Η «νέα Τουρκία», των Önder Kulak και Kansu Yıldırım

Η «νέα Τουρκία», των  Önder Kulak και Kansu Yıldırım

Η «νέα Τουρκία»

Η μόνιμη κατάσταση πολιορκίας και το όνειρο της απόλυτης εξουσίας

Των  Önder Kulak και Kansu Yıldırım

Μετά την κήρυξη της κατάστασης πολιορκίας, στην Τουρκία τα διατάγματα της κυβέρνησης έχουν αντικαταστήσει τους νόμους και άρα το σύνταγμα (που έχει μερικώς ανασταλεί).

Ο βασικός στόχος της κυβέρνησης από το αποτυχημένο πραξικόπημα και εξής είναι να αποφύγει ταχύτατα τις περιστάσεις που επιβραδύνουν ή εμποδίζουν την οικοδόμηση της νέας δομής του κράτους. Έτσι προχώρησε η συγχώνευση των μηχανισμών ασφαλείας και η σύνδεσή τους άμεσα με τον ηγεμόνα. Αυτό που αναμένεται είναι η διατήρηση της απόλυτης εξουσίας από το κυβερνών κόμμα και η υπέρβαση των απειλών ενάντια στη συσσώρευση κεφαλαίου, χωρίς οικονομική ή πολιτική απώλεια.

Αυτοί οι στόχοι σχεδόν επιτεύχθηκαν το 2017 – ιδίως με το δημοψήφισμα του Απριλίου. Δηλαδή, το αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος του 2010, που εξουδετέρωσε τη διαίρεση των εξουσιών, προωθήθηκε περαιτέρω μέσω των διαταγμάτων από τον Ιούλιο του 2016 μέχρι σήμερα και μέσω του δημοψηφίσματος του 2017. Όσον αφορά τη σταθεροποίηση της νέας δομής, πέντε μείζονα θέματα εμφανίζονται ως κρίσιμα.

  1. Η κυβέρνηση, από την αρχή ανάληψης της εξουσίας ακόμη, επιχείρησε να θέσει υπό την κατοχή της όλους τους δημόσιους οργανισμούς ή να ιδρύσει εναλλακτικούς εκεί που δεν ήταν αρκετά ισχυρή για να τους καταλάβει. Αυτή η προσπάθεια εισήλθε πλέον σε μια νέα φάση. Μετά το δημοψήφισμα του 2017, τροποποιήθηκε το άρθρο 108 του συντάγματος. Αυτή η τροποποίηση έδωσε στο Εποπτικό Συμβούλιο του Κράτους (DevletDenetlemeKurulu -- DDK ), (*) που είναι υπό την άμεση εξουσία του προέδρου, την αρμοδιότητα να αναλαμβάνει «διοικητικές έρευνες» για όλες τις δημόσιες υπηρεσίες και θεσμούς, όπως και για τις επαγγελματικές οργανώσεις που έχουν το στάτους δημόσιων υπηρεσιών ή θεσμών. Ως αποτέλεσμα, η κυβέρνηση ανήγγειλε ότι δεν αναγνωρίζεται πλέον πιθανή, ανεξάρτητη δομή οργανισμών εκτός κράτους. Δηλαδή, στο εξής όλοι οι ανεξάρτητοι δημόσιοι οργανισμοί απειλούνται.

2. Στην Τουρκία πάντα υπήρχε μια ένταση ανάμεσα στην αστυνομία και στις ένοπλες δυνάμεις. Οι περισσότερες θεμελιώδεις αιτίες αυτής της έντασης ήδη εξαλείφθηκαν προς όφελος της κυβέρνησης. Εννοείται πως έγιναν αποδεκτές ως βασικές αιτίες η σχετικά αυτόνομη διοίκηση και διαχείριση πόρων του στρατού σε σχέση με τους άλλους. Επιπροσθέτως, το ότι ο στρατός ήταν αποδεκτός ως προστάτης της κεμαλικής ιδεολογίας. Όπως αναφέρθηκε, οι περισσότερες από αυτές τις αιτίες ήδη έχουν εξαλειφθεί και όσες έχουν απομείνει εξαλείφονται μέσω του δικαιώματος που έχει δοθεί στην αστυνομία, βάσει του άρθρου 12, του διατάγματος 668, να χρησιμοποιεί οχήματα, όπλα και ακίνητα της στρατιωτικής αστυνομίας όταν τα χρειάζεται, χωρίς ειδική άδεια. [1] Συνεπώς, η αστυνομία, γνωστή πάντα για τη νομιμοφροσύνη της στον κυβερνήτη, κέρδισε περισσότερη δύναμη έναντι των σχετικά λιγότερο νομιμόφρονων δομών του παρελθόντος.

