Ήρθε η ώρα να πούμε τις οικονομικές κυρώσεις με το όνομά τους: εγκλήματα πολέμου, του Πάτρικ Κόκμπερν

Ήρθε η ώρα να πούμε τις οικονομικές κυρώσεις με το όνομά τους: εγκλήματα πολέμου, του Πάτρικ Κόκμπερν

Ήρθε η ώρα να πούμε τις οικονομικές κυρώσεις με το όνομά τους: εγκλήματα πολέμου

Του Πάτρικ Κόκμπερν

Τα πρώτα κομμάτια των ναυαγισμένων ψαράδικων από τη Βόρεια Κορέα που ονομάζονται «πλοία φαντάσματα» βρέθηκαν φέτος ξεβρασμένα στις ακτές της βόρειας Ιαπωνίας. Είναι τα υπολείμματα των κατεστραμμένων από τη φουρτούνα εύθραυστων ξύλινων καϊκιών με υποτυπώδεις μηχανές,   με τα οποία οι Βορειοκορεάτες ψαράδες ξανοίγονται στο πέλαγος μέσα στο καταχείμωνο, σε μια απελπισμένη αναζήτηση καλής ψαριάς.

Συχνά, αυτό που απομένει είναι μόνο το σακατεμένο ξύλινο κύτος των καϊκιών  ριγμένο στην ακτή, αλλά κάποιες φορές οι Ιάπωνες βρίσκουν επίσης νεκρά σώματα ψαράδων που έχουν πεθάνει από πείνα και δίψα, καθώς έπλεαν με ακυβέρνητα πλοιάρια στη Θάλασσα της Ιαπωνίας επί πολλές ημέρες. Περιστασιακά, ελάχιστοι λιμοκτονούντες επιβιώνουν και εξηγούν ότι χάλασαν οι μηχανές ή ξέμειναν από καύσιμα ή ότι έπεσαν θύματα κάποιας άλλης μοιραίας ατυχίας.

Ο αριθμός των «πλοίων φαντασμάτων» αυξάνεται -- περίπου 104 βρέθηκαν το 2017, περισσότερα από κάθε άλλο προηγούμενο έτος, αν και ο πραγματικός αριθμός πρέπει να είναι μεγαλύτερος, επειδή πολλά καΐκια βυθίζονται χωρίς να αφήνουν ίχνη στα 600 μίλια της άγριας θάλασσας ανάμεσα στη Β. Κορέα και την Ιαπωνία.

Ο λόγος που τόσο πολλοί ψαράδες διακινδυνεύουν και χάνουν τη ζωή τους είναι η πείνα στη Β. Κορέα όπου το ψάρι είναι η φθηνότερη πηγή πρωτεϊνών. Η κυβέρνηση επιβάλλει ποσοστώσεις στους ψαράδες που τους αναγκάζουν να ξανοίγονται στη θάλασσα. Μέρος της ψαριάς τους πωλείται, μετά, στην Κίνα έναντι μετρητών, έτσι τα αλιεύματα συγκαταλέγονται, και μάλιστα σε μεγάλο βαθμό,  στα ελάχιστα προϊόντα της Β. Κορέας που εξάγονται.

Το ότι οι Βορειοκορεάτες ψαράδες διακινδύνευσαν περισσότερο και πιο πολλοί έχασαν τη ζωή τους τον περασμένο χρόνο αποτελεί απόδειξη ότι οι διεθνείς κυρώσεις που επιβλήθηκαν στη Β. Κορέα έχουν , υπό κάποια έννοια, επιτυχία: η χώρα υφίσταται σοβαρή οικονομική πίεση. Αλλά, όπως και οι κυρώσεις οπουδήποτε αλλού τόσο παλιότερα όσο και σήμερα, η πίεση δεν ασκείται στον Βορειοκορεάτη ηγέτη Κιμ Γιονγκ-ουν, που φαίνεται ιδιαίτερα εύσωμος  και καλοθρεμμένος, αλλά στους φτωχούς και τους αδύναμους.

Η επίδοση των οικονομικών κυρώσεων στην επιβολή αλλαγής πολιτικού καθεστώτος είναι πολύ φτωχή, αλλά δύσκολα αμφισβητείται  ως μέσο για να οδηγηθεί μια χώρα στη φτώχεια και την εξαθλίωση. Οι κυρώσεις του ΟΗΕ εις βάρος του Ιράκ από το 1990 μέχρι το 2003 υποτίθεται ότι κατευθύνονταν εναντίον του Σαντάμ Χουσεΐν και του καθεστώτος του, παρόλο που δεν συνέβαλαν καθόλου στην εκτόπιση ή στην εξασθένησή του. Αντιθέτως, η πολιτική ελίτ του Μπάαθ άντλησε πλεονεκτήματα από τη σπανιότητα πολλών αγαθών και πλούτισε, εφόσον πολλοί από τις γραμμές της ήταν οι μοναδικοί προμηθευτές. Ο απεχθής, μεγαλύτερος γιος του Σαντάμ, Ουντέι, αποκόμισε πολλά κέρδη ελέγχοντας την εισαγωγή τσιγάρων στο Ιράκ.

