθελαν να μάθουν. Τα παιδιά και οι έφηβοι ανάλωναν το χρόνο τους στην προσπάθεια επίτευξης κοινωνικών στόχων, η στοργή και η τρυφερότητα αποτελούσαν καθημερινή πρακτική, γνώριζαν και μελετούσαν κάθε πτυχή της κοινότητας τους, μάθαιναν πώς να κάνουν οικογένειες και δεκάδες άλλα πράγματα που χαρακτηρίζουν τον ολοκληρωμένο άνδρα και την ολοκληρωμένη γυναίκα.

Τώρα όμως εγώ και τα παιδιά μου πρέπει να αντιμετωπίσουμε το ζήτημα του χρόνου. Από τις 168 ώρες της εβδομάδας, τα παιδιά ξοδεύουν τις 56 στον ύπνο. Αυτό τους αφήνει περιθώριο 112 ώρες την εβδομάδα. Μέσα σ' αυτές τις ώρες πρέπει να διαμορφώσουν τον χαρακτήρα και την προσωπικότητα τους. Τα παιδιά μου βλέπουν 55 ώρες τηλεόραση την εβδομάδα. Έτσι τουλάχιστον αναφέρουν πρόσφατες στατιστικές. Αυτό τους αφήνει 57 ώρες την εβδομάδα για να «μεγαλώσουν».

Τα παιδιά μου παρακολουθούν τα μαθήματα του σχολείου 30 ώρες την εβδομάδα. Χρειάζονται ακόμα 8 ώρες για να ετοιμαστούν, να φύγουν για το σχολείο και να επιστρέψουν στο σπίτι, και σπαταλούν -κατά μέσον όρο- 7 ώρες την εβδομάδα για να κάνουν τις εργασίες τους και να διαβάσουν τα μαθήματα τους. Δηλαδή 45 ώρες συνολικά. Όλον αυτόν τον καιρό βρίσκονται υπό διαρκή επιτήρηση, δεν έχουν χώρο ή χρόνο για τον εαυτό τους και αν προσπαθήσουν μόνα τους να ορίσουν το χρόνο τους και τις ασχολίες τους «συνετίζονται» αναλόγως. Έτσι λοιπόν μένουν 12 ώρες την εβδομάδα για να δημιουργήσουν την ατομική τους συνείδηση και προσωπικότητα. Φυσικά, τα παιδιά τρώνε, και αυτό απαιτεί κάποιο χρόνο, αλλά όχι πολύ αφού η παράδοση του οικογενειακού γεύματος αποτελεί πλέον παρελθόν. Εάν αφαιρέσουμε τις τρεις ώρες του φαγητού, έχουμε 9 ώρες ελεύθερου χρόνου για κάθε παιδί.

Δεν αρκεί. Έτσι δεν είναι; Όσο πιο πλούσιο είναι ένα παιδί τόσο λιγότερη τηλεόραση βλέπει.. Όμως ο χρόνος του είναι εξ' ίσου περιορισμένος εξ αιτίας μιας ευρύτερης γκάμας διασκεδάσεων και αναπόφευκτων δεσμεύσεων όπως τα ιδιαίτερα μαθήματα -που τελικά σε πολύ σπάνιες περιπτώσεις τα έχει επιλέξει.

Όλα τα παραπάνω είναι, όλως παραδόξως, απλά ένας πιο εύσχημος τρόπος δημιουργίας εξαρτημένων ανθρώπων που δεν θα είναι ποτέ σε θέση να δώσουν νόημα και ουσία στις ζωές τους και να διασκεδάσουν πραγματικά. Αυτή η εξάρτηση και η έλλειψη στόχων έχει καταντήσει εθνική αρρώστια και κατά τη γνώμη μου γι' αυτό ευθύνονται η τηλεόραση και τα σχολεία.