3. Μέσα στην παλιά δομή του κράτους, κάθε μηχανισμός ασφαλείας είχε τη δική του μυστική υπηρεσία πληροφοριών. Ο λόγος ήταν οι διαφορετικές ανάγκες και οι διαφορετικές χρήσεις των πληροφοριών. Εκτός αυτού, εξαιτίας νομικών και διοικητικών εμποδίων, η έρευνα για άτομα και οργανώσεις δεν ήταν «αρκετά» εύκολη για τις μυστικές υπηρεσίες. Όλα αυτά άλλαξαν με το άρθρο 62 του διατάγματος 694. Πρώτα απ’ όλα, ιδρύθηκε   εθνικό συντονιστικό συμβούλιο των μυστικών υπηρεσιών (MIKK) υπό τη διοίκηση του προέδρου της Δημοκρατίας. Ως βασικά καθήκοντα του MIKK ορίστηκαν η συγχώνευση και η διαχείριση όλων των μυστικών υπηρεσιών εντός και εκτός Τουρκίας, ο συντονισμός μεταξύ υπηρεσιών, δημοσίων οργανισμών και θεσμών, επίσης η παρακολούθηση των καθηκόντων και των υπευθυνοτήτων τους και η κλήση δυνάμεων ασφαλείας γι’ αυτά , εάν χρειαζόταν. Ακόμη χειρότερα, το MIKKέχει την εξουσία να πραγματοποιεί ελέγχους ασφαλείας για κάθε άτομο, υπηρεσία ή θεσμό. Αυτό σημαίνει ότι όλοι και κάθε οργανισμός μπορούν να παρακολουθούνται – με ή χωρίς νόμιμους λόγους.

4. Στην Τουρκία υπάρχουν πολλές φιλοκυβερνητικές παραστρατιωτικές ομάδες. Μετά την κήρυξη της κατάστασης πολιορκίας, πολλές από αυτές άρχισαν να ψάχνουν τρόπους για να νομιμοποιηθούν. Παρά τη μη αναγνωρισμένη θέση μεταξύ των κρατικών θεσμών, οι ομάδες αυτές έχουν την άμεση υποστήριξη αυτών για τους οποίους δούλευαν. Επιπλέον επωφελήθηκαν από πολλές επίσημες ευκαιρίες. Έμοιαζαν πολύ περισσότερο με επίσημες οργανώσεις παρά με οργανώσεις πολιτών. Ωστόσο, δεν αισθάνονταν άνετα ακόμη επειδή η θέση τους στο κράτος δεν είχε αναγνωριστεί επισήμως. Έτσι το κράτος, με το διάταγμα υπ’ αριθμόν 696, της 24 ης Δεκεμβρίου 2017, αναγνώρισε τελικά την επίσημη θέση των παραστρατιωτικών οργανώσεων που ήδη ήταν υπεύθυνες για πολλές βρόμικες δουλειές, όπως η άσκηση βίας εναντίον της ειρηνικής αντιπολίτευσης.

5. Τον Φεβρουάριο του 2018, η κυβέρνηση προχώρησε στην αναθεώρηση του εκλογικού συστήματος, με τροπολογίες σε πολλά άρθρα του συντάγματος. Πολλές ομάδες της αντιπολίτευσης περιγράφουν την αναθεώρηση ως εκμηδένιση των εκλογών, λόγω της νομιμοποίησης ανωμαλιών σε μια πιθανή μη νοθευμένη εκλογή. Μία από αυτές τις τροπολογίες αφορά την ανάκληση του άρθρου που ορίζει ότι οι φάκελοι και τα ψηφοδέλτια πρέπει να υπογράφονται και να εγκρίνονται επίσημα. Η αντιπολίτευση υποστηρίζει ότι αυτή η τροπολογία καθιστά δυνατή τη χρήση πλαστών φακέλων και ψηφοδελτίων στις επερχόμενες εκλογές. Επιπλέον, οι δυνάμεις ασφαλείας απέκτησαν το δικαίωμα να απομακρύνουν τους πάντες από τα εκλογικά τμήματα, εάν χρειαστεί. Είναι γνωστό ότι οι δυνάμεις ασφαλείας υποστηρίζουν ως επί το πλείστον την κυβέρνηση. Ποιος μπορεί πλέον να ισχυριστεί ότι υπάρχει  μυστικότητα της ψηφοφορίας μετά από αυτή την τροπολογία;