Οι γραφειοκράτες του ΟΗΕ που ήταν υπεύθυνοι για τις κυρώσεις στο Ιράκ προσποιούνταν ότι έτσι εμπόδιζαν τον Σαντάμ να αναδημιουργήσει τη στρατιωτική ισχύ του.  Αυτό ήταν  πάντα ένα υποκριτικό ψεύδος: ο ιρακινός στρατός δεν πολέμησε γι’ αυτόν το 1991, στην  αρχή των κυρώσεων, περισσότερο από ό,τι πολέμησε  όταν τερματίστηκαν, το 2003. Ήταν εντελώς παράλογο να υποστηρίζουν ότι δικτάτορες όπως ο Κιμ Γιονγκ-ουν και ο Σαντάμ  Χουσεΐν θα επηρεάζονταν από τα βάσανα του λαού τους.

Αυτή είναι η αλήθεια: τη δεκαετία του 1990, επισκεπτόμουν συχνά τα νοσοκομεία του Ιράκ, και δεν υπήρχε οξυγόνο ούτε λάστιχα για τα ασθενοφόρα. Κάποτε, σε ένα χωράφι της επαρχίας Ντιγιάλα, βόρεια της Βαγδάτης, με κυνήγησαν ντόπιοι αγρότες κρατώντας σκονισμένες ακτινογραφίες των παιδιών τους, επειδή νόμιζαν ότι ήμουν κάποιος ξένος γιατρός .

Ο Σαντάμ Χουσεΐν και οι ανώτεροι αξιωματικοί του σωστά εκτελέστηκαν για τα εγκλήματά τους, αλλά δίπλα τους στο ικρίωμα έπρεπε να βρίσκονται και οι ξένοι πολιτικοί και αξιωματούχοι που ήταν  υπεύθυνοι για το καθεστώς των κυρώσεων το οποίο οδήγησε στον θάνατο τόσο πολλούς ανθρώπους. Η επιβολή οικονομικών κυρώσεων πρέπει πλέον να θεωρηθεί έγκλημα πολέμου, εφόσον συνεπάγεται τη συλλογική τιμωρία εκατομμυρίων αθώων αμάχων που πεθαίνουν, αρρωσταίνουν ή καταδικάζονται να ζουν με τα απόβλητα των σκουπιδοτενεκέδων.

Όλα αυτά δεν είναι καθόλου καινούργια. Οι οικονομικές κυρώσεις είναι παρόμοιες με τις μεσαιωνικές πολιορκίες, απλώς χρησιμοποιείται ένας σύγχρονος μηχανισμός δημοσίων σχέσεων  που τις δικαιολογεί. Μια διαφορά είναι ότι οι πολιορκίες οδηγούσαν στη λιμοκτονία μόνο μία πόλη ή κωμόπολη, ενώ σήμερα οι κυρώσεις, με το ξεζούμισμα που επιβάλλουν,  στοχεύουν στην υποταγή ολόκληρων λαών.

Οι πολιτικοί δείχνουν  προτίμηση στις οικονομικές κυρώσεις, εφόσον μπορούν να τις πλασάρουν καλύτερα στην κοινή γνώμη, ως πιο ανθρωπιστικό μέσο από ό, τι η στρατιωτική δράση ( φυσικά αυτό δεν ισχύει για τους λαούς που τις υφίστανται). Συνήθως προβάλλεται το πρόσχημα ότι τα τρόφιμα και ο ιατρικός εξοπλισμός δεν υπόκεινται σε περιορισμούς, χωρίς βεβαίως να αναφέρονται τα οικονομικά και άλλα ρυθμιστικά εμπόδια που καθιστούν αδύνατη τη διάθεσή τους.

Ένα παράδειγμα είναι οι δρακόντειες κυρώσεις που επιβλήθηκαν στη Συρία από τις ΗΠΑ και την Ευρωπαϊκή Ένωση που υποτίθεται ότι στόχευαν τον πρόεδρο  Μπασάρ αλ-Άσαντ και βοηθούσαν να απομακρυνθεί από την εξουσία. Φυσικά απέτυχαν ολοκληρωτικά ως προς αυτό τον σκοπό, αλλά μια έκθεση του ΟΗΕ που διέρρευσε το 2016 δείχνει πολύ πειστικά πόσο συνέβαλαν οι κυρώσεις αυτές στο να σταματήσει η βοήθεια προς τον πληθυσμό από τις διάφορες παγκόσμιες υπηρεσίες παροχής βοήθειας. Δεν μπορούν να εισάγουν τα απαραίτητα, παρά τις βεβαιώσεις απαλλαγής τους από τις κυρώσεις, επειδή οι τράπεζες και οι εμπορικές εταιρείες δεν αναλαμβάνουν το ρίσκο των ποινών, καθώς μπορεί να θεωρηθεί ότι έχουν  κάποια σχέση με τη Συρία. Η έκθεση αναφέρει έναν Ευρωπαίο γιατρό που δουλεύει στη Συρία να λέει ότι «το έμμεσο αποτέλεσμα των κυρώσεων … καθιστά την εισαγωγή ιατρικών εργαλείων και άλλων ιατρικών προμηθειών εξαιρετικά δύσκολη, έως αδύνατη».

