Το λαϊκιστικό παιχνίδι του Ζαν-Λικ Μελανσόν του Φιλίπ Μαρλιέρ

Το λαϊκιστικό παιχνίδι του Ζαν-Λικ Μελανσόν του Φιλίπ Μαρλιέρ

Το λαϊκιστικό παιχνίδι του Ζαν-Λικ Μελανσόν

Του Φιλίπ Μαρλιέρ/27.10.2017

Αντί προλόγου, μια αποστροφή άρθρου του Β. Στρέεκ για τον όρο «λαϊκισμός»: «Τα πρόσφατα χρόνια, ο λαϊκισμός χρησιμοποιήθηκε από κόμματα και ΜΜΕ του φιλελεύθερου διεθνισμού σε όλο τον κόσμο ως όρος πολεμικής ενάντια στη νέα αντιπολίτευση που πιέζει για εναλλακτικές λύσεις εντός του έθνους-κράτους έναντι της διεθνοποίησης που παρουσιάζεται ως η μοναδική λύση. Η κλασική ιδέα του λαϊκισμού είναι η ιδέα ενός έθνους που συγκροτείται μέσα από  πολιτικές συγκρούσεις ως ενιαία δύναμη για να δώσει μάχη με μια ελιτίστικη μειονότητα που καταπιέζει τους ‘απλούς ανθρώπους’. Συνεπώς, μπορεί να έχει είτε δεξιές είτε αριστερές συνδηλώσεις. Αυτό διευκολύνει την ιδιοποίησή του από τους πιστούς της παγκοσμιοποίησης, επειδή τους επιτρέπει να αποφεύγουν διακρίσεις,  ώστε ο Τραμπ και ο Σάντερς, ο Φάρατζ και ο Κόρμπιν και στη Γερμανία η Πέτρι (Εναλλακτική για τη Γερμανία) και η Βάγκενκνεχτ (το κόμμα Η Αριστερά) μπορούν  να τσουβαλιάζονται  κάτω από τον  τίτλο ‘λαϊκιστές’».  (https://newleftreview.org/II/104/wolfgang-streeck-the-return-of-the-repressed)

Τα πιο σημαντικά αποτελέσματα των προεδρικών και κοινοβουλευτικών εκλογών του 2017 είναι η απροσδόκητη νίκη του Εμανουέλ Μακρόν, ενός

νέου αδοκίμαστου πολιτικού που αμφισβήτησε το σχίσμα αριστεράς-δεξιάς, όπως και η αιφνίδια κατάρρευση του Σοσιαλιστικού Κόμματος που το μέλλον

του ως μεγάλης πολιτικής δύναμης διακυβεύεται.

Όμως, η άνοδος της Ανυπότακτης Γαλλίας (FranceInsoumise-- FI) του Ζαν-Λικ Μελανσόν, ο οποίος ευαγγελίζεται ένα είδος «αριστερού λαϊκισμού»

αποτελεί επίσης άλλη μια σημαντική εξέλιξη στη γαλλική πολιτική. Αναμφίβολα, ο λαϊκισμός του Μελανσόν αναχαίτισε τον λαϊκισμό της Λεπέν, θέτοντας τους όρους της συζήτησης σε κοινωνικο-οικονομικούς άξονες. Έτσι, κατόρθωσε να εξουδετερώσει την εθνοκεντρική πολιτική της Λεπέν.

Από την αριστερή πολιτική στον «αριστερό λαϊκισμό»: επιστημολογική ασυνέχεια;

Τον Φεβρουάριο του 2018, ο Ζαν-Λικ Μελανσόν –που έφυγε από το Σοσιαλιστικό Κόμμα το 2008—«πρότεινε την υποψηφιότητά του» στη χώρα μέσω του TF1, του κύριου ιδιωτικού καναλιού στη Γαλλία. Η φιλοδοξία του ήταν να διεξαγάγει μια εκλογική εκστρατεία «πέρα από πολιτικά κόμματα». Το 2012, ως προεδρικός υποψήφιος του Μετώπου της Αριστεράς, ο Μελανσόν είχε την υποστήριξη αρκετών αριστερών κομμάτων και αναγνωρίστηκε σαφώς ως αριστερός υποψήφιος. [1]