Σκεφτείτε τα πράγματα που μας δολοφονούν ως έθνος: Τα ναρκωτικά, ο ανελέητος ανταγωνισμός, το σέξ ως μέσον αναψυχής, η πορνογραφία της βίας, ο τζόγος, το αλκοόλ και η χειρότερη πορνεία απ' όλες: Ζωές αφιερωμένες στην αγορά αγαθών -ο καταναλωτισμός ως φιλοσοφία και στάση ζωής. Σε όλα αυτά τα «ναρκωτικά» είναι εθισμένος ο εξαρτημένος άνθρωπος που κι αυτός με τη σειρά του είναι ένα μοιραίο προϊόν του εκπαιδευτικού μας συστήματος.

Θα ήθελα να σας μιλήσω για τις επιπτώσεις που έχει στα παιδιά το να τους αφαιρούμε όλο τους το χρόνο -χρόνος που τους είναι απαραίτητος για να μεγαλώσουν- και να τα εξαναγκάζουμε να ασχολούνται συνε χώς με γενικότητες. Οποιαδήποτε μεταρρύθμιση και να γίνει -που δεν θα συνοδεύεται από προσπάθεια να εξαλειφθούν αυτές οι συγκεκριμένες ασθένειες- θα είναι μια παρωδία.

  1. 1.Τα παιδιά που διδάσκω δείχνουν αδιαφορία για τον κόσμο των μεγάλων. Αυτό ανατρέπει την εμπειρία χιλιάδων ετών. Η στενή παρακολούθηση του τι σκοπεύουν να κάνουν οι μεγάλοι, ήταν πάντοτε η πιο συναρπαστική ασχολία για τη νεολαία. Όμως σήμερα κανένα παιδί δεν θέλει να μεγαλώσει -και ποιος μπορεί να το κατηγορήσει γι' αυτό; Εμείς είμαστε τα παιχνίδια τους.
  2. 2.Τα παιδιά που διδάσκω δεν έχουν καμιά περιέργεια για ό,τι συμβαίνει γύρω τους, και αν έχουν κάποια, αυτή είναι παροδική. Δεν μπορούν να συγκεντρωθούν για πολλή ώρα, ακόμα και στα πράγματα που τους αρέσουν. Μπορείτε να διακρίνετε τη σχέση ανάμεσα στο συνεχές χτύπημα του κουδουνιού και στην συνεχή αλλαγή αιθουσών διδασκαλίας με την έλλειψη αυτοσυγκέντρωσης;
  3. 3.Τα παιδιά που διδάσκω δεν έχουν αίσθηση του μέλλοντος, την αίσθηση ότι το αύριο είναι αναπόσπαστα συνδεδεμένο με το σήμερα. Ζουν σε ένα διαρκές παρόν. Η στιγμή την οποία ζουν είναι το όριο της συνειδητότητάς τους.
  4. 4.Τα παιδιά που διδάσκω είναι ανιστόρητα. Δεν έχουν συναίσθηση του τρόπου με τον οποίο το παρελθόν καθόρισε το παρόν διαμορφώνοντας τις αξίες τους και τις ζωές τους και περιορίζοντας τις επιλογές τους.
  5. 5.Τα παιδιά που διδάσκω είναι σκληρά στις σχέσεις τους με τα άλλα παιδιά. Δεν συμπάσχουν με την δυστυχία, γελούν με τις αδυναμίες των άλλων και νιώθουν περιφρόνηση για τους ανθρώπους που φαίνεται καθαρά ότι χρειάζονται βοήθεια.
  6. 6.Τα παιδιά που διδάσκω δεν ανοίγονται εύκολα και δεν είναι ειλικρινή στις σχέσεις τους. Έχουν μάθει να κρύβουν τον αληθινό εαυτό τους πίσω από ένα εξωτερικό προσωπείο που έχουν «συναρμολογήσει» με κομμάτια από χαρακτήρες και συμπεριφορές που έχουν δανειστεί από τα τηλεοπτικά τους πρότυπα ή έχουν δημιουργήσει μόνα τους για να ξεγελούν τους δάσκαλους τους. Επειδή δεν είναι αυτό που δείχνουν προς τα έξω, η μάσκα πέφτει όταν εκθέτουν τις εσώτερες πτυχές του εαυτού τους σε μια στενή σχέση. Γι' αυτό και τις αποφεύγουν.