Οι άνθρωποι θα πρέπει να αισθάνονται για τα αποτελέσματα των κυρώσεων τον ίδιο αποτροπιασμό όπως με την καταστροφή νοσοκομείων από βομβαρδισμούς και πυρά πυροβολικού. Αλλά η εικόνα ακτινολογικών μηχανημάτων ή μηχανημάτων αιμοκάθαρσης που τους λείπουν τα αναγκαία ανταλλακτικά δεν μπορεί ποτέ να ανταγωνιστεί την επίδραση που έχει ένα φιλμ με νεκρούς και τραυματίες στην πρώτη γραμμή. Και εκείνοι που πεθαίνουν γιατί οι κυρώσεις καθιστούν μη λειτουργικό τον ιατρικό εξοπλισμό οδηγούνται στον θάνατο χωρίς δραματικές κορόνες των ΜΜΕ και μακριά από τη δημόσια θέα.

Τα εμπάργκο είναι βαρετά, ο πόλεμος εξιτάρει. Μερικά αποτυχημένα πλήγματα ρουκετών στο Ριάντ από τις δυνάμεις των Χούθι της Υεμένης είδαν τεράστια  δημοσιότητα, αν και δεν υπήρξαν θύματα. Συγκρίνετε αυτό το γεγονός με τη σπάνια κάλυψη του σαουδαραβικού εμπάργκο στις περιοχές των Χούθι που οδήγησε στον μεγαλύτερο λιμό που έχουν προκαλέσει άνθρωποι, στην πρόσφατη ιστορία.  Επιπλέον, υπάρχουν υποψίες για πάνω από ένα εκατομμύριο κρούσματα χολέρας και 2.000 Υεμένιοι έχουν πεθάνει από την ασθένεια, σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας.

Τα τεχνάσματα  των δημοσιοσχεσιτών που δικαιολογούν τις κυρώσεις είναι συνήθως τα ίδια ανεξαρτήτως περιστάσεων. Ένα από αυτά είναι ο ισχυρισμός ότι η οικονομική ζημία που προκαλείται εμποδίζει εκείνους που αποτελούν στόχους των κυρώσεων να δαπανούν χρήματα σε εξοπλισμούς και τρομοκρατικές ενέργειες. Ο πρόεδρος Τραμπ καταγγέλλει την πυρηνική συμφωνία με το Ιράν με την αιτιολογία ότι αποδεσμεύει χρήματα  τα οποία διοχετεύονται στις ιρανικές στρατιωτικές επιχειρήσεις στο εξωτερικό, αν και το κόστος αυτών των επιχειρήσεων είναι μικρό και στο Ιράκ οι ιρανικές δραστηριότητες πιθανώς αποφέρουν κέρδη.

Οι κυρώσεις είναι μια συλλογική τιμωρία παρόμοια με τους μαζικούς βομβαρδισμούς στο Χαλέπι, τη Ράκκα και τη Μοσούλη. Μπορεί, μάλιστα,  να σκοτώνουν περισσότερους ανθρώπους από ό,τι οι βόμβες, επειδή συνεχίζονται επί πολλά χρόνια και τα αποτελέσματά τους είναι συσσωρευτικά. Ο θάνατος τόσο πολλών Βορειοκορεατών ψαράδων στα μη αξιόπλοα ξύλινα πλοιάριά τους είναι παράπλευρο αποτέλεσμα των κυρώσεων, αλλά καθόλου ασυνήθιστο ως προς τη μεγάλη βλάβη που προκαλούν και σε ποιους. Ως συνήθως, οι κυρώσεις πλήττουν λάθος στόχο και δεν πρόκειται να επιτύχουν ενάντια στον Κιμ Γιονγκ-ουν περισσότερο από όσο πέτυχαν ενάντια στον Σαντάμ Χουσεΐν.

Πηγή: https://www.counterpunch.org/2018/01/22/its-time-to-call-economic-sanctions-what-they-are-war-crimes/

Μετάφραση: Αριάδνη Αλαβάνου

Προσθήκη σχολίου

Βεβαιωθείτε ότι εισάγετε τις (*) απαιτούμενες πληροφορίες, όπου ενδείκνυται. Ο κώδικας HTML δεν επιτρέπεται.

επιστροφή στην κορυφή

Επικοινωνήστε με το Σχέδιο β'

Σολωμού 13, Εξάρχεια, 2ος όροφος (5μμ - 10μμ)

info@sxedio-b.gr

2108224344