Το  2017, φαινομενικά έστρεψε την πλάτη του στην ιστορία, την κουλτούρα και την ενότητα της αριστεράς. Με τον συνήθη λαϊκιστικό τρόπο, επιδίωξε την υποστήριξη των «απλών ανθρώπων». Η Ανυπότακτη Γαλλία δεν είναι κόμμα, αλλά μια «μάζα πολιτών». Έκτοτε, ακολούθησε επιθετικά αυτή τη γραμμή. Ο στόχος του δεν ήταν πλέον να συνενώσει (υπό την ηγεσία του) αριστερές δυνάμεις, αλλά μάλλον να τις αντικαταστήσει και να αναδιαμορφώσει το κομματικό και πολιτικό τοπίο.

Το 2012,  το σύνθημα της εκστρατείας ήταν: ‘Quilssenaillenttous!’ (Πρέπει να φύγουν όλοι!) Το «όλοι» αναφερόταν στη διεφθαρμένη ελίτ. [2] Επρόκειτο για μια μετάφραση του ¡Quesevayantodos!, ενός συνθήματος δανεισμένου από το κίνημα των Πικετέρος στην Αργεντινή το 2005. Το 2017, ο Μελανσόν έκανε αναφορά στον όρο «dégagisme» ( ο οποίος συμπυκνώνει το  αδειάστε μας  τη γωνιά , ξεκουμπιστείτε), μια έκφραση που επινοήθηκε κατά τη διάρκεια των πολιτικών επαναστάσεων στη Βόρεια Αφρική, ιδίως στην Τυνησία. [« Dégage,  άδειαζέ μας τη γωνιά», φώναζαν στον Μπεν Άλι.]

Από την προεδρική εκστρατεία του 2012, το πιο αξιοπαρατήρητο στοιχείο είναι η  αλλαγή λεξιλογίου και ύφους του Μελανσόν. Ο ηγέτης της FI  θέλει να σταματήσει τη χρήση της παραδοσιακής γλώσσας και της συλλογιστικής της αριστεράς. Βεβαίως, αυτή η προσπάθεια ευθυγραμμίζεται με την αντίστοιχη του Podemos«να διασπείρει τις ιδέες της αριστεράς με μια γλώσσα που απευθύνεται στον κοινό νου της κοινωνικής πλειονότητας». [3]

 Η κεντρική ιδέα αυτής της προσπάθειας είναι η συσπείρωση «ανθρώπων» με  διαφορετικό πολιτικό και ιδεολογικό υπόβαθρο ενάντια στην «ολιγαρχία». Έτσι, ο Μελανσόν απαγόρευσε τα κόκκινα λάβαρα στις συγκεντρώσεις του και σταμάτησε να τραγουδά τη «Διεθνή» στο τέλος κάθε δημόσιας εκδήλωσης. Αυτά τα παραδοσιακά σύμβολα της αριστεράς αντικαταστάθηκαν από την τρίχρωμη γαλλική σημαία και τη Μασσαλιώτιδα. Στην αριστερά κάποιοι είδαν με δυσπιστία αυτές τις ενέργειες, εφόσον η σημαία και ο εθνικός ύμνος ήταν επί πολύ καιρό εμβλήματα της δεξιάς και της ακροδεξιάς. Τα αριστερά σύμβολα  τα οποία  είναι βαθιά ενσταλαγμένα στην κουλτούρα της γαλλικής αριστεράς θεωρήθηκαν πολύ διαιρετικά ή απλώς ανούσια για τις μάζες των ανθρώπων με τους οποίους επιθυμούσε να συνδεθεί η FI.