Μια άλλη τροπολογία αφορά την κατάργηση άρθρου που καθιστά υποχρεωτικό για ένα άτομο να χρησιμοποιεί εκλογικό βιβλιάριο που συνάδει με τους εκλογικούς καταλόγους, όπως και για τα άλλα άτομα που ζουν στο ίδιο μέρος. Η συμβατότητα ανάμεσα στις τοποθεσίες και στους εκλογικούς καταλόγους ήταν ένα μέτρο για να εμποδιστεί η ψήφος με ψεύτικα βιβλιάρια. Όμως αυτό το άρθρο δεν υπάρχει πια. Και δεν φτάνει αυτό. Ο πρόεδρος της εφορευτικής επιτροπής μπορεί να ορίζεται πλέον από την κυβέρνηση . Πρόκειται για μια τροπολογία που εξαλείφει την αρχή ουδετερότητάς του.

Άνθρωποι από άλλες χώρες ρωτούν συνήθως πώς μια τόσο σκοταδιστική πολιτική οργάνωση έχει τόσο μεγάλη επιρροή στις μάζες. Υπάρχουν πολλοί λόγοι. Ένας από τους βασικούς είναι ο αστικός Τύπος. Οι κεφαλαιούχοι που συμπλέουν με την κυβέρνηση κατέχουν το 90% όλου του Τύπου στην Τουρκία, τηλεοπτικά και ραδιοφωνικά κανάλια, εφημερίδες, περιοδικά κ.λπ. Αυτό σημαίνει ότι αγοράζοντας ή ακούγοντας ή βλέποντας οποιοδήποτε ειδησεογραφικό όργανο, ακούς, διαβάζεις και βλέπεις την ίδια πηγή.

Ο Τύπος ως μέσο πολιτικοποίησης και αποπολιτικοποίησης των μαζών

Σήμερα, στις περισσότερες χώρες που θεωρούνται αστικές δημοκρατίες ο Τύπος είναι αποδεκτός ως η τέταρτη εξουσία, στο πλάι της νομοθετικής, εκτελεστικής και δικαστικής. Ταυτόχρονα, στις χώρες όπου υπάρχουν αυταρχικές ή φασιστικές κρατικές μορφές, ο Τύπος αποτελεί κρίσιμο στοιχείο της ολοκληρωτικής εξουσίας. Υπό όλες τις μορφές του καπιταλισμού, βασική αποστολή του αστικού Τύπου είναι να συμμετέχει στη διατήρηση των υφιστάμενων κοινωνικών σχέσεων. Είναι αδύνατο να θεωρηθεί το ζήτημα αυτό διαφορετικά, εφόσον ο Τύπος συνήθως είναι ιδιοκτησία ενός ή δύο μονοπωλιακών ομίλων. Δεν έχει καμιά σημασία αν τα όργανα αυτών των μονοπωλίων αυτοχαρακτηρίζονται «αμερόληπτος», «ανεξάρτητος», «αντικειμενικός» Τύπος ή τα παρόμοια. Χρησιμοποιώντας τον όρο του Λουί Αλτουσέρ «ιδεολογικοί μηχανισμοί του κράτους», θα μπορούσε να πει κανείς ότι ο αστικός Τύπος ορίζει τα σύνορα και τα όρια της επίσημης ιδεολογίας ή ιδεολογιών, προκειμένου να κρατήσει τους υποτελείς στο πλαίσιο της υπάρχουσας τάξης πραγμάτων. [2]