7. Τα παιδιά που διδάσκω είναι υλιστές. Ακολουθούν το παράδειγμα των δασκάλων τους που «βαθμολογούν» τα πάντα με υλιστικά κριτήρια και τους τηλεοπτικούς αστέρες που ξεπουλούν ό,τι έχουν και δεν έχουν.

8. Τα παιδιά που διδάσκω είναι εξαρτημένα, παθητικά και φοβισμένα μπροστά στις νέες προκλήσεις. Αυτή η δειλία πολλές φορές εκδηλώνεται με έναν επιφανειακό «τσαμπουκά» ή θυμό ή επιθετικότητα, όμως κατά βάθος υπάρχει έλλειψη θάρρους.

Θα μπορούσα να απαριθμήσω κι άλλες καταστάσεις που πρέπει να αντιμετωπιστούν από μία εκπαιδευτική μεταρρύθμιση αν θέλουμε να σταματήσουμε την κατρακυλά του έθνους μας, αλλά πιστεύω ότι μέχρι τώρα έχετε αντιληφθεί τις θέσεις μου, είτε συμφωνείτε είτε διαφωνείτε. Αυτή την ασθένεια την έχει προκαλέσει ή το σχολείο ή η τηλεόραση ή και τα δύο μαζί. Είναι απλά θέμα αριθμητικής. Τα παιδιά τρώνε το χρόνο τους στην τηλεόραση και στο σχολείο. Αυτό είναι που κατέστρεψε την Αμερικανική οικογένεια. Η οικογένεια δεν είναι πλέον το σχολείο των παιδιών της.

Τι μπορεί να γίνει; Πρώτα απ' όλα χρειαζόμαστε έναν εφ' όλης της ύλης, αδιάκοπο, διάλογο σε εθνικό επίπεδο. Έναν διάλογο που θα γίνεται συνέχεια, κάθε μέρα, κάθε χρόνο. Πρέπει να του δοθεί τόση έμφαση, να διεξάγεται με τέτοια επιμονή που οι εφημερίδες και τα μέσα ενημέρωσης να αρχίσουν να τον βαριούνται -όπως βαριούνται κάθε τι που έχει διάρκεια. Πρέπει να διατυπώσουμε επιχειρήματα, να φωνάξουμε μέχρι να βρεθεί λύση για το ζήτημα των σχολείων ή να διαπιστώσουμε ότι η ζημιά είναι ανεπανόρθωτη. Εάν μπορέσουμε να το λύσουμε έχει καλώς. Αν όχι, τότε η επιτυχία της κατ' οίκον μόρφωσης ανοίγει έναν διαφορετικό και πολλά υποσχόμενο δρόμο.

Διοχετεύοντας τα χρήματα που ξοδεύονται για την μόρφωση των παιδιών, πίσω στην οικογένεια, πετυχαίνουμε μ' ένα σμπάρο δυο τρυγόνια. Κάνουμε καλό και στην οικογένεια και στα παιδιά.

Η πραγματική μεταρρύθμιση είναι εφικτή. Δεν κοστίζει τίποτα. Πρέπει να επανεξετάσουμε τις θεμελιώδεις αρχές της εκπαίδευσης και να αποφασίσουμε τι θέλουμε να διδάξουμε στα παιδιά μας και γιατί. Εδώ και 140 χρόνια αυτό το έθνος προσπάθησε να επιβάλλει τους στόχους της εκπαίδευσης από ένα απρόσιτο κέντρο αποφάσεων, απαρτιζόμενο από «ειδικούς» -μια συγκεντρωτική ελίτ κοινωνικών καθοδηγητών. Όμως αυτό απέτυχε. Ούτε πρόκειται να πετύχει ποτέ. Είναι πρώτομεγέθης προδοσία του δημοκρατικού οράματος που καθιστούσε κάποτε αυτό το έθνος ένα ευγενές πείραμα.