Άλλο ένα «σημαίνον», με την έννοια που του δίνει  Ερνέστο Λακλάου [4], είναι η προώθηση της 6ης  Γαλλικής Δημοκρατίας σε αντικατάσταση  της 5ης. Ο Μελανσόν και οι οπαδοί του προώθησαν την ιδέα μιας νέας Δημοκρατίας που θα ερχόταν σε ρήξη με τις φανφάρες των σημερινών θεσμών. Πράγματι, η 5η Δημοκρατία παρέχει  τεράστιες εξουσίες στον πρόεδρο.  Συνεπώς ο πρώτιστος στόχος είναι να αντιμετωπιστεί το δημοκρατικό έλλειμμα στον πυρήνα των σημερινών θεσμών.  Το 2014, ο Μελανσόν συνέλαβε και ίδρυσε το Κίνημα για την 6η Δημοκρατία (MovementFora 6thRepublic / M6R), μια χαλαρή δομή.

Εκείνη την εποχή, ο Μελανσόν δημοσίευσε το L’ÈreduPeuple(Η Ώρα του

Λαού) , μια πρώιμη απόπειρα να εξηγήσει λεπτομερώς,  αν όχι να συγκροτήσει θεωρητικά, το νέο μείζον σχίσμα ανάμεσα στον «λαό» και την «ολιγαρχία» ή την «κάστα». [5] Εκείνο το δοκίμιο ήταν ένα ιδεολογικό σημείο καμπής. Ο Μελανσόν αποχαιρετά την  ερμηνεία της κοινωνίας και των συγκρούσεων με βάση τις τάξεις. Σταματά εντελώς να αναφέρεται στους

ταξικούς αγώνες. Πρόκειται για μια εμφανή ρήξη με τη μαρξιστική θεωρία και

την αριστερή πολιτική. Αντί να απευθύνεται σε ένα πολιτικά και πολιτισμικά κατακερματισμένο προλεταριάτο, ο Μελανσόν υποστηρίζει ότι η προοδευτική πολιτική θα πρέπει να στοχεύει στη συσπείρωση του «λαού» πέρα από τις διαφορές ως προς την κοινωνική τάξη, τη  φυλή και το φύλο.

Ο Μελανσόν επισημαίνει ότι η ενοποίηση του «λαού» είναι μια διαδικασία τριών σταδίων. Πρώτον, ο λαός , που τον αποκαλεί homourbanusεφόσον ουσιαστικά κατοικεί στις περιοχές των πόλεων, είναι το πλήθος των αποπολιτικοποιημένων ατόμων που περιστρέφονται γύρω από την καθημερινή ρουτίνα τους. Δεύτερον,   υπάρχουν τα πολιτικά συνειδητοποιημένα άτομα που αναλαμβάνουν δράση και διατυπώνουν πολιτικές διεκδικήσεις. Τρίτον, συγκροτείται ένα δίκτυο μέσω της συλλογικής δράσης.

Διαταξικότητα

Προκύπτουν αρκετά ερωτήματα. Ο Μελανσόν δεν εξηγεί πειστικά πώς ο λαός ως πλήθος μπορεί να ξεπεράσει τις διαιρέσεις του και τις συγκρούσεις (ταξικές, φύλου, εθνοτικές). Το συμπέρασμα που μπορεί να εξαχθεί απ’ αυτό είναι ότι ο Μελανσόν έχει υιοθετήσει μια εντελώς «διαταξική» προσέγγιση, προκειμένου να οικοδομήσει ένα πλειοψηφικό μπλοκ. Ο Σύριζα και το Podemosστην Ισπανία επιχείρησαν να ακολουθήσουν έναν παρόμοιο δρόμο νωρίτερα με ανάμεικτα αποτελέσματα, αλλά με σταθερή εκλογική πρόοδο.

Ο Ζαν-Λικ Μελανσόν πιστεύει επίσης ότι έχει παρέλθει η εποχή του «κόμματος» ως συντονιστή και συλλέκτη των λαϊκών αιτημάτων και προσδοκιών και ως πρωτοπορίας.  Το «κίνημα» αντικατέστησε το κόμμα. Η οργάνωση πρέπει πλέον να είναι «εγκάρσια» και όχι κάθετη (όπως στα παραδοσιακά σοσιαλιστικά/κομμουνιστικά κόμματα). Το ζήτημα της «εγκαρσιότητας» έχει σχέση  με τη δημοκρατία: ποιος διατυπώνει το πρόγραμμα; Ποιος αποφασίζει να συλλεχθούν οι βασικές πολιτικές προτάσεις; Ασφαλώς υπάρχουν ανοιχτές διαδικασίες (κυρίως στο διαδίκτυο) για τους υποστηρικτές της FI, προκειμένου να διατυπώνουν τέτοιες προτάσεις. Απομένει να δούμε εάν όντως είναι αυτές οι διαδικασίες αυθεντικά δημοκρατικές και διαφανείς.