Όσον αφορά την Τουρκία, ο Τύπος αποτελεί σημαντικό εργαλείο της υπάρχουσας τάξης πραγμάτων που πείθει τις μάζες να υποστηρίζουν μια χώρα χωρίς δίκαιο. Το δίκαιο στην Τουρκία είναι, στην πραγματικότητα, το άθροισμα των αποφάσεων του ηγεμόνα και των αξιωματούχων του. Και ο αστικός Τύπος συμβάλλει, ακριβώς, στη νομιμοποίηση των αποφάσεών τους. Αυτό θα μπορούσε να γίνει μόνο από τον ίδιο τον Τύπο. Συγκεντρώνει όλα τα άτομα μαζί σε κοινό τόπο. Χρησιμοποιώντας αυτή την ευκαιρία, έχει τη δυνατότητα να πείθει ή να απειλεί προς όφελος της κυβέρνησης. Και δεν διστάζει να χρησιμοποιεί διαφορετικά είδη χειραγώγησης και παραπληροφόρησης.

Κατά τη διάρκεια της διακυβέρνησης από το Κόμμα Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης –ΑΚΡ, ο Τύπος χρησιμοποιήθηκε αφειδώς προς επηρεασμό του κόσμου. Πολλά οπτικά και έντυπα Μέσα εδραιώθηκαν χωρίς να νοιάζονται για την αξιολόγησή τους. Το μόνο κριτήριο ήταν συνήθως το να καταστήσουν την ιδεολογία του κυβερνώντος κόμματος , το πολιτικό ισλάμ, πιο εμφανή και πιο αποτελεσματική. Το σημαντικό είναι οι συγκεκριμένες συνέπειες της επιρροής του Τύπου. Και αυτές οι συνέπειες ήταν άμεσα προϊόντα της διανόησης του πολιτικού ισλάμ που δεν έχει να επιδείξει ακαδημαϊκή ή πνευματική δημιουργία, αλλά διαθέτει ψευδείς ή πλασματικούς τίτλους. Αυτοί οι «ειδικοί» θέλουν να καθορίσουν και να ελέγξουν τη σκέψη των ανθρώπων μέσω των οργάνων του Τύπου. Αναλαμβάνουν μέσω του Τύπου διάφορα θέματα από καθημερινά προβλήματα μέχρι κοινωνικά γεγονότα.

Στοχεύοντας τη σκέψη, οι ειδικοί του πολιτικού ισλάμ έχουν δύο βασικούς σκοπούς. Ο ένας είναι η πολιτικοποίηση και ο άλλος η αποπολιτικοποίηση των μαζών.

Για το σκοπό της πολιτικοποίησης, το πρώτο είναι να πολώνουν και να διαιρούν τις μάζες πάνω σε θέματα αρνητικά για την κυβέρνηση. Στη συνέχεια, ρίχνουν το φταίξιμο στην αντιπολίτευση, ακόμη κι αν είναι το θύμα της υπόθεσης. Μ’ αυτόν τον τρόπο είναι πανεύκολο να στιγματίζουν ως «διαβόλους με ανθρώπινη μορφή» τους εργάτες, τους αγρότες, τους φοιτητές, τους ακαδημαϊκούς, τους διανοούμενους , τους δημοσιογράφους , τους μηχανικούς και πολλούς άλλους που διαμαρτύρονται για την καταπάτηση των δικαιωμάτων τους. Ο Τύπος είναι το βασικό εργαλείο για να διακηρυχθεί ποιος είναι και ποιος δεν είναι ο εχθρός. [3] Μετά απ’ αυτό, κινητοποιεί τις μάζες εναντίον της αντιπολίτευσης.

Η άλλη όψη του νομίσματος είναι ο σκοπός της αποπολιτικοποίησης. Είναι μια διαδικασία που κρατά τις μάζες έτοιμες να κινητοποιηθούν κατά των πολιτικών αντιπάλων της κυβέρνησης, εμποδίζοντάς τις να ακούν ή να συμμετέχουν στην αντιπολίτευση. Το βασικό στοιχείο αυτής της διαδικασίας είναι η απομάκρυνση των ανθρώπων από την πολιτική μόλις το ζητήσει ο ηγεμόνας. Διαμορφώνοντας τέτοιους κυνικούς υποστηρικτές, αναμένεται ότι οι μάζες θα επιδεικνύουν ουδετερότητα ή απάθεια απέναντι στις κυβερνητικές αποφάσεις. Το αποτέλεσμα είναι η κοινωνική σιωπή που προστατεύει τους ισχυρούς από ένα πιθανό κύμα αντίστασης και αγώνες ενάντια στην παραβίαση δικαιωμάτων. [4]