Μπροστά στα μάτια μας διαδραματίστηκε η απόπειρα των Ρώσων να κυριαρχήσουν και να ελέγξουν την Ανατολική Ευρώπη. Η προσπάθεια μας να επιβάλουμε την δική μας κοινωνική ορθότητα, χρησιμοποιώντας σαν εργαλείο τα σχολεία, είναι εκ θεμελίων σαθρή και καταρρέει, αν και με πιο αργό και επώδυνο τρόπο. Δεν έχει φέρει αποτελέσματα γιατί οι θεμελιώδεις αρχές της είναι μηχανιστικές, απάνθρωπες και εχθρικές προς τις αρχές της οικογενειακής ζωής. Η μηχανιστική εκπαίδευση μπορεί να ελέγξει τις ανθρώπινες ζωές. Η πραγματικότητα όμως εκδικείται με φαινόμενα κοινωνικής παθογένειας: Ναρκωτικά, βία, αυτοκαταστροφή, αδιαφορία και τα συμπτώματα που βλέπω στους μαθητές μου.

Είναι καιρός να ανατρέξουμε στο παρελθόν για να αποκτήσουμε ξανά μια λειτουργική εκπαιδευτική φιλοσοφία. Εκείνη που προτιμώ εγώ, είναι αυτή που εφάρμοζαν για χιλιάδες χρόνια οι άρχουσες τάξεις της Ευρώπης. Θεωρώ ότι λειτουργεί το ίδιο καλά και για τα φτωχά παιδιά και για τα πλούσια. Την χρησιμοποιώ όσο μπορώ στα πλαίσια της δικής μου διδασκαλίας -δηλαδή όσο μου αφήνουν περιθώρια οι κανονισμοί της υποχρεωτικής εκπαίδευσης.

Στον πυρήνα αυτού του ελιτιστικού εκπαιδευτικού συστήματος βρίσκεται η πίστη ότι η αυτογνωσία είναι η μοναδική βάση της πραγματικής γνώσης. Σε πολλές περιπτώσεις, και σε κάθε ηλικία, το παιδί καλείται να αντιμετωπίσει ένα πρόβλημα μόνο του. Χωρίς να το βοηθήσει κανείς. Μερικές φορές η δοκιμασία αυτή είναι επικίνδυνη, όπως το να καλπάσει πάνω σ' ένα άλογο ή να το κάνει να πηδήξει, αλλά αυτή βέβαια, είναι μια δοκιμασία που ξεπερνούν με επιτυχία πριν να συμπληρώσουν τα δέκα τους, χιλιάδες παιδιά κοινωνικά επιφανών οικογενειών. Μπορείτε να φανταστείτε ένα παιδί που έχει ξεπεράσει μόνο του ένα τέτοιο πρόβλημα να μην έχει την πεποίθηση ότι μπορεί να τα βγάλει πέρα με οτιδήποτε καταπιαστεί;

Μερικές φορές το πρόβλημα είναι να δαμάσεις τη μοναξιά, όπως έκανε ο Θορώ (Thoreau) στη λίμνη Γουόλντεν.

Ένας πρώην μαθητής μου, ο Ρόλαντ Λεγκιάρντι-Λάουρα (Roland Legiardi-Laura), αν και οι γονείς του είχαν πεθάνει και ο ίδιος δεν είχε κληρονομήσει τίποτα, διέσχισε τις Ηνωμένες Πολιτείες μόνος του, με ποδήλατο. Δεν είχε μπει ακόμα ούτε καν στην εφηβεία. Αρα δεν μας προξενεί καμία έκπληξη που όταν πια έγινε άντρας γύρισε ένα φιλμ για τη Νικαράγουα και κέρδισε ένα διεθνές βραβείο -αν και η κανονική του δουλειά ήταν ξυλουργός. Αυτό που κάνουμε τώρα, είναι να αφαιρούμε από τα παιδιά το ζωτικό χρόνο που τους είναι απαραίτητος για να αποκτήσουν αυτογνωσία. Αυτό πρέπει να σταματήσει.