Οι επικριτές υποστήριξαν ότι αν και ο Μελανσόν προωθεί τη δημιουργία της 6ης Δημοκρατίας, έχει ενστερνιστεί πλήρως τις άκρως προσωποποιημένες παραδόσεις της 5ης, ιδίως με το να παρακάμπτει τα πολιτικά κόμματα και να επιδιώκει να δημιουργήσει προσωπική σχέση με τον γαλλικό λαό. Ο Εμανουέλ Μακρόν και σε μικρότερο βαθμό η Μαρίν Λεπέν έκαναν το ίδιο. Αυτή η άποψη φέρει όλα τα χαρακτηριστικά μιας λαϊκιστικής θέσης.

Λοιπόν, ποιος λαϊκισμός; Από πού προέρχεται ο λαϊκισμός του Μελανσόν;

Αναμφίβολα, η Σαντάλ Μουφέ και ο Ερνέστο Λακλάου τον έχουν επηρεάσει σε μεγάλο βαθμό. Ο ηγέτης της FI [Ανυπότακτης Γαλλίας] διατηρεί  επίσης επαφές με τον ηγέτη του Podemos Πάμπλο Ιγκλέσιας. Ήταν κοντά στον Ούγκο Τσάβες της Βενεζουέλας και στον Ραφαέλ Κορέα του Εκουαδόρ.

Προσωπική και ιδεολογική αλλαγή

Η Σαντάλ Μουφέ πιστεύει ότι ο Μελανσόν και η Ανυπότακτη Γαλλία ενσωματώνουν τη «λαϊκίστικη στιγμή»  που βίωσε η Ισπανία με το Podemosπριν από λίγα χρόνια: ο λαός απορρίπτει τη «μετα-δημοκρατία» και «απαιτεί πραγματική συμμετοχή στις πολιτικές αποφάσεις». Η  FIαποσκοπεί στο να συνενώσει τον «λαό» (δηλ. τις εργατικές και τις μεσαίες τάξεις). Η Βελγίδα θεωρητικός της πολιτικής επιστήμης υποστηρίζει ότι ο Μελανσόν αναγνώρισε τον «κρίσιμο ρόλο των συναισθημάτων στη δημιουργία πολιτικών ταυτοτήτων». [6]

Η Μουφέ επισημαίνει τις προσπάθειες του Μελανσόν να δημιουργήσει «αλυσίδες ισότητας» ανάμεσα σε διάφορες ομάδες κυριαρχούμενων ή περιθωριοποιημένων ανθρώπων στην κοινωνία (σε όποια κοινωνική τάξη κι αν ανήκουν). Επίσης κάνει τη διάκριση ανάμεσα στο λατινοαμερικάνικο πλαίσιο (κοινωνίες με ισχυρές, περιχαρακωμένες ολιγαρχίες) και την Ευρώπη (όπου η διαίρεση ανάμεσα στην αριστερά και τη δεξιά εξακολουθεί να είναι βασική). Με δεδομένο, όμως,  ότι οι κοινωνίες μας «λατινοαμερικανοποιούνται», υποστηρίζει τον τερματισμό της κυριαρχίας του ολιγαρχικού συστήματος μέσω μιας δημοκρατικής αναδόμησης.