Μετά την κήρυξη της κατάστασης πολιορκίας, η κυβέρνηση έχει κλιμακώσει την καταστολή της αντιπολίτευσης με την αποτελεσματική χρήση της διαδικασίας πολιτικοποίησης και αποπολιτικοποίησης. Η αστική τάξη έχει επανασχεδιάσει, επίσης, τον Τύπο της για άλλη μια φορά, ύστερα από την εκπλήρωση των πέντε κρίσιμων θεμάτων εσωτερικής ασφάλειας που αναφέρθηκαν παραπάνω. Στο εξής, από τον Τύπο προσδοκάται να παρουσιάζει κάθε πράξη της κυβέρνησης ως «εθνική βούληση» και να αποκρύπτει τον ταξικό χαρακτήρα του κράτους.

Σημειώσεις

  1. Στην πραγματικότητα, το άρθρο 12 σχεδιαζόταν να ισχύσει πριν από τέσσερα χρόνια περίπου. Ωστόσο, δεν υπήρχαν οι κατάλληλες τεχνικές συνθήκες για να πραγματοποιηθεί αυτή η διαδικασία και έτσι οι ρυθμίσεις αναβλήθηκαν για το μέλλον.
  2. Louis Althusser, “Ideology and Ideological State Apparatuses,” trans. Ben Brewster,, 1971.
  3. Αυτή η κατάσταση μοιάζει με τον όρο μαζική κινητοποίηση ενάντια σε μια πολιτική ιδεολογία που ανήκει στον JacquesEllulστο Propaganda: TheFormationMensAttitudes. Με την έννοια της εξουσίας που χρησιμοποιεί την τηλεόραση, το ραδιόφωνο και τα έντυπα προκειμένου να εξειδικεύσει και να ξεκινήσει την κινητοποίηση εναντίον των εχθρών της.
  4. 4.Αυτό το σημείο θα πρέπει να γίνει αντιληπτό βάσει του όρου transformismoπου συνδέεται με τον Αντόνιο Γκράμσι και την ιδέα του περί διαμόρφωσης παθητικής συναίνεσης.

(*)Επειδή είναι πολύ χαρακτηριστικό παραθέτουμε το Άρθρο 108, του τουρκικού συντάγματος.«Το Κρατικό Εποπτικό Συμβούλιο, το οποίο θα ενταχθεί στην Υπηρεσία της Προεδρίας της Δημοκρατίας με σκοπό να εκτελεί και να προάγει την κανονική και αποτελεσματική λειτουργία της διοίκησης και την τήρηση εκ μέρους της του νόμου, θα ενισχυθεί προκειμένου να διεξάγει με αίτηση του Προέδρου της Δημοκρατίας όλες τις ανακρίσεις, τις έρευνες και τις επιθεωρήσεις όλων των δημοσίων σωμάτων και οργανισμών, των επιχειρήσεων στις οποίες αυτά τα δημόσια σώματα και οι οργανισμοί κατέχουν πάνω από το ήμισυ του κεφαλαίου, στις δημόσιες επαγγελματικές οργανώσεις, στις ενώσεις των εργοδοτών και στα εργατικά συνδικάτα σε όλα τα επίπεδα, καθώς και στις ενώσεις και στα ιδρύματα δημόσιας πρόνοιας». … «Τα μέλη και ο επικεφαλής … θα διορίζονται από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας». Πηγή: http://www.hri.org/docs/turkey/part_iii_2.html (Σ.τ.μ.)

  • Ο ÖnderKulak είναι δρ φιλοσοφίας. Ο KansuYıldırımείναι ανεξάρτητος ερευνητής.

Πηγή: https://socialistproject.ca/2018/04/the-new-turkey/#more-14231

Μετάφραση – επιμέλεια: Αριάδνη Αλαβάνου

Προσθήκη σχολίου

Βεβαιωθείτε ότι εισάγετε τις (*) απαιτούμενες πληροφορίες, όπου ενδείκνυται. Ο κώδικας HTML δεν επιτρέπεται.

επιστροφή στην κορυφή

Επικοινωνήστε με το Σχέδιο β'

Μπόταση 6, Εξάρχεια, 1ος όροφος 

info@sxedio-b.gr

210 3810040