Πρέπει να βρούμε εκπαιδευτικές διαδικασίες για να κερδίσουν τα παιδιά τον χαμένο τους χρόνο. Πρέπει να δείχνουμε εμπιστοσύνη στα παιδιά, από την πολύ μικρή τους ηλικία, αναθέτοντας τους ανεξάρτητες εργασίες, που θα μπορούν ίσως να έχουν προκαθοριστεί από τα σχολεία τους, αλλά θα γίνονται εκτός των σχολικών κτιρίων. Πρέπει να φτιάξουμε ένα πρόγραμμα σπουδών όπου το κάθε παιδί θα έχει την ευκαιρία να αναπτύξει τα στοιχεία της προσωπικότητας του που είναι μοναδικά και να μάθει να στηρίζεται στις δυνάμεις του.

Λίγο καιρό πριν, έστειλα με ένα λεωφορείο (δίνοντας τους 70 δολάρια) ένα δωδεκάχρονο κορίτσι και τη μητέρα του -που δεν μιλάει αγγλικά- στην ακτή του Νιου Τζέρσι. Εκεί το κορίτσι γευμάτισε με τον διοικητή του αστυνομικού τμήματος του Σι Μπράϊτ (Sea Bright) και του ζήτησε συγγνώμη γιατί είχε ρυπάνει την παραλία, πετώντας ένα άδειο κουτί αναψυκτικού. Γι' αυτή τη δημόσια παραδοχή του λάθους της, είχα κανονίσει να ανταμειφθεί το κορίτσι με το να «προσληφθεί» για μια ημέρα από την αστυνομία και να βοηθά στις μικροϋποθέσεις. Λίγες μέρες αργότερα, άλλοι δύο δωδεκάχρονοι μαθητές μου ταξίδεψαν μόνοι τους από το Χάρλεμ μέχρι την 31 η οδό Γουέστ (West 31 st Street), όπου δούλεψαν ως βοηθοί στην έκδοση μιας εφημερίδας. Την επόμενη εβδομάδα, τρεις από τους μαθητές μου θα βρεθούν στους βάλτους του Νιου Τζέρσι, και θα παρατηρούν το πώς σκέφτεται και δρα ένας πρόεδρος μεταφορικής εταιρίας όταν στέλνει τριαξονικά φορτηγά στο Ντάλας, το Σικάγο και το Λος Αντζελες.

Αυτά είναι «παιδιά θαύματα» που έχουν ενταχθεί σ' ένα «ειδικό» πρόγραμμα; Όχι. Απλώς είναι καλά παιδιά από το κεντρικό Χάρλεμ, έξυπνα και ζωντανά, που είχαν όμως τόσο κακή εκπαίδευση που τα περισσότερα απ' αυτά όταν ήλθαν σ' εμένα δεν ήξεραν καλά -καλά να προσθέτουν και να αφαιρούν. Κανένα απ' αυτά δεν ήξερε ούτε καν πόσο πληθυσμό έχει η Νέα Υόρκη, ή την απόσταση της Ν. Υόρκης από την Καλιφόρνια.

Πρέπει αυτό να με ανησυχεί; Μα φυσικά και πρέπει. Είμαι όμως σίγουρος ότι αν αποκτήσουν γνώση του εαυτού τους, θα μπορέσουν και να διδάξουν τον εαυτό τους, γιατί μόνο αυτού του είδους η γνώση έχει δια χρονική αξία. Πρέπει να δώσουμε στα παιδιά ελεύθερο χρόνο. Τώρα! Αυτό είναι το κλειδί της αυτογνωσίας τους. Πρέπει να τους φέρουμε σε επαφή με τον πραγματικό κόσμο όσο πιο γρήγορα μπορούμε, έτσι ώστε ο ελεύθερος χρόνος τους να μην ξοδεύεται σε αοριστίες και αφηρημένα πράγματα. Αυτό είναι κατεπείγουσα προτεραιότητα. Χρειάζεται δραστική παρέμβαση για να διορθωθούν τα λάθη. Τα παιδιά μας πεθαίνουν στα σχολεία σαν τις μύγες. Είτε καλό είτε κακό, το σχολείο παραμένει το ίδιο: Άσχετο με την πραγματική ζωή.