Το ελληνικό γράμμα «φι» έχει γίνει το λογότυπο του κινήματος και χρησιμοποιείται παντού, ακόμη και στα ψηφοδέλτια. Η λέξη «φι» επιτρέπει κάποιο λογοπαίγνιο: ακούγεται όπως το ακρωνύμιο της Ανυπότακτης Γαλλίας (FIFranceInsoumise). Το  «φι» παραπέμπει επίσης στη φιλοσοφία, την αρμονία και την αγάπη και δεν κουβαλάει τα βάρη του πολιτικού παρελθόντος. Δεν είναι σύμβολο ούτε της αριστεράς ούτε της δεξιάς, είναι κάτι ουδέτερο.

Πράγματι, στην πορεία μερικών μηνών, η γλώσσα, τα σύμβολα και οι τεχνικές επικοινωνίας άλλαξαν. Για παράδειγμα, ως οικεία και «περιεκτική» μορφή απεύθυνσης , ο Μελανσόν χρησιμοποιεί την έκφραση lesgens(λαός), που έγινε δημοφιλής στην Ισπανία από τους ηγέτες του Podemos (lagente).

Ο Μελανσόν αξιολόγησε την πτώση της επιρροής των παραδοσιακών ΜΜΕ.

Επεξεργάστηκε την εικόνα του μέχρι την παραμικρή λεπτομέρεια (όπως τα ρούχα που φοράει σε διαφορετικές περιστάσεις, λιγότερο επίσημα και πιο

κοντά σ’ αυτά των απλών ανθρώπων). Του αρέσουν τα τεχνάσματα των δημοσίων σχέσεων, όπως η χρήση ολογραμμάτων για να μιλήσει σε δύο συγκεντρώσεις ταυτόχρονα. Συνεργάζεται στενά με συμβούλους δημοσίων

σχέσεων. 

Το οικονομικό του πρόγραμμα δεν έχει αλλάξει ουσιαστικά από το 2012. [7] Δεν είναι αντικαπιταλιστικό ή ριζοσπαστικά αριστερό. Ουσιαστικά προωθεί μια ριζοσπαστική κεϊνσιανή άποψη [8] δίνοντας πολύ μεγαλύτερη έμφαση στις οικολογικές πολιτικές από ό,τι στο παρελθόν. Θέλει να καταργήσει τη μεταρρύθμιση του Εργατικού Κώδικα που εφάρμοσε η σοσιαλιστική κυβέρνηση και αντιτίθεται στην TTIP (Διατλαντική Εμπορική και Επενδυτική

Συνεργασία) με τις ΗΠΑ και στην Περιεκτική Οικονομική και Εμπορική Συμφωνία (CETA) με τον Καναδά .

FranceInsoumiseκαι ο «παλιός κόσμος»

Ο σκοπός του ηγέτη της FIείναι να αντικαταστήσει τα «παλιά κόμματα»: όλα κατηγορούνται ότι συνενώνονται για να εμποδίσουν την πρόοδο της FI. Γι’ αυτό και επιμένει σε μια αυστηρή πολιτική μη συμμαχίας με άλλες δυνάμεις της αριστεράς εντός της Γαλλίας. Ο Μελανσόν δεν έχει απλώς αντιληφθεί την παρακμή τους, στην πραγματικότητα θέλει να τις περιθωριοποιήσει.

Απ’ αυτή την άποψη, η ενάντια στα κόμματα στάση της FIόσο και της LaRépubliqueEnMarche (LREM) του Ε. Μακρόν είναι δύο όψεις του ίδιου νομίσματος.

Η ασυμβίβαστη τούτη  στάση αποτελεί την αιτία ακραίων εντάσεων μέσα στην αριστερά. Συνεπώς, τίθεται το ζήτημα πώς μπορεί να δημιουργηθεί ο συνασπισμός που θα αντικρούσει την πολιτική του  Μακρόν στην Εθνοσυνέλευση και εκτός αυτής. Με 12-14% των ψήφων σε εθνικό επίπεδο, η FI  είναι πολύ μακριά από την κατάκτηση μιας θέσης που να της επιτρέπει να αμφισβητήσει μόνη της την παράταξη του Μακρόν. Παρ’ όλα αυτά, ο Μελανσόν αρνείται να εξετάσει οποιοδήποτε μορφή συμμαχίας με άλλες πολιτικές δυνάμεις της αριστεράς. Περιγράφει υποτιμητικά τις διαπραγματεύσεις μεταξύ των κομμάτων ως tambouille (μαγειρέματα).

