O Jacques Rancière: o λαϊκισμός… «για τον λαό δεν υπάρχει…»

O Jacques Rancière: o λαϊκισμός… «για τον λαό δεν υπάρχει…»

O Jacques Rancière: λαϊκισμός«για τον λαό δεν υπάρχει…»

Το blog Verso αναδημοσίευσε ένα απόσπασμα για τον λαϊκισμό του Jacques Rancière, το οποίο δημοσιεύθηκε αρχικά το 2011, αλλά αναμφισβήτητα φωτίζει ακόμα πιο έντονα την κατάσταση τώρα, δεδομένης της παγκόσμιας αναζωπύρωσης τόσο του δεξιού όσο και του αριστερού λαϊκισμού. Ο Rancière ισχυρίζεται ότι η λαϊκιστική πολιτική δεν αντιπροσωπεύει τόσο πολύ έναν λαό  για την υπηρεσία του οποίου παραδόξως κατασκευάστηκε, «καταλήγοντας ότι πρέπει να πρέπει να θέτουμε εαυτούς στας χείρας εκείνων που μας κυβερνούν και ότι οποιοδήποτε πρόβλημα στη νομιμότητα και την ακεραιότητά της  κυβέρνησης ανοίγει την πόρτα στους ολοκληρωτισμούς ». Ακολουθεί ένα απόσπασμα από την αναδημοσίευση:

«…Στη σημερινή Ευρώπη η ετικέτα "λαϊκισμός" χρησιμοποιείται για να δηλώσει κάτι άλλο. Δεν είναι τρόπος κυβέρνησης. Αντιθέτως, πρόκειται για μια ορισμένη στάση άρνησης, που αντιμετωπίζει τις κυρίαρχες πρακτικές μιας κυβέρνησης. Τι σημαίνει ο όρος  "λαϊκίστικος", όπως ορίζεται σήμερα από τις κυβερνητικές μας ελίτ και τους ιδεολόγους τους; Πέρα από όλες τις πολλές παραλλαγές αυτής της λέξης, αναφέρεται κυρίως με τρία βασικά χαρακτηριστικά: (1) ένα είδος αλληλεπιδραστικού διαλόγου  που απευθύνεται απευθείας στους ανθρώπους, αποφεύγοντας να αναφερθεί στους αντιπροσώπους και τους κατέχοντες, (2) ο ισχυρισμός ότι οι κυβερνήσεις και οι κυβερνούσες ελίτ ασχολούνται περισσότερο με τα δικά τους συμφέροντα από το δημόσιο συμφέρον, (3) μια ρητορική προσδιορισμού ταυτότητας που εκφράζει τον φόβο και την απόρριψη των αλλοδαπών.

Ωστόσο, είναι σαφές ότι δεν υπάρχει καμία αναγκαία σύνδεση μεταξύ αυτών των τριών χαρακτηριστικών. Τα συντάγματά μας υποστηρίζουν την ύπαρξη μιας οντότητας που ονομάζεται λαός, η οποία είναι η πηγή της εξουσίας και ο προνομιακός συνομιλητής του πολιτικού λόγου. Σε αυτή την  πεποίθηση στηρίχθηκαν οι ρεπουμπλικανοί και οι σοσιαλιστές ρήτορες του παρελθόντος, χωρίς κρυφό πρόγραμμα. Αυτή η πεποίθηση δεν συνδέεται με καμία μορφή ρατσιστικού ή ξενοφοβικού αισθήματος. Δεν επιβεβαιώνει  με κανένα τρόπο τον δημαγωγικό ισχυρισμό ότι οι πολιτικοί σκέφτονται περισσότερο για τη σταδιοδρομία τους από τις μελλοντικές προοπτικές των συμπολιτών τους και ότι οι ηγέτες συμβιώνουν με τους εκπροσώπους μεγάλων οικονομικών συμφερόντων.

 Η ίδια ώθηση  που δρα βίαια και επιθετικά στο "λαϊκιστικό" ρεύμα, μέρα με τη μέρα, μας προσφέρει την πιο λεπτομερή απόδειξη αυτού. Από την πλευρά τους, οι αρχηγοί κρατών και κυβερνήσεων μερικές φορές κατηγορούνται για λαϊκισμό, όπως ο Μπερλουσκόνι ή ο Σαρκοζί, οι οποίοι προβάλλουν σαφώς τη "λαϊκιστική" ιδέα ότι οι ελίτ είναι διεφθαρμένες.

Ο όρος "λαϊκισμός" δεν χρησιμεύει για να χαρακτηρίσει μια ορισμένη πολιτική δύναμη. Αντιθέτως, αντλεί τη δύναμή της από τα αμαλγάματα που επιτρέπει να γίνονται μεταξύ των πολιτικών δυνάμεων που εκτείνονται από την άκρα δεξιά στη ριζοσπαστική Αριστερά. Ο όρος αυτός δεν ορίζει ούτε μια ιδεολογία ούτε ένα συνεκτικό πολιτικό στυλ. Απλώς χρησιμεύει για να ζωγραφίσει μια εικόνα ενός συγκεκριμένου λαού.

Για το "λαό" δεν υπάρχει. Αυτό που υπάρχει πραγματικά είναι οι διαφορετικές, μερικές φορές ανταγωνιστικές μορφές  του λαού, κατασκευασμένες προνομιακές μορφές με ορισμένους τρόπους συναρμολόγησης, ορισμένα διακριτικά χαρακτηριστικά, ορισμένες ικανότητες ή ανικανότητες: ένας εθνοτικός λαός που προσδιορίζεται από την κοινότητα του αίματος ή της γης. Ο λαός-κοπάδι που οδηγείται από τους καλούς ποιμένες. Ο δημοκρατικός λαός που θέτει σε κίνηση την ικανότητα των ατόμων που δεν έχουν ιδιαίτερη ικανότητα. Τους ανθρώπους που αγνοούν ότι  οι ολιγάρχες ελέγχουν κλπ. Η έννοια του λαϊκισμού κατασκευάζει έναν λαό που χαρακτηρίζεται από τη φοβερή συμμαχία της ικανότητας - την ωμή δύναμη της πλειοψηφίας - και την ανικανότητα - την άγνοια που αποδίδεται στην ίδια αυτή πλειοψηφία».

Μετάφραση: Φαίδρα Μπερλή

Προσθήκη σχολίου

Βεβαιωθείτε ότι εισάγετε τις (*) απαιτούμενες πληροφορίες, όπου ενδείκνυται. Ο κώδικας HTML δεν επιτρέπεται.

επιστροφή στην κορυφή

Επικοινωνήστε με το Σχέδιο β'

Σολωμού 13, Εξάρχεια, 2ος όροφος (5μμ - 10μμ)

info@sxedio-b.gr

2108224344