Τι άλλο χρειάζεται μια εκπαιδευτική μεταρρύθμιση; Να παύσει να είναι ένα παράσιτο στην κοινωνία που εργάζεται. Πρέπει να κάνουμε την κοινωνική εργασία μέρος της εκπαίδευσης. Είναι ο πιο γρήγορος τρόπος για να μάθουμε τα παιδιά μας να είναι υπεύθυνα.

Επί πέντε χρόνια διηύθυνα ένα «αντάρτικο» σχολικό πρόγραμμα. Κάθε παιδί, πλούσιο ή φτωχό, έξυπνο ή όχι, έπρεπε να συμπληρώσει μέσα σ' ένα χρόνο 320 ώρες σκληρής κοινωνικής εργασίας. Πολλά από αυτά τα παιδιά, χρόνια αργότερα, ήλθαν σ' εμένα και μου είπαν ότι αυτή η εμπειρία άλλαξε τη ζωή τους, ότι τους έμαθε να βλέπουν τα πράγματα διαφορετικά, και τους βοήθησε να επανεξετάσουν τους στόχους και τις αξίες τους. Αυτό συνέβη στα 13 τους χρόνια, όταν ήταν στο πειραματικό σχολείο. Αυτό πέτυχε, γιατί στην πλούσια περιοχή που βρισκόταν το σχολείο μου, επικρατούσε χάος. Όταν αποκαταστάθηκε η «τάξη» το πρόγραμμα μου σταμάτησε. Ήταν περισσότερο επιτυχημένο και ανέξοδο απ' ότι έπρεπε για να το αφήσουν να λειτουργεί. Αποδεικνύαμε τα ακριβά και ελιτίστικα προγράμματα σκάρτα. Σε αυτή την πόλη δεν υπάρχει έλλειψη προβλημάτων. Τα παιδιά μπορούν να βοηθήσουν να λυθούν αυτά τα προβλήματα. Σε αντάλλαγμα θα κερδίσουν την προσοχή και τον σεβασμό των μεγάλων. Αυτό είναι καλό και γι' αυτά και για εμάς τους υπολοίπους.

Ανεξάρτητη μελέτη, κοινωνική εργασία, εναλλαγές εμπειριών, ελεύθερος χρόνος και ενδοσκόπηση. Αυτές είναι πολλές και διαφορετικές μαθητείες. Είναι εφικτές, φθηνές και αποτελεσματικές μέθοδοι για το ξεκίνημα μιας αληθινής αναμόρφωσης των σχολείων. Καμία όμως μεταρρύθμιση μεγάλης κλίμακας δεν πρόκειται να επανορθώσει το κακό που έχει γίνει στα παιδιά μας και στην κοινωνία, αν δεν συμπεριλάβουμε και την οικογένεια στο βασικό εκπαιδευτικό πρόγραμμα.

Οι Σουηδοί το έχουν καταλάβει αυτό από το 1976 και εγκατέλειψαν το σύστημα της υιοθεσίας ανεπιθύμητων στους γονείς τους παιδιών. Αντί γι' αυτό ξοδεύουν τις ώρες τους και τον εθνικό τους πλούτο ενισχύοντας τον θεσμό της οικογένειας, ώστε τα παιδιά που γεννιούνται να μην εγκαταλείπονται από τους γονείς τους. Μείωσαν τον αριθμό των ανεπιθύμητων γεννήσεων. Από 6000 το 1976 σε 15 το 1986. Οπότε κάτι μπορεί να γίνει. Οι Σουηδοί κουράστηκαν να πληρώνουν τα σπασμένα από τις ανεπιθύμητες εγκυμοσύνες και αποφάσισαν να κάνουν κάτι. Άρα κι εμείς μπορούμε να κάνουμε κάτι.