Η FIεμφανίζεται ως αρχετυπική μεταμοντέρνα οργάνωση: δεν υπάρχουν μέλη που πληρώνουν συνδρομή, έτσι δεν είναι δυνατόν να ενταχθεί κανείς σ’ αυτήν. Ο Μελανσόν ισχυρίζεται ότι η FIείναι τώρα η μεγαλύτερη οργάνωση στη γαλλική πολιτική, επειδή πάνω από 500.000 χρήστες του διαδικτύου καταχωρίστηκαν στην ιστοσελίδα της καμπάνιάς του, κάνοντας απλώς κλικ ως ένδειξη υποστήριξης της υποψηφιότητάς του για την προεδρία.

Από την ανακοίνωση της υποψηφιότητας του Μελανσόν, τον Φεβρουάριο του 2016, δεν υπήρξε κάποια διαδικασία για την εκλογή του ηγέτη της FIή των εκπροσώπων της. Στην FIδεν μπορεί να ενταχθεί οργανωμένο κόμμα, μόνο άτομα. Η διαφορά σε σχέση με το Μέτωπο της Αριστεράς, το οποίο ανασύντασσε αρκετά κόμματα, είναι μεγάλη. Συνεπώς, το κόμμα χάνει το όνομα, την ταυτότητα και τον πολιτικό προσανατολισμό του. Δεν υπάρχει χώρος μέσα στη FIγια ένα γαλλικό ισοδύναμο των Anticapitalistas, μιας αριστερής φράξιας στο  Podemosκαι συνιδρύτριας του καινούργιου ισπανικού κόμματος.

Η FIδιέπεται επίσης από εξαιρετικά ασυνήθεις οργανωτικούς  κανόνες: οι ομάδες υποστήριξης δεν μπορούν να αποτελούνται από περισσότερα των 15 μελών και δεν πρέπει να συντονίζουν το έργο τους σε ευρύτερες γεωγραφικές ζώνες. Δεν πραγματοποιούνται τοπικά συνέδρια ή γενικές συνελεύσεις της FI. Αυτοί οι κανόνες που δεν συζητούνται πάντα ούτε υπάρχει διαδικασία αποδοχής τους  τοπικά προφανώς ενισχύουν την εξουσία της εθνικής ηγεσίας. Η FIχαρακτηρίζεται από  μια οριζόντια και άτυπη μορφή οργάνωσης σε τοπικό επίπεδο και από  σφικτό, κάθετο έλεγχο εκ μέρους της ηγεσίας σε εθνικό επίπεδο. Ο πυρήνας της ηγεσίας προέρχεται από το Κόμμα της Αριστεράς (το παλιό κόμμα του Μελανσόν).

Ένθερμος πατριωτισμός

Για τους αριστερούς λαϊκιστές, ο πατριωτισμός είναι μια άκρως θετική αξία. Οι Πάμπλο Ιγκλέσιας και Ινίγο Ερεχόν έχουν ενστερνιστεί την έννοια αυτή. Επιδίωξαν να ανακτήσουν τον πατριωτισμό «για προοδευτικούς σκοπούς» Αυτή είναι μια καινοτομία στη χώρα όπου ο Φράνκο επέβαλε φασιστικό καθεστώς στο όνομα της «πατρίδας», της άμυνας  και των αξιών της.  Ο πατριωτισμός λειτουργεί σ’ αυτή την περίπτωση ως κενό σημαίνον, προκειμένου να δημιουργήσει ένα «νέο εθνικό φρόνημα». Για τον Ιγκλέσιας, η έννοια του πατριωτισμού υπερβαίνει τόσο την αριστερά όσο και τη δεξιά. Έχει να κάνει με το να συμπεριφέρεται κανείς με «αξιοπρεπή» τρόπο. [9].

Το παραδοσιακό είδος ρεπουμπλικανισμού του Ζαν-Λικ Μελανσόν ήταν επί μακρόν πατριωτικό. Οι περισσότερες ομιλίες του διανθίζονται με ζωηρές αναφορές στη lapatrie. Ο ηγέτης της FIαρέσκεται ιδίως να παραθέτει  την πασίγνωστη πρόταση του Ζαν Ζορές: «Θα μπορούσαμε σχεδόν να πούμε: λίγος διεθνισμός απομακρύνει από την πατρίδα, πολύς διεθνισμός οδηγεί και πάλι στην πατρίδα. Λίγος πατριωτισμός απομακρύνει από τη Διεθνή, πολύς πατριωτισμός οδηγεί πάλι στη Διεθνή». Βασισμένος σε ισχυρές επαναστατικές και ρεπουμπλικανικές αρχές, ο πατριωτισμός προσλαμβάνεται ως επί το πλείστον από τη γαλλική αριστερά ως αποδεκτό σημείο αναφοράς, αν και δεν συμφωνούν όλοι μ’ αυτό.

Ο Μελανσόν θεωρεί την ενότητα της Δημοκρατίας («το ενιαίο και αδιαίρετο» της Γαλλίας, σύμφωνα με το πρώτο άρθρο του συντάγματος της 5ης Δημοκρατίας)  ως ανέγγιχτη, αν όχι ιερή.  Για παράδειγμα, καταφέρεται ενάντια στον Ευρωπαϊκό  Χάρτη Περιφερειακών Γλωσσών με την αιτιολογία ότι παραχωρεί «ειδικά δικαιώματα» σε λαούς ανάλογα με τη γλώσσα τους. Ως ευρωβουλευτής [το 2014] υποστήριξε ότι αυτό ερχόταν σε αντίθεση με την αρχή της ισότητας όλων των Γάλλων πολιτών ενώπιον του νόμου. [10]

Ο ηγέτης της  FIείναι επίσης πατριώτης ενός  πιο συντηρητικού τύπου.

Υμνεί τις δόξες της Γαλλίας ως παγκόσμιας δύναμης, που εκτείνεται στις θάλασσες και τους ωκεανούς όλου του κόσμου. Π.χ., θέλει να αποχωρήσει η Γαλλία από το ΝΑΤΟ,  προκειμένου, όπως ο Σαρλ ντε Γκολ, να υπερασπιστεί

καλύτερα τα συμφέροντά της και το κύρος της παγκοσμίως. Ο Μελανσόν θεωρεί ότι οι υπερπόντιες γαλλικές κτήσεις δεν είναι αποικιοκρατούμενες

χώρες , αλλά πλήρες μέρος της Γαλλίας.

Συμπέρασμα

Μπορεί να λειτουργήσει ο αριστερός λαϊκισμός στη Γαλλία; Μπορεί ένα κίνημα που δημιούργησε ένας άνθρωπος να στηρίξει μια εκλογική καμπάνια και να γίνει μια μεγάλη προοδευτική δύναμη; Σε αντίθεση με τον Σύριζα και το Podemos  που προήλθαν, αμφότερα, από ποικίλα κοινωνικά κινήματα, η FranceInsoumiseσχεδιάστηκε από έναν άνθρωπο για συγκεκριμένο πολιτικό σκοπό.

Οι δημοσκοπήσεις για τις εκλογές δείχνουν ότι το εκλογικό σώμα της FIταιριάζει στο παραδοσιακό πρότυπο των αριστερών ψηφοφόρων: κάτοικοι των πόλεων, νέοι, εργαζόμενοι στον δημόσιο τομέα, μορφωμένοι, μέλη της  κατώτερης  μεσαίας τάξης. Ο Μελανσόν δεν προσέλκυσε σημαντικό αριθμό ψηφοφόρων από τη δεξιά ή την άκρα δεξιά.  Απευθύνθηκε στους νέους και στους ψηφοφόρους της εργατικής τάξης που συνήθως δεν ψηφίζουν. [11] Η ειρωνεία είναι ότι παρά την απόρριψη των εννοιών της αριστεράς και της κοινωνικής τάξης , η κοινωνιολογία του εκλογικού σώματος του Μελανσόν δείχνει  σαφώς ότι οι ψηφοφόροι του είναι αριστεροί και η ψήφος τους είναι μια ταξική ψήφος κατά της δεξιάς και της ακροδεξιάς.   Με άλλα λόγια, όσοι ψήφισαν τη FIπροσελκύστηκαν κατ’ αρχάς από το αριστερό κοινωνικό δημοκρατικό πρόγραμμα του Μελανσόν.