Η οικογένεια είναι η κινητήρια δύναμη της εκπαίδευσης. Αν χρησιμοποιούμε τα σχολεία για να απομακρύνουνε τα παιδιά από τους γονείς τους, θα εξακολουθήσουμε να βλέπουμε το τρομακτικό θέαμα που βλέπου με σήμερα. Αυτή ήταν η βασική λειτουργία των σχολείων από το 1650, τότε που ο Τζον Κόττον (John Cotton) ανακοίνωσε ότι αυτός ήταν ο κύριος στόχος των σχολείων της αποικίας Μπέϊ (Bay), και ο Χόρας Μαν (Horace Mann) το 1850 το ανακοίνωσε σαν σκοπό των σχολείων της Μασαχουσέτης.

Η βάση κάθε καλής ζωής είναι το πρόγραμμα μαθημάτων της οικογένειας. Απομακρυνθήκαμε απ' αυτό το πρόγραμμα. Καιρός είναι να επιστρέψουμε. Ο μοναδικός δρόμος για την επιστροφή σε μια υγιή Παιδεία είναι να αναλάβουμε πρωτοβουλίες για να απελευθερώσου με την οικογενειακή ζωή από την ασφυκτική μέγγενη των εκπαιδευτικών οργανισμών. Να ενθαρρύνουμε, την ώρα του σχολείου, την συνάντηση γονιών και μαθητών. Έτσι θα σφυρηλατηθούν ισχυροί οικογενεια κοί δεσμοί. Αυτό είχα στο μυαλό μου όταν έστειλα το κορίτσι και τη μητέρα του στην ακτή του Ν. Τζέρσι για να συναντήσουν τον διοικητή του αστυνομικού τμήματος.

Έχω πολλές ιδέες για τη δημιουργία ενός οικογενειακού προγράμματος μαθημάτων, και είμαι βέβαιος ότι και εσείς μπορείτε -αν το σκεφτείτε καλά- να προτείνετε πολλά. Το μεγαλύτερο εμπόδιο για μια πλήρη αναθεώρηση της εκπαίδευσης είναι τα μεγάλα συμφέροντα που έχουν επενδύσει κεφάλαια στο τωρινό εκπαιδευτικό σύστημα, και δεν επιθυμούν να αλλάξει -όσο κι αν υποστηρίζουν το αντίθετο.

Πρέπει να απαιτήσουμε να ακουστούν νέες ιδέες. Οι δικές μου και οι δικές σας. Έχουμε χορτάσει από τις απόψεις των «ειδικών» της τηλεόρασης και των εφημερίδων. Τώρα απαιτείται ένας ανοιχτός διάλογος. Φτάνουν πια οι γνώμες των ειδικών. Οι ειδικοί δεν εξέφρασαν ποτέ σωστή άποψη για την εκπαίδευση. Οι λύσεις τους είναι δαπανηρές. Εξυπηρετούν μόνο τους εαυτούς τους και ευνοούν τον συγκεντρωτισμό. Φτάνει πια! Καιρός να επιστρέψουμε στην δημοκρατία, στον σεβασμό του ατόμου, και την οικογένεια.

Είπα ό,τι είχα να πω. Σας ευχαριστώ.

Τ.Γ. Περιοδικό HOPE

Διαβάστε περισσότερα...
Συνδρομή σε αυτήν την τροφοδοσία RSS

Επικοινωνήστε με το Σχέδιο β'

Μπόταση 6, Εξάρχεια, 1ος όροφος 

info@sxedio-b.gr

210 3810040

© 2013 Σχέδιο Β'