Μπορεί να αναρωτιέται κανείς εάν ο λαϊκισμός είναι η καλύτερη στρατηγική  για τη διεύρυνση του εκλογικού σώματος της αριστεράς. Αναμφισβήτητα, ο  αριστερός και ο δεξιός λαϊκισμός δεν ενστερνίζονται την ίδια κουλτούρα και δεν εκφράζουν τα ίδια συναισθήματα. Στην αριστερά, η οργή κατευθύνεται ενάντια στα οικονομικά της ελεύθερης αγοράς [12] Στην άκρα δεξιά, το μίσος για τους ξένους και τους μετανάστες αποτελεί το βασικό κίνητρο. Οι αντιλήψεις  και οι νοοτροπίες αυτών των δύο είναι ασύμβατες: στην πρώτη περίπτωση  εμπεριέχεται θετική νοοτροπία, η δεύτερη βασίζεται στην εχθρότητα.  Συνεπώς, θα ήταν πιο ευεργετικό από εκλογικής και πολιτικής απόψεως να απευθύνεται κανείς στους αριστερούς ψηφοφόρους που απέχουν αντί να προσπαθεί να δελεάσει δεξιούς που δεν συμμερίζονται το πρόγραμμα κοινωνικής δικαιοσύνης της αριστεράς.

[1] Philippe Marlière, ‘Jean-Luc Mélenchon’s Policies Are No Far-Left Fantasies’, The Guardian, 15 April 2012.

[2] Jean-Luc Mélenchon, Qu’Ils S’En Aillent Tous! Vite, la Révolution Citoyenne. Paris, Flammarion, 2010, p. 13.

[3] César Rendueles, Jorge Sola, ‘Podemos and Paradigm Shift’, Jacobin, 13 April 2015.

[4] Ernesto Laclau, On Populist Reason, London, Verso, 2005.

[5] Jean-Luc Mélenchon, L’Ère du Peuple. Paris, Fayard, 2014.

[6] Chantal Mouffe, ‘French Presidential Candidate Mélenchon is a Radical Reformist Against Mounting Oligarchy’, Verso, 19 April 2017.

[7] Jean-Luc Mélenchon, Un Avenir En Commun. Le Programme de la France Insoumise et Son Candidat. Paris, Éditions du Seuil, 2016.

[8] Anne-Charlote Dusseaulx, ‘Les 10 Premières Mesures du Programme de Mélenchon’, Le Journal du Dimanche, 16 October 2016.

[9] Marc Bassets, ‘Spain’s New Patriots’, Dissent, Summer 2015.

[10] Jean-Luc Mélenchon, ‘Lettre aux Députés’, 21 January 2014, L’Humanité.

[11] Olivier Doubre. ‘Éric Fassin: Le Populisme de Gauche Est une Illusion Politique’,  Politis, 27 March 2017.

[12] Éric Fassin, Populisme: le Grand Ressentiment,  Paris, Textuel, 2017.

https://www.opendemocracy.net/can-europe-make-it/philippe-marli-re/jean-luc-m-lenchon-s-populist-gamble

Επιμέλεια : Αριάδνη Αλαβάνου

Προσθήκη σχολίου

Βεβαιωθείτε ότι εισάγετε τις (*) απαιτούμενες πληροφορίες, όπου ενδείκνυται. Ο κώδικας HTML δεν επιτρέπεται.

επιστροφή στην κορυφή

Επικοινωνήστε με το Σχέδιο β'

Σολωμού 13, Εξάρχεια, 2ος όροφος (5μμ - 10μμ)

info@sxedio-b.gr

